Konstrukcja powstała głównie w drukarce 3D i obywa się bez baterii, silników oraz przewodów, co otwiera nowe perspektywy dla rozwoju miękkiej robotyki.
Światło zamiast przewodów: jak działa syntetyczna żaba
O wynikach prac poinformowano na łamach czasopisma „Advanced Materials Technologies”. Zaprojektowane urządzenie ma kształt żaby i potrafi pływać po powierzchni wody. Tempo tego ruchu jest niewielkie i wynosi cztery centymetry na minutę, jednak kluczowe znaczenie ma tu nie szybkość, lecz sam mechanizm napędu oraz sposób jego kontrolowania.
Do wprawiania nóg w ruch wykorzystano sześć sztucznych mięśni, które odpychają wodę do tyłu i pozwalają konstrukcji przesuwać się do przodu. Tworzywo użyte do ich budowy to ciekłokrystaliczne elastomery. Materiał ten kurczy się pod wpływem ciepła, a po ostygnięciu wraca do swojego wyjściowego kształtu.
Aby umożliwić sterowanie bez kabli i zasilania akumulatorowego, badacze wzbogacili elastomery o cząsteczki związku pochłaniającego bliską podczerwień. Substancja ta zamienia światło w ciepło, dzięki czemu sztuczne mięśnie reagują na działanie lampy emitującej podczerwień.
Koordynacja ruchów i lukier zamiast filamentu
Zgranie pracy wszystkich sześciu elementów okazało się jednym z głównych wyzwań podczas tworzenia robota. Jak wyjaśnia kierująca badaniami prof. Brigitte Städler z Wydziału Chemii Uniwersytetu w Aarhus: brak skoordynowanego skurczu mięśni sprawia, że żaba zamiast płynąć prosto przed siebie, może kręcić się w kółko.
Choć bezprzewodowe miękkie roboty pojawiały się już wcześniej, tym razem badacze skupili się na dopracowaniu składu ciekłokrystalicznych elastomerów. Sprawdzali oni, jak receptura materiału wpływa na możliwość druku 3D, reakcję na ogrzewanie oraz ostateczny ruch gotowego urządzenia.
Autorka robota Cecilie Ryberg zwraca uwagę na różnicę względem klasycznego druku 3D. W tradycyjnych drukarkach zwykle topi się plastikowy filament, natomiast zastosowany tu materiał przypomina bardzo gęsty syrop lub lukier wyciskany z cukierniczego rękawa przy dekorowaniu tortu. Drukarka służy więc do precyzyjnego ułożenia tworzywa w wyznaczonych miejscach.
Drugi model, łączenie silikonu i kierunki rozwoju
Cecilie Ryberg skonstruowała również innego pływającego robota, który kształtem przypomina wieloryba. W tym przypadku ruch zapewnia pojedynczy mięsień napędzający falujący ogon. Korpusy obu konstrukcji wykonano z miękkiego silikonu, wydrukowanego wspólnie ze sztucznymi mięśniami.
Istotnym elementem prac było opracowanie chemicznej metody łączenia silikonu z materiałem sztucznych mięśni. Jak podkreślają badacze, bez skutecznego zespolenia obu surowców nawet najlepszy sztuczny mięsień nie spełni swojej roli, ponieważ jego praca nie zostanie właściwie przeniesiona na resztę struktury.
Zdaniem ekspertów rezultaty tych eksperymentów mają znaczenie szersze niż pojedynczy prototyp, ponieważ dostarczają innym naukowcom praktycznych wskazówek przy doborze materiałów do budowy sztucznych mięśni. Jednocześnie twórcy zaznaczają, że konieczne będą kolejne prace, między innymi nad rozwiązaniem zasilania niezależnego od zewnętrznego źródła światła.
Od zabawek po akcje ratownicze i monitoring
W dalszej perspektywie podobne miękkie roboty mogłyby znaleźć zastosowanie w zadaniach wymagających dotarcia do trudno dostępnych miejsc, gdzie tradycyjne konstrukcje o sztywnej budowie napotykają bariery. Badacze wskazują tu między innymi na monitoring środowiska oraz działania poszukiwawczo-ratownicze.
Zanim jednak tego typu rozwiązania trafią do wymagających zastosowań terenowych, mogą pojawić się w znacznie prostszej roli. Cecilie Ryberg zauważa, że zanim roboty te będą wykorzystywane w akcjach ratowniczych, łatwo wyobrazić je sobie jako zabawki, które z użyciem odpowiedniego źródła światła mogłyby dostarczyć ludziom sporo frajdy.