Dokument opiera się na analizie wpływów, zależności, wyzwań i szans związanych z naturą. Wskazuje też konkretne działania służące ograniczaniu wpływu na przyrodę w ramach kluczowych procesów inwestycyjnych, operacyjnych i zarządczych.
Bioróżnorodność staje się jednym z kluczowych wyzwań środowiskowych, zwłaszcza w kontekście działań biznesowych. Dla Grupy ORLEN, prowadzącej działalność w wielu segmentach i lokalizacjach, oznacza to potrzebę jeszcze bardziej uporządkowanego podejścia do relacji z przyrodą: od rozpoznawania obszarów cennych i wrażliwych środowiskowo, przez ocenę oddziaływań inwestycji i działalności operacyjnej, po rozpoznanie i ograniczanie wyzwań związanych z pogarszaniem się stanu ekosystemów oraz dostępnością zasobów naturalnych.
– Sprawnie funkcjonujące ekosystemy są podstawą stabilnego rozwoju gospodarki i społeczeństwa. Dlatego chcemy zarządzać naszym wpływem na przyrodę w sposób oparty na najlepszych praktykach, ograniczać oddziaływanie tam, gdzie to możliwe, oraz wspierać odbudowę zasobów przyrodniczych. Przyjęcie Planu działań na rzecz bioróżnorodności do 2030 roku porządkuje podejście do tych wyzwań i przekłada je na konkretne działania w skali całej Grupy ORLEN – mówi Arkadiusz Kamiński, Dyrektor Wykonawczy ds. Środowiska, ORLEN.
Przyjęcie Planu w 2026 roku wpisuje się w cele Strategii Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN 2025–2035, w której bioróżnorodność została wydzielona jako jeden z obszarów filaru środowiskowego. BAP rozwija również Politykę bioróżnorodności Grupy ORLEN i przekłada ją na praktyczne rozwiązania, m.in. wytyczne dla nowych inwestycji, zasady zarządzania zielenią, procedurę kontroli gatunków inwazyjnych na terenach Grupy ORLEN, tworzenie bazy danych środowiskowych oraz rozszerzenie wymogów dla dostawców o kwestie bioