Rosnące zainteresowanie młodymi przedsiębiorcami i gwałtowny spadek średniej wieku założycieli spółek high-tech przyciągają uwagę inwestorów i organizatorów programów wspierających. Według raportów, w latach 2020–2024 średnia wieku założycieli startupów AI spadła z 40 do 29 lat, co wskazuje na silny trend w kierunku przedsiębiorczości młodego pokolenia — często na długo przed ukończeniem formalnej edukacji. W odpowiedzi na ten globalny shift przedsięwzięć technologicznych, na rynku startupowym w regionie bałtyckim pojawiła się nowa inicjatywa finansowania wczesnych etapów rozwoju firm, skierowana szczególnie do pokolenia Z.
Baltic VC FIRSTPICK i venture builder Lost Astronaut tworzą wspólny program inwestycyjny
Rozpoczyna się strategiczna współpraca pomiędzy funduszem VC FIRSTPICK a venture builderem Lost Astronaut. Partnerstwo ma na celu wsparcie 100 startupów we wczesnej fazie rozwoju (pre-seed / seed) w ciągu najbliższych trzech lat — ze szczególnym naciskiem na założycieli z pokolenia Z i ich pierwsze projekty. Model zakłada łączenie szybkiego finansowania z praktycznym, personalizowanym wsparciem, dzięki któremu młode zespoły mają szansę rozwijać się z pełnym kapitałem oraz doświadczeniem operacyjnym.
W ostatnich latach obserwujemy globalne zwiększenie aktywności wczesnofazowych rund inwestycyjnych. Wykresy i dane wskazują, że średnie kwoty pozyskiwane zasadniczo rosną, startupy osiągają większe wyceny i wolniej „wykruszają się” na starcie — co oznacza większą presję konkurencyjną już od pierwszych miesięcy działalności.
W regionie bałtyckim ten trend odzwierciedla Baltic Startup Funding Report, zgodnie z którym inwestycje venture w Estonii, Łotwie i na Litwie wzrosły z 505 mln € w 2024 r. do 607 mln € w 2025 r. — a znaczną część wzrostu stanowią rundy pre-seed i seed. To oznacza, że młodzi przedsiębiorcy muszą rywalizować nie tylko o uwagę inwestorów, ale przede wszystkim o zasoby finansowe i strategiczne już od najwcześniejszych etapów.
All-stars Program: szybkie wejście z kapitałem i mentoringiem
Kluczowym elementem partnerstwa FIRSTPICK i Lost Astronaut jest program All-stars — zaprojektowany jako wsparcie „od pomysłu do wzrostu”. Każda wybrana spółka otrzymuje:
-
100 000 euro inwestycji na wczesnym etapie;
-
dostęp do bezpośredniego wsparcia operacyjnego i mentoringu, przede wszystkim od Lost Astronaut, który ma doświadczenie w pracy z przedsiębiorcami od etapu -1 → 0, czyli przed oficjalnym powstaniem spółki,
-
dostęp do społeczności i zasobów, takich jak warsztaty, szablony biznesowe, mentoring czy wsparcie fundraisingowe.
Według Tadasa Burgaili, inwestora i założyciela Lost Astronaut, program nie jest typowym akceleratorem, lecz „ligą All-stars — miejscem, gdzie młodzi przedsiębiorcy otrzymują odpowiednie narzędzia i kontakt z bardziej doświadczonymi founderami”, co ma wyrównać szanse na globalnej arenie.
Strategiczne przewagi i sieć kontaktów
Z kolei FIRSTPICK, działający od kilku lat w regionie, w swojej historii wspierał takie startupy jak Ondato, Turing College czy Jeff App — budując doświadczenie w investowaniu w różne modele biznesowe i rynki. Partnerka FIRSTPICK, Andra Bagdonaitė, podkreśla, że fundusz oferuje coś więcej niż samą finansową iniekcję:
-
dostęp do sieci ponad 700 funduszy VC w ramach networkingu i wprowadzeń,
-
materiały strategiczne, wskazówki fundraisingowe i wsparcie operacyjne,
-
możliwość szybszego skalowania dzięki dostępowi do globalnych mentorów.
Bagdonaitė zaznacza, że celem jest nie tylko inwestowanie pieniędzy, ale „dostarczanie startupom dźwigni, pozwalającej przekuć dobre pomysły w realne biznesy”. Pierwszym wymiernym efektem programu All-stars może być zwiększona aktywność gospodarstw startupowych w regionie, głównie dzięki:
-
szybszemu dostępowi do kapitału,
-
wcześniejszym kontaktom z inwestorami,
-
praktycznemu wsparciu podczas budowy MVP (Minimum Viable Product) i strategii wczesnofazowego rozwoju.
Burgaila podkreśla, że dziś wielu młodych founderów „utknęło we własnych planach i próbach udoskonalania propozycji wartość”, zamiast jak najszybciej testować swoje pomysły w rzeczywistym rynku. Takie podejście, które promuje szybkie prototypowanie i ryzykowne wejście na rynek, coraz częściej przyciąga środki inwestorskie w czwartej rewolucji technologicznej, szczególnie w obszarach AI, Web3 i rozwiązań SaaS.
Program FIRSTPICK + Lost Astronaut wpisuje się w szerszy światowy trend, w którym młodzi founderzy są coraz częściej stawiani w centrum uwagi inwestorów. Według danych CB Insights i PitchBook, odsetek udanych startupów ze współzałożycielami poniżej 30. roku życia znacząco wzrasta w ostatnich latach — co potwierdzają również dane o trendzie „youthquake”. Programy takie jak All-stars mogą więc stać się istotnym ogniwem w globalnej sieci inwestycyjnej, zwiększając zdolność młodych founderów nie tylko do pozyskiwania środków, ale również do tworzenia skalowalnych modeli biznesowych, które mają realne szanse konkurować z firmami z Doliny Krzemowej czy Azji.
