Badanie EY: polscy przedsiębiorcy regionalnym liderem inwestycji w AI

W ciągu ostatnich 3 lat już 39% firm przeznaczyło na wdrożenie sztucznej inteligencji od 100 tys. do 499 tys. zł – podczas gdy średnia regionalna wynosi 19%. Jednocześnie 67% przedsiębiorstw planuje w kolejnych 12 miesiącach wprowadzanie nowatorskich rozwiązań produktowych lub usługowych, wobec 56% w regionie.
Polscy przedsiębiorcy wyróżniają się na tle regionu Europy Centralnej, Północnej, Południowej i Wschodniej zarówno skalą inwestycji w sztuczną inteligencję, jak i tempem wdrażania cyfrowych rozwiązań, traktując je jako jedne z kluczowych motorów wzrostu i budowania przewagi konkurencyjnej.

Aż 39% badanych rodzimych firm deklaruje w ciągu ostatnich trzech lat wydatki na AI w przedziale 100–499 tys. zł, ponad dwukrotnie więcej niż średnia regionalna (19%). Również w wyższym przedziale inwestycyjnym, od 500 tys. do 999 tys. zł, udział polskich respondentów (12%) przewyższa międzynarodową średnią (7%). Co więcej, dalsze 8% respondentów wskazało, że w ciągu ostatnich 36 miesięcy przeznaczyło na rozwiązania związane ze sztuczną inteligencję ponad 1 mln zł.

Dane z badania EY pokazują, że skala inwestycji znajduje odzwierciedlenie w konkretnych działaniach – technologia staje się podstawą wypracowywania nowych rozwiązań. Już 67% przedsiębiorców zakłada wprowadzenie innowacji produktowych lub usługowych w trakcie najbliższych 12 miesięcy, podczas gdy średnia regionalna wynosi 56%. Za tą główną kategorią idą kolejne obszary zmian: modyfikacje procesowe planuje 57% firm (o 15 pp. więcej niż rok wcześniej), a strategiczne i marketingowe 53% (wobec 41% rok wcześniej). Jednocześnie odsetek przedsiębiorstw, które nie planują żadnych działań pozostał na znikomym poziomie (spadek z 6% do 4%).

– Wyraźne wzrosty w obszarze planowanych zmian to sygnał, że polscy przedsiębiorcy wychodzą poza etap testów i coraz skuteczniej przekładają rozwiązania wsparte AI na konkretne korzyści biznesowe. Widać to nie tylko w działaniach podejmowanych w tradycyjnych sektorach gospodarki, ale również rozkwicie aktywności nowych branż takich jak sektor kosmiczny. Wysokie wyniki polskich firm, przewyższające o ponad 10 pkt. proc. regionalną średnią, nastrajają optymizmem. To szczególnie istotne w czasach podwyższonej niepewności, gdzie innowacyjność stanowi kluczowy element w zachowaniu biznesowej elastyczności – uważa Piotr Ciepiela, Partner Zarządzający Zespołem Consulting w EY Polska.

Wyraźna przewaga w cyfrowych technologiach

Polska osiąga wyniki powyżej średniej regionalnej w niemal wszystkich obszarach związanych z technologią. Największe różnice w przynajmniej zauważalnym zwiększeniu wykorzystywaniu cyfrowych rozwiązań w działaniach operacyjnych organizacji dotyczą cyfrowych doświadczeń klientów (70% w Polsce wobec 43% w regionie), automatyzacji procesów (66% wobec 33%), rozszerzonej i wirtualnej rzeczywistości (45% wobec 18%) oraz cyberbezpieczeństwa (68% wobec 51%). Potwierdza to, że transformacja cyfrowa ma coraz bardziej systemowy charakter i pozostaje jednym z najważniejszych kierunków inwestycji oraz budowania przewagi konkurencyjnej.

Dane wskazują, że polskie firmy wykorzystują sztuczną inteligencję przede wszystkim w obszarach generujących wartość biznesową i wspierających podejmowanie decyzji. Najczęściej AI znajduje zastosowanie w analizie danych (48%), obsłudze klienta (44%) oraz rozwoju osobistym i szkoleniach (40%). Rzadziej przedsiębiorstwa stosują AI do automatyzacji zadań administracyjnych (34%) oraz marketingu (38%).

