Nowatorski system ma docelowo usprawnić codzienne obowiązki sędziów oraz pracowników sądowych, przejmując od nich najbardziej czasochłonne i powtarzalne zadania. Cyfryzacja procesów sądowych skupi się na przyspieszeniu pracy z dokumentacją, jednak kluczowa rola decyzyjna pozostanie po stronie człowieka. W pierwszym etapie uruchomiony zostanie pilotaż, w ramach którego wyselekcjonowana grupa testerów sprawdzi możliwości przygotowanego narzędzia w realnych warunkach urzędowych.
Pilotaż w NSA. 30 ambasadorów przetestuje Asystenta Urzędniczego AI
Pierwszym krokiem na drodze do cyfryzacji sądów administracyjnych będzie faza testowa. Ministerstwo Cyfryzacji udostępni pilotażową wersję rozwiązania pod nazwą Asystent Urzędniczy AI, które trafi do grupy 30 wyznaczonych pracowników Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełniących rolę tzw. ambasadorów. Ich głównym zadaniem stanie się praktyczna weryfikacja tego, jak algorytmy radzą sobie z wybranymi czynnościami administracyjno-prawnymi.
Zakres prowadzonych testów obejmie m.in.:
- streszczanie oraz sprawne porównywanie obszernych dokumentów,
- automatyczne generowanie wstępnych projektów pism,
- precyzyjne wyszukiwanie właściwych przepisów prawa,
- przeprowadzanie procesu anonimizacji danych.
Twórcy i przedstawiciele resortu podkreślają, że generowane przez system materiały nie będą automatycznie uznawane za wiążące. Każda treść przygotowana przez sztuczną inteligencję bezwzględnie wymagać będzie dokładnego sprawdzenia oraz zatwierdzenia przez sędziego. ma to zagwarantować pełną kontrolę nad procesem orzeczniczym oraz zapewnić wysoki poziom wiarygodności.
Od algorytmu urzędniczego do wyspecjalizowanego wsparcia sędziego
Celem prowadzonych działań nie jest jedynie udostępnienie uniwersalnego programu wspierającego administrację publiczną, ale stworzenie dedykowanego rozwiązania dopasowanego do wymogów sądownictwa. Doświadczenia zebrane podczas fazy pilotażowej Asystenta Urzędniczego AI posłużą jako baza do zaprojektowania produktu o nazwie Asystent AI Sędziego Sądu Administracyjnego. Prezes NSA prof. Jacek Chlebny zaznacza, że testowanie przygotowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji oprogramowania stworzy solidne podwaliny pod ten cel.
Nowe narzędzie uwzględni unikalną specyfikę pracy sędziów i ich asystentów. Jego funkcjonalności zostaną zoptymalizowane pod kątem bezpośredniej obsługi akt spraw oraz wykonywania czynności związanych z orzekaniem. Cyfryzacja ma ułatwiać zarządzanie procesami, opierając się na przejrzystych zasadach oraz wysokiej jakości zdigitalizowanych danych, bez naruszania kompetencji personelu sądowego.
Współpraca z NASK i wykorzystanie polskiego modelu PLLuM
Porozumienie przewiduje długofalowy transfer technologii i danych pomiędzy zaangażowanymi instytucjami. Ministerstwo Cyfryzacji zobowiązało się do zagwarantowania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu oraz pozostałym sądom administracyjnym dostępu do kolejnych wersji Asystenta Urzędniczego AI. Resort zapewni również merytoryczne i techniczne wsparcie podczas wdrażania polskiego modelu językowego PLLuM.
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny włączy się w proces udoskonalania algorytmów. sąd udostępni Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK) zasoby orzeczeń pochodzące z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Dane te zostaną wykorzystane wyłącznie w celu trenowania i podnoszenia jakości działania narzędzi sztucznej inteligencji. cała partnerstwo opiera się na zasadach pełnej dobrowolności oraz przejrzystości.
