Las obietnic, a drzew brak. Blisko 55 mln zł kary dla Allegro za greenwashing

Dodane:

MamStartup logo Mam Startup

Las obietnic, a drzew brak. Blisko 55 mln zł kary dla Allegro za greenwashing

Udostępnij:

Ponad połowa deklarowanych drzew nigdy nie została posadzona, a część z nich rosła już przed odebraniem paczek przez klientów.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał ekologiczne komunikaty towarzyszące usłudze Allegro One za wprowadzające w błąd i nałożył na giganta e-commerce karę w wysokości 54 728 000 zł.

Akcja promocyjna „Sadzimy drzewa za odbiór przesyłek w Allegro One” miała łączyć codzienne zakupy online z realnym wsparciem dla środowiska. Przekaz kierowany do kupujących był jasny: wystarczy wybrać dostawę do automatu paczkowego lub punktu odbioru Allegro One, odebrać dziesięć przesyłek, a platforma posadzi w imieniu klienta jedno drzewo. Analiza przeprowadzona przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wykazała jednak, że deklaracje marketingowe mijały się z rzeczywistym przebiegiem kampanii.

Obietnice oparte na prognozach, a nie na odebranych paczkach

W swoich materiałach promocyjnych spółka posługiwała się hasłami takimi jak: „Za każde dziesięć odebranych przez Ciebie paczek […] sfinansujemy posadzenie jednej sadzonki drzewa”, „Za każde 10 przesyłek zasadzimy drzewo z dedykacją w Twoim Imieniu!” oraz „Zasadzimy kolejne drzewo za X przesyłek”. Tego typu sformułowania sugerowały bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między decyzją zakupową konsumenta a pojawieniem się nowej sadzonki. Perspektywa posadzenia kolejnego drzewa po zebraniu odpowiedniej puli dostaw stanowiła zachętę do ponownego wybierania tej konkretnej formy logistyki.

W praktyce mechanizm działania akcji wyglądał zupełnie inaczej. Allegro ustalało liczbę planowanych nasadzeń na podstawie własnych prognoz, które były przygotowywane już w roku poprzedzającym. Oznacza to, że w momencie, gdy użytkownik kompletował swoje dziesięć przesyłek, decyzje dotyczące liczby drzew były już podjęte. Co więcej, w części przypadków sadzonki znajdowały się w ziemi znacznie wcześniej, a po spełnieniu warunków przez klienta były mu jedynie formalnie „przypisywane”.

– Jeżeli konsument słyszy: odbierz 10 przesyłek, a posadzimy drzewo, ma prawo rozumieć to dosłownie. Tymczasem liczba nasadzeń opierała się na wcześniejszych planach spółki, część drzew była już wcześniej posadzona, a kilku milionów drzew – ponad połowy deklarowanych przez Allegro – nie posadzono w ogóle. Zielone deklaracje muszą być prawdziwe, konkretne i weryfikowalne, inaczej mogą wprowadzać konsumentów w błąd stanowiąc przykład greenwashingu – komentuje Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Ukryte wymogi i niedziałający panel do składania dedykacji

Drugim obszarem zakwestionowanym przez urząd był sposób komunikowania szczegółowych zasad uczestnictwa w akcji. Z ogólnego przekazu wynikało, że jedynym warunkiem koniecznym do spełnienia jest zamówienie i odebranie dziesięciu paczek w ramach sieci Allegro One. Regulamin przewidywał jednak dodatkowe obostrzenia, o których klienci nie byli wystarczająco informowani. Komplet dziesięciu przesyłek należało odebrać w trakcie jednego roku kalendarzowego. Dodatkowo od stycznia 2024 roku wprowadzono wymóg złożenia przez użytkownika dedykacji dla drzewa w wyznaczonym czasie. Brak takiej dedykacji sprawiał, że mimo odebrania wymaganej liczby paczek, drzewo nie było ani sadzone, ani przypisywane do konta kupującego.

Sytuację komplikowały poważne problemy techniczne po stronie samej platformy. Funkcjonalność umożliwiająca wpisanie dedykacji w panelu Allegro One pozostawała wyłączona przez bardzo długi czas. Urząd ustalił, że między 6 marca a 25 listopada 2024 roku opcja ta była niedostępna łącznie przez 264 dni. Użytkownicy nie otrzymywali żadnych powiadomień o planowanych przerwach technicznych ani o przewidywanym terminie przywrócenia usługi. Wielomiesięczne blokady sprawiały, że klienci zniechęcali się do akcji lub zwyczajnie o niej zapominali, co w rezultacie wstrzymywało proces sadzenia drzew.

Frustrację kupujących potwierdzają wpisy publikowane na oficjalnym forum społeczności Allegro. Użytkownicy skarżyli się na brak spójnych informacji oraz zablokowane funkcje. Jeden z internautów zauważył, że lektura zgłoszeń i odpowiedzi obsługi budzi podejrzenia, iż cały system dedykacji to fikcja. Inny użytkownik pytał wprost, czy brak możliwości zadedykowania drzewa jest celowym działaniem firmy, wskazując na wzajemnie wykluczające się komunikaty.

– Pełne warunki promocji mają znaczenie szczególnie wtedy, gdy ekologiczna obietnica może wpływać na wybór określonej metody dostawy. Konsument powinien od razu wiedzieć nie tylko co firma obiecuje, lecz także co dokładnie musi zrobić, aby deklarowana korzyść dla środowiska rzeczywiście powstała – podkreśla Tomasz Chróstny.

Dwie kary finansowe i szersza walka z pseudoekologicznym marketingiem

Prezes UOKiK uznał obie praktyki spółki za naruszające zbiorowe interesy konsumentów i rozdzielił sankcje finansowe na dwa elementy. Za sugerowanie, że zebranie dziesięciu przesyłek bezpośrednio skutkuje posadzeniem nowego drzewa, nałożono karę w wysokości 29 852 000 zł. Z kolei za niedostateczne informowanie o dodatkowych warunkach, w tym o konieczności złożenia dedykacji, wymiar kary wyniósł 24 876 000 zł. Łączna kwota do zapłaty to 54 728 000 zł. Wydana decyzja nie jest jeszcze prawomocna, a spółce przysługuje prawo do złożenia odwołania do sądu.

Działania urzędu wpisują się w szerszy trend weryfikacji oświadczeń środowiskowych na polskim rynku. Z danych przytoczonych w badaniu Consumer Conditions Survey 2025 wynika, że dla 43 proc. Polaków wpływ produktu lub usługi na środowisko odgrywa istotną rolę przy podejmowaniu decyzji zakupowych. Jednocześnie 54 proc. badanych traktuje większość deklaracji ekologicznych jako wiarygodne, co czyni konsumentów podatnymi na ewentualne nadużycia.

Choć krajowe przepisy wprost regulujące zjawisko greenwashingu zaczną obowiązywać dopiero 27 września 2027 roku, już obecne regulacje – w tym ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym – zabraniają wprowadzania klientów w błąd za pomocą fałszywych obietnic ekologicznych. Potwierdzają to inne postępowania prowadzone przez Prezesa UOKiK. Wcześniej zarzuty dotyczące greenwashingu usłyszały między innymi firmy kurierskie i logistyczne takie jak DHL, DPD oraz InPost, a także marki Bolt, Tchibo, Zara oraz L’Oréal Polska. Urząd wydał również istotny pogląd w sprawie dotyczącej oświadczeń o recyklingu umieszczanych w reklamach i na opakowaniach wody Nałęczowianka.

Czytaj także: