W nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej coraz wyraźniej widać odejście od klasycznych dotacji na rzecz instrumentów zwrotnych. Program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) na lata 2021-2027 stawia na budowanie trwałych kompetencji finansowych w przedsiębiorstwach. To właśnie z tego programu pochodzą środki, które mają pomóc polskim firmom w modernizacji i zwiększeniu ich globalnej konkurencyjności.
Nowy model wsparcia: pożyczki zamiast klasycznych dotacji
Projekt „Instrument finansowy wspierający cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw” to uzupełnienie dotychczasowej oferty wsparcia. Krzysztof Gulda, prezes PARP, podkreśla, że środki w formie zwrotnej będą w coraz większym stopniu dominować w unijnym finansowaniu. Dzięki temu wsparcie może trafiać do firm w sposób ciągły i bardziej efektywny – spłacone pożyczki wracają do systemu, by finansować kolejne innowacje.
Dla startupów i dojrzałych przedsiębiorstw to jasny sygnał: czas na budowanie strategii opartej na realnej transformacji, która nie kończy się wraz z rozliczeniem jednej faktury z dotacji. Model pożyczkowy wymusza większą dyscyplinę projektową, ale daje też szansę na realizację bardziej ambitnych i długofalowych inwestycji.
Sześć części zamówienia: PARP otwiera drzwi dla różnych graczy
Obecnie kluczowym etapem jest wybór Partnerów Finansujących. To one będą tworzyć fundusze szczegółowe i bezpośrednio obsługiwać przedsiębiorców. Postępowanie o łącznej wartości 500 mln zł zostało podzielone na sześć części, aby umożliwić udział partnerom o różnej skali działania:
- Część I i II: po 50 mln zł alokacji.
- Część III i IV: po 75 mln zł alokacji.
- Część V: 100 mln zł alokacji.
- Część VI: 150 mln zł alokacji.
Jak zaznacza Izabela Fiszer, dyrektor Departamentu Inicjatyw Strategicznych w PARP, przewidziano również mechanizmy zwiększania tych kwot. Dzięki prawu opcji oraz zamówieniom uzupełniającym, faktyczna skala wsparcia dla firm może być w przyszłości wielokrotnie wyższa.
Przemysł 4.0 i gospodarka cyrkularna w praktyce
Przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o dwa rodzaje pożyczek, które można łączyć w ramach jednej inwestycji. To ogromna zaleta dla firm planujących kompleksową modernizację zakładów.
Transformacja cyfrowa
W tym obszarze finansowanie obejmie technologie, które są fundamentem czwartej rewolucji przemysłowej. Firmy mogą liczyć na wsparcie przy:
- Wdrażaniu systemów zarządzania produkcją i logistyką.
- Wykorzystaniu sztucznej inteligencji, chmury obliczeniowej oraz Internetu Rzeczy (IoT).
- Automatyzacji procesów, robotyzacji i budowie nowoczesnych linii produkcyjnych.
- Zaawansowanej analizie danych.
Transformacja zielona
Ten filar koncentruje się na ekologii i zrównoważonym rozwoju w myśl idei gospodarki cyrkularnej. Środki można przeznaczyć m.in. na:
- Ograniczanie odpadów i wdrażanie technologii recyklingu.
- Zmniejszenie zużycia wody w procesach produkcyjnych.
- Ekoprojektowanie i narzędzia do monitorowania cyklu życia produktów.
Warto pamiętać, że fundusz nie wspiera projektów nastawionych wyłącznie na poprawę efektywności energetycznej (np. samej termomodernizacji). Nacisk położony jest na zmianę technologiczną i procesową.
Kto skorzysta na funduszu?
Finalnymi odbiorcami wsparcia będą przedsiębiorstwa z całej Polski – niezależnie od wielkości. Z pożyczek skorzystają zarówno mikro, małe i średnie firmy, jak i duże przedsiębiorstwa, o ile ich projekty mają innowacyjny charakter. Rozstrzygnięcie obecnego przetargu otworzy drogę do uruchomienia naborów dla firm, zmieniając fazę przygotowań w realne wsparcie operacyjne dla polskiego biznesu.
Źródło: PARP
