Nowe przepisy precyzują także organizację Społecznej Rady ds. AI oraz KRiBSI, czyli nowego organu nadzorczego, który pełną sprawność operacyjną ma osiągnąć pod koniec roku. Oto jak dokładnie wygląda harmonogram wdrażania regulacji w Polsce na tle europejskiego AI Act.
Trzy etapy wdrażania polskich przepisów o AI
Polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji została podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego 24 lipca. Ustawodawca zaplanował jej wejście w życie w trzech osobnych terminach:
Pierwszy etap ruszył 28 lipca. Wówczas w życie wszedł zapis pozwalający ministrowi cyfryzacji na rozpoczęcie wstępnych przygotowań organizacyjnych do utworzenia Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI).
Drugi etap rozpoczyna się 11 sierpnia i stanowi zasadniczą część ustawy. Zaczynają wtedy obowiązywać przepisy określające zasady działania organów pomocniczych, kwestie akredytacji i notyfikacji, wsparcie dla innowacji oraz piaskownice regulacyjne.
Trzeci etap wyznaczono na 28 października. Wejdą wtedy w życie regulacje przyznające KRiBSI bezpośrednie uprawnienia nadzorcze i kontrolne, w tym możliwość wydawania decyzji, opinii indywidualnych oraz nakładania kar. W praktyce operacyjne działanie Komisji rozpocznie się najwcześniej w listopadzie.
Nowe struktury: KRiBSI oraz Społeczna Rada do spraw Sztucznej Inteligencji
Wraz z wejściem w życie przepisów 11 sierpnia dookreślone zostają zasady wyboru przewodniczącego, skład oraz szczegółowe zadania Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji.
Przy Komisji działać będzie organ o charakterze opiniodawczo-doradczym: Społeczna Rada do spraw Sztucznej Inteligencji. Zgodnie z ustawą ma ona liczyć od 9 do 15 członków. Wchodzące we wtorek przepisy określają szczegółowe zasady funkcjonowania tego podmiotu.
Piaskownice regulacyjne, notyfikacje oraz nowe środki na badania B+R
Kluczowym elementem nowej ustawy z punktu widzenia budowania innowacyjnych rozwiązań jest oficjalne uruchomienie przepisów dotyczących piaskownic regulacyjnych. Mają one ułatwić bezpieczne testowanie i tworzenie technologii opartych na AI.
Dodatkowo ustawa daje ministrowi cyfryzacji prawo do przyznawania wsparcia finansowego na badania naukowe i prace rozwojowe w obszarze sztucznej inteligencji. Środki na ten cel będą mogły pochodzić zarówno z budżetu państwa, jak i z funduszy Unii Europejskiej.
Minister cyfryzacji staje się również organem udzielającym notyfikacji jednostkom, które badają zgodność systemów AI z unijnymi procedurami. Z kolei kwestie dotyczące bezpośredniej akredytacji tych jednostek zostały powierzone Polskiemu Centrum Akredytacji.
Jak polska ustawa ma się do harmonogramu europejskiego AI Act?
Krajowe przepisy stanowią odpowiedź na unijny Akt o sztucznej inteligencji (AI Act), który wszedł w życie 1 sierpnia 2024 roku i jest wdrażany stopniowo:
W lutym 2025 roku zaczęły obowiązywać unijne zakazy stosowania określonych, niedozwolonych systemów AI.
Państwa członkowskie miały czas do 2 sierpnia 2025 roku na wyznaczenie organu odpowiedzialnego za nadzór rynku.
W bieżącym roku, 2 sierpnia, weszły w życie m.in. przepisy nakładające obowiązek jednoznacznego oznaczania treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję.
Kolejne etapy unijnego rozporządzenia przewidują objęcie przepisami systemów AI wysokiego ryzyka od 2 grudnia 2027 roku. Pełny zakres stosowania AI Act osiągnie w 2028 roku.
