W reakcji na kryzys i konieczność wyłączania kluczowych usług cyfrowych, władze Japonii zapowiedziały utworzenie specjalnego zespołu, który przy użyciu sztucznej inteligencji będzie symulować cyberataki, by wyłapywać słabe punkty w systemach IT.
Globalna awaria i masowe wyłączanie usług
Ujawnienie krytycznych luk w oprogramowaniu PHP, które przez lata pozostawały niewykryte, wywołało miliony prób włamań. Reagując na zagrożenie, operatorzy stron internetowych na całym świecie zostali zmuszeni do natychmiastowego zabezpieczania infrastruktury lub tymczasowego odłączania systemów. Twórcy języka PHP udostępnili już poprawki bezpieczeństwa i zaapelowali o jak najszybszą aktualizację oprogramowania.
Skutki awaryjnych wyłączeń odczuły instytucje publiczne oraz przedsiębiorstwa w wielu krajach. Od Tokio po Helsinki dojdzie do tymczasowego wstrzymania funkcjonowania serwisów bankowych, lotniczych, kolejowych, podatkowych i rządowych. W Japonii na zapobiegawcze krok zdecydowały się m.in. dom maklerski Nomura, grupa finansowa Mitsubishi UFJ Financial Group, linie lotnicze ANA, przewoźnik East Japan Railway (JR East), a także Ministerstwo Finansów, Narodowa Agencja Podatkowa oraz Agencja Meteorologiczna. Część podmiotów, jak JR East czy Nippon Paint, stopniowo przywraca działanie swoich serwisów po zaaplikowaniu łatki i weryfikacji bezpieczeństwa.
Zawieszony system ostrzegania przed kataklizmami
Jednym z najbardziej odczuwalnych skutków incydentu w Japonii jest decyzja operatora SoftBank, obsługującego ponad 30 milionów klientów. Trzeci co do wielkości dostawca usług mobilnych w tym kraju tymczasowo zawiesił działanie swojego systemu alertów awaryjnych.
W trakcie prac konserwacyjnych związanych z usuwaniem podatności w PHP, użytkownicy SoftBanku nie otrzymają bezpośrednich powiadomień o trzęsieniach ziemi, tsunami czy komunikatach ewakuacyjnych. Sytuacja jest szczególnie groźna, ponieważ Japonia leży w rejonie wysoce narażonym na klęski żywiołowe, a do wyspy Okinawa zbliża się obecnie tajfun Champi. Operator zaleca korzystanie z alternatywnych kanałów informacyjnych, np. aplikacji udostępnianej przez spółkę Yahoo.
Nowa strategia obrony: symulacje z wykorzystaniem AI
W odpowiedzi na zaistniałe zagrożenie japoński rząd zapowiedział powołanie zespołu, który wykorzysta sztuczną inteligencję do przeprowadzania kontrolowanych ataki symulacyjnych. Japoński minister przemysłu Ryosei Akazawa podkreślił, że skuteczne włamanie wymaga wykorzystania tylko jednej luki, dlatego obrońcy muszą zmienić podejście, myśleć jak napastnicy i proaktywnie reagować przy użyciu AI.
Działania rządowe spotykają się jednak z krytyką części środowiska. Nobuo Miwa, prezes tokijskiej firmy cybersecurity S&J Corp, ocenił reakcję władz jako zbyt wolną, porównując ją do próby walki z bombowcem za pomocą bambusowej włóczni.
Sztuczna inteligencja bronią w rękach cyberprzestępców
Wykryte luki w PHP pokazują rosnącą rolę AI po obu stronach cyfrowego konfliktu. To właśnie za pomocą narzędzi AI udało się odnaleźć podatności, które tkwiły w kodzie od lat. Jednocześnie eksperci do spraw bezpieczeństwa zwracają uwagę, że sztuczna inteligencja pomaga cyberprzestępcom w automatyzacji skanowania systemów czy tworzeniu kampanii phishingowych, co czyni ataki szybszymi, tańszymi i trudniejszymi do wykrycia.
Eva Chen, szefowa firmy Trend Micro, wskazuje, że japońskie firmy stają się łatwiejszym celem, ponieważ prowadzą bardzo dokładną dokumentację, a dotychczasowa bariera językowa przestała istnieć dzięki AI. W jej ocenie Japonia wykazywała dotąd zbyt duże zaufanie do bezpieczeństwa swojej istniejącej infrastruktury.
