Co warto wiedzieć o crowdfundingu udziałowym – nowej formie finansowania startupów?

Jeśli do tej pory inwestowanie kojarzyło się Wam wyłącznie z eleganckimi mężczyznami i olbrzymimi kwotami, które lokują w jeszcze większe przedsięwzięcia, to możecie z otwartymi ramionami powitać rewolucję. Nosi ona różne nazwy: crowdinvesting, investment crowdfunding, czy crowd equity, ale ta najbardziej powszechna i najczęściej używana to equity crowdfunding – czyli crowdfunding udziałowy. To metoda finansowania przedsięwzięć, w której grupa internetowych inwestorów otrzymuje udziały w przedsiębiorstwie w zamian za wsparcie pieniężne.

Ten segment finansowania społecznościowego wygenerował w 2015 roku 2,5 miliarda dolarów, podwajając wynik z roku poprzedniego. “Forbes” zakłada, że jeżeli ten trend utrzyma się do 2020 roku, wartość kapitału pozyskiwana z wykorzystaniem equity crowdfundingu przewyższy wsparcie funduszy Venture Capital! Jak już wspomnieliśmy – rewolucja.

Crowdfunding “klasyczny” a udziałowy

Każda odmiana crowdfundingu opiera się na identycznym założeniu. Ktoś ma pomysł, prezentuje go rzeszy internautów i przekonuje do jego sfinansowania za coś w zamian. Co więc wyróżnia model udziałowy?

Zacznijmy może od podobieństw:

• Podobnie jak w procesie crowdfundingu opartego na nagrodach, Tłum, czyli rzesza internautów, zostaje zaproszona do wzięcia udziału w otwartej inicjatywie i wsparcia finansowego określonego projektu.

• W większości przypadków finansowanie odbywa się za pośrednictwem dedykowanej platformy.

• Platformy crowdfundingu udziałowego także pobierają opłaty i prowizje.

• Pomysł musi zostać przedstawiony w sposób atrakcyjny. Opis, film promocyjny, materiały wizualne, prezentacja sylwetek autorów – tutaj odbywa się prawdziwa „walka” między projektami o finansowanie.

• Niezbędne jest określenie celu finansowego i czasu trwania zbiórki, podobnie jak w przypadku każdej akcji w ramach “klasycznego” crowdfundingu. 

Crowdinvesting jest więc u podstaw oparty na założeniach doskonale znanych z tradycyjnego modelu reward-based.

A różnice?

To, co wyróżnia model udziałowy, to odmienny charakter świadczenia zwrotnego, czyli nabywanie udziałów przez uczestników zbiórki. Tłum użytkowników inwestuje w przedsięwzięcia, uzyskując w zamian określoną liczbę udziałów. Co to oznacza? W przeciwieństwie do crowdfundingu opartego na przedsprzedaży, wspierający zyskuje prawo do udziału w przyszłych zyskach przedsiębiorstwa oraz część uprawnień decyzyjnych.

Po sukcesie kampanii pomysłodawca i wspierający nie rozchodzą się każdy w swoją stronę, ale pozostają w długotrwałej relacji. Wsparcie projektu w modelu equity nie jest jednorazowym przekazaniem cegiełki – inwestor/wspierający staje się formalnie właścicielem części przedsiębiorstwa.

Co ponadto wyróżnia model crowdfundingu udziałowego od opartego na nagrodach?

• Oprócz opisu i filmu promującego projekt, platforma może wymagać posiadania biznesplanu lub prognozy finansowej.

• Minimalna kwota wsparcia może być z góry określona przez odpowiednie przepisy prawne.

• Kwoty wsparcia są wyższe niż w „klasycznym” crowdfundingu…

• … a wyższe kwoty wsparcia przekładają się na całościowy większy przypływ gotówki.

• Realizacja świadczeń zwrotnych jest odłożona w czasie – nie musi nastąpić tak szybko, jak w przypadku wysyłki nagród lub podziękowań.

• Equity crowdfunding wiąże się z koniecznością znajomości części przepisów prawnych (w Polsce np. Kodeksu Spółek Handlowych).

Niektóre platformy działające w modelu equity dodatkowo oferują:

• Możliwość przedłużenia kampanii, gdy cel finansowy nie został osiągnięty.

• Flexible funding – czyli model „co zebrałeś to Twoje” (jego przeciwieństwem jest standardowy model fixed, czyli “wszystko albo nic”).

Finansowanie społecznościowe oparte na nagrodach pokazało, że w Internecie można zrealizować ciekawy projekt i rozpocząć biznes. Wspierający mógł jednak tylko jednorazowo wesprzeć projekt, natomiast jego rozwój na rynku śledzić z pozycji obserwatora. Crowdfunding udziałowy już przy niewielkim wkładzie finansowym pozwala (mikro)inwestorowi głębiej zaangażować się w życie przedsięwzięcia, a jego autorowi – pozyskać kapitał nie od jednego, a od setek inwestorów. I to właśnie nazywamy mikro-rewolucją 😉

Beesfund to jedna z nielicznych polskich platform crowdfundingu udziałowego.

Crowdfunding udziałowy – dla kogo i w jakim celu?

Equity crowdfunding, co do zasady, jest metodą finansowania startupów. To optymalny wybór dla młodych przedsiębiorstw dysponujących atrakcyjnym pomysłem biznesowym. Jeśli więc dany projekt nie zakłada stworzenia czy rozwoju firmy na rynku, a jedynie sfinansowanie konkretnej inicjatywy, to prawdopodobnie crowdfunding oparty na nagrodach będzie lepszym rozwiązaniem.

