W obliczu dynamicznego rozwoju rozwiązań opartych AI oraz rosnącej skali projektów centrów danych na całym świecie, kwestia ich odpowiedzialnego oddziaływania na środowisko zyskuje coraz większe znaczenie. Choć w debacie publicznej często upraszcza się ten temat do wybranych wskaźników, niniejsza kompleksowa analiza pokazuje, że rzeczywisty wpływ centrów danych należy postrzegać znacznie szerzej — w kontekście całego cyklu życia, decyzji projektowych oraz długofalowego zarządzania zasobami.
Dokument „Data Centers: Measuring impacts for more effective actions” ujawnia, że największe możliwości działania kryją się w dotychczas niedocenianych obszarach, takich jak wybór materiałów budowlanych czy źródeł energii. Oparte na międzynarodowych normach ISO 14040 i 14044 badanie mierzy ślad środowiskowy w całym cyklu życia obiektu: od pozyskania surowców, przez budowę i eksploatację, aż po ostateczny demontaż.
Wyniki badania (z wyłączeniem serwerów) mają kluczowe znaczenie dla sektora data center. Pokazują, że produkcja urządzeń i materiałów (w tym betonu i stali) odpowiada za 39% całkowitego śladu węglowego liczonego w 20-letnim horyzoncie — tzn. uwzględniając emisje skumulowane w całym okresie użytkowania centrum danych przez 20 lat — co jest niemal równie istotne jak emisje związane z jego eksploatacją (48%). Dokument wskazuje również, że bezpośrednie zużycie wody przez analizowane centrum danych jest minimalne (poniżej 0,1%), natomiast główny wpływ na zasoby wodne jest pośrednio związany z produkcją energii elektrycznej. Te dane naukowe potwierdzają strategię Data4: wybór niskoemisyjnych źródeł energii, projektowanie z myślą o ograniczaniu emisji CO2 oraz nowoczesne techniki chłodzenia są najskuteczniejszymi metodami redukcji całkowitego śladu środowiskowego technologii cyfrowych.
– Ta analiza ucieleśnia nasze głębokie przekonanie: możemy poprawiać tylko to, co rozumiemy, a więc to, co mierzymy w sposób kompleksowy. Jako europejski lider mamy obowiązek przejść od fragmentarycznego spojrzenia do pełnego, naukowego zrozumienia naszego wpływu – mówi Linda Lescuyer, Head of Environment & Innovation w Data4. – Publikujemy ten dokument w transparentny sposób nie tylko po to, aby ukierunkować nasze własne działania w zakresie zrównoważonego projektowania, lecz także, by zachęcić całą branżę do wyjścia poza standardowe wskaźniki. Zrównoważona cyfrowa przyszłość to nie tylko deklaracja – musi być budowana krok po kroku, w oparciu o podstawy naukowe. To wezwanie do wspólnego działania na rzecz całego ekosystemu.
– Branża data center stoi przed rosnącym imperatywem: kontrolą swojego śladu środowiskowego. Jako eksperci w zakresie centrów danych, symulacji oraz optymalizacji energetycznej wiemy, że rygorystyczne podejście, obejmujące ocenę cyklu życia (LCA) oraz szczegółową analizę śladu węglowego, jest niezbędne do identyfikacji skutecznych mechanizmów działania. Ta praca pozwala nam wyjść poza podejście deklaratywne i umieścić efektywność środowiskową w centrum decyzji projektowych. W tym kontekście partnerstwa, takie jak to z Data4, są kluczowe dla łączenia wiedzy i wspólnego rozwijania bardziej zrównoważonych oraz odpornych infrastruktur, zdolnych sprostać wyzwaniom naszych czasów – podsumowuje Thomas Martin, Deputy CTO oraz Head of Sustainability & Innovation w APL Data Center.
Najnowsza biała księga stanowi element programu firmy „Data4Good”, w ramach którego wdrożono już konkretne działania oparte na tym podejściu: zastosowanie niskoemisyjnego betonu, kontrakty na energię odnawialną (PPA) oraz projektowanie bezwodnych systemów chłodzenia, które są 25 razy bardziej efektywne niż średnia rynkowa.
Znaczenie dla polskiego rynku centrów danych
Publikacja białej księgi Data4 i APL Data Center ma szczególne znaczenie również dla Polski, która w ostatnich latach stała się jednym z najszybciej rozwijających się rynków centrów danych w Europie Środkowo-Wschodniej. Dynamiczny wzrost inwestycji cyfrowych, rosnące potrzeby biznesu i administracji publicznej oraz rozwój technologii chmurowych i AI sprawiają, że odpowiedzialne podejście względem środowiska i najbliższego otoczenia staje się istotnym tematem także na poziomie lokalnym. Kompleksowe podejście do oceny cyklu życia centrum danych wyznacza nowy punkt odniesienia dla projektów realizowanych w regionie i wspiera świadome decyzje inwestycyjne, projektowe oraz regulacyjne.
– Polska znajduje się dziś w kluczowym momencie rozwoju naszego sektora. Inwestujemy w nowoczesną infrastrukturę cyfrową, która musi być jednocześnie efektywna, bezpieczna i odpowiedzialna środowiskowo. Wyniki tej analizy jasno pokazują, że odpowiedzialny rozwój centrów danych wymaga znacznie szerszego, całościowego spojrzenia. To ważny sygnał dla całej branży w naszym regionie, że tylko pełne, naukowe podejście do pomiaru wpływu środowiskowego pozwoli nam budować zrównoważoną cyfrową przyszłość – podkreśla Adam Ponichtera, dyrektor polskiego oddziału Data4.
Dokument „Data Centers: Measuring impacts for more effective actions” jest dostępny na stronie Data4: https://www.data4group.com/en/resources/data-centers-measuring-impact-for-more-effective-actions/.