Oczekiwania wobec AI pozostają wysokie. W perspektywie kolejnych lat przedsiębiorcy spodziewają się przede wszystkim poprawy wydajności operacyjnej i produktywności (47%), redukcji błędów i większej kontroli jakości (46%), a także ograniczenia kosztów pracy dzięki automatyzacji (38%). Firmy liczą również na lepsze wsparcie procesów decyzyjnych (37%).

Część tych korzyści jest już widoczna – jednak w mniejszym stopniu niż w regionie. Polscy przedsiębiorcy wskazują wzrost efektywności i produktywności (44% wobec 60% w regionie), oszczędność kosztów (43% wobec 51%) oraz większą zdolność do szybkiego reagowania na zmiany rynkowe (43% wobec 45%). Dostrzegalna różnica widoczna jest również w obszarze wzrostu przychodów, który jako efekt cyfryzacji wskazało 24% firm w Polsce wobec 38% w regionie. Pokazuje to, że choć polskie firmy aktywnie inwestują w technologie cyfrowe i AI, nie przekłada się to jeszcze na poczucie osiągnięcia celów biznesowych.

– Polskie firmy są już po etapie pierwszego zachwytu sztuczną inteligencją. Rosnące inwestycje pokazują, że AI staje się ważnym elementem transformacji biznesu, ale kolejnym wyzwaniem będzie pełniejsze przełożenie tych wdrożeń na mierzalne efekty – od produktywności i oszczędności kosztów po wzrost przychodów. Coraz więcej przedsiębiorców patrzy więc na sztuczną inteligencję jak na każdą inną inwestycję, która ma przynieść konkretną korzyść. Musi być ona jednak właściwie zdefiniowana i zmierzona, gdyż rozwiązania AI wymagają często zupełnie nowych mierników – dodaje Bartosz Pacuszka, Partner EY Polska, Lider AI Technology.

Wykres 1. W jakim stopniu wdrożenie technologii cyfrowych poprawiło wyniki w Państwa firmy w poniższych obszarach w ciągu ostatnich trzech lat?

Regulacje i bezpieczeństwo ważniejsze niż koszty

Wyniki tegorocznej edycji badania EY Barometr Przedsiębiorczości wskazują, że największą barierą dalszego rozwoju AI nie są koszty wdrożenia, lecz niepewność legislacyjna. Brak jasnych regulacji dotyczących sztucznej inteligencji wskazało 43% przedsiębiorców. Kolejne miejsca zajęły kwestie bezpieczeństwa i prywatności danych (38%) oraz potencjalna utrata miejsc pracy (32%). Koszt wdrożenia jako głównego hamulcowego wskazało jedynie 17% respondentów.

Dlatego regulacje stają się jednym z kluczowych tematów kolejnego etapu rozwoju AI w biznesie. Przedsiębiorcy nie kwestionują samej technologii, ale potrzebują większej pewności co do zasad jej odpowiedzialnego wykorzystania, ochrony danych, nadzoru nad algorytmami i wpływu automatyzacji na pracowników.

– Wyniki badania pokazują wyraźnie, że przedsiębiorcy nie obawiają się już samej technologii. Największym wyzwaniem jest dziś zapewnienie zgodności z dynamicznie zmieniającym się otoczeniem regulacyjnym oraz zbudowanie zaufania do systemów AI. Dlatego organizacje, które już teraz inwestują w odpowiednie procedury, zarządzanie ryzykiem i nadzór nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji, będą w lepszej pozycji konkurencyjnej, gdy nowe wymogi zaczną obowiązywać w pełnym zakresie. Dodatkowy czas przewidziany przez AI Act warto potraktować jako strategiczną szansę na przygotowanie organizacji do odpowiedzialnego skalowania rozwiązań AI, a nie jako powód do odkładania działań – podsumowuje Joanna Ostrowska, Partnerka EY Polska, Liderka Zespołu Digital w Kancelarii EY Law.