Ogromną zaletą crowdfundingu udziałowego jest jego wymiar pozafinansowy, czyli:

• walidacja przedsięwzięcia w oczach profesjonalnych inwestorów,

• szansa na zgromadzenie społeczności i ambasadorów marki,

• promocja marki oraz rozgłos,

• budowa sieci kontaktów.

To, co z kolei można zaliczyć do wad tego sposobu pozyskiwania kapitału, to:

• konieczność dzielenia się udziałami i potencjalnie utrata części kontroli nad przedsiębiorstwem,

• brak wsparcia marketingowego, które otrzymuje się często w pakiecie inwestycyjnym od profesjonalnych instytucji,

• oraz brak transferu know-how.

Equity crowdfunding jest także rozwiązaniem demokratyzującym proces inwestowania w przypadku osób niezwiązanych zawodowo z rynkiem kapitałowym oraz niedysponujących dużymi kwotami, fachową wiedzą czy możliwościami, które pozwoliłby zaistnieć na rynku jako anioł biznesu. Inwestowanie, wcześniej zarezerwowane dla nielicznej grupy osób, teraz staje się dostępne dla każdego. Warto jednak mieć w pamięci nieśmiertelną maksymę: nie ma inwestycji bez ryzyka.

Proces crowdfundingu udziałowego

Prowadzenie kampanii na platformie crowdfundingu udziałowego również nie odbiega znacząco od “klasycznego” modelu.

Na początek pomysł i biznes. Przedsiębiorca, zgłaszając się do portalu, musi dokładnie opisać swój projekt i podać kluczowe punkty kampanii – cel finansowy, czas trwania zbiórki, cenę akcji. W modelu equity konieczne może okazać się również przygotowanie biznesplanu lub dokumentów spółki – inwestor musi zobaczyć, że pomysł jest wart jego pieniędzy i pozwoli mu zarobić.

W momencie, w którym platforma zaakceptuje kampanię, a projekt pojawi się w Internecie, należy skupić się na promocji. Media społecznościowe, wydarzenia branżowe, rozmowy z inwestorami – wszystko to, co sprawi, że projekt będzie miał jak najwięcej wyświetleń i potencjalnie jak najwięcej wspierających.

Po zakończeniu zbiórki następuje proces przygotowania dokumentów dla Akcjonariuszy. Niektóre platformy oferują pomoc w realizacji wszystkich kwestii prawnych związanych ze sprzedażą udziałów i rejestracją spółki. Gdy wszystkie formalności zostaną dopełnione, przedsiębiorca może cieszyć się zebranym kapitałem, a Inwestorzy – czekać na przyszłe zyski.

Equity crowdfunding w Polsce i na świecie

Platform crowdfundingowych działających w segmencie equity jest sporo i ich liczba ciągle wzrasta (szczególnie po uchwaleniu tzw. JOBS Act przez administrację Baracka Obamy), jednak na ten moment niełatwo wskazać jedną, równie reprezentatywną dla tego modelu, co Kickstarter w przypadku tradycyjnych zbiórek”. Niemniej można wskazać kilka wiodących marek działających na rynku globalnym. To właśnie im setki startupów zawdzięczają dostęp do kapitału i swoją dzisiejszą obecność na rynku.

1. CrowdCube

2. Crowdfunder

3. AngelList

4. Seedrs

5. Fundable

6. EquityNet

W Polsce equity crowdfunding jest wciąż u początku swojej drogi. Ma to związek z większym stopniem formalizacji procesu i mnogością przepisów prawnych, które najpierw trzeba dokładnie poznać, a później stosować. Można do tego dodać słabo rozwiniętą kulturę inwestycyjną i sceptyczne podejście społeczeństwa do samego mechanizmu crowdfundingu.

Na polskim rynku funkcjonują 4 platformy equity CF. Jedną z nich jest polskojęzyczna wersja CrowdCube, ale nie znajdziemy tam choćby jednego rodzimego projektu. Pozostałe to:

1. Beesfund

2. CrowdAngels

3. GetFunded

Crowdfunding udziałowy w ogóle i w szczególe

Ten tekst jedynie nakreśla temat crowdfundingu udziałowego, prezentując wiedzę w najbardziej podstawowym zakresie. Dlatego potraktujcie to jako wstęp do kilkuczęściowej serii w formie poradnika, którą będziemy kontynuować w najbliższych miesiącach na łamach naszego serwisu. O czym jeszcze będziemy pisać?

• Jak wybrać właściwą platformę?

• Jak przygotować się do kampanii?

• Jak osadzić projekt na platformie i skutecznie nim zarządzać?

• Jak wypromować swoją inicjatywę?

• Jakie są uwarunkowania prawne w Polsce dla tego modelu pozyskiwania kapitału?

• Jakie trendy kształtują crowdfunding udziałowy na świecie?

• Gdzie szukać dodatkowego wsparcia kapitałowego?

Możecie liczyć na solidną porcję wiedzy i wiele praktycznych informacji. Wszystko to, co pomoże Wam w przygotowaniu projektu w modelu equity oraz pozyskaniu od inwestorów kapitału na rozwój startupu.

–

Więcej treści w podobnej tematyce szukajcie na WE the CROWD:

http://wethecrowd.pl

Jeżeli zaś szukasz doradztwa lub szkoleń w tym zakresie, skontaktuj się z nami:

http://crowdthinks.pl/szkolenia/

A na koniec pozostawiamy Was z abstraktem tego, co w crowdfundingu udziałowym najważniejsze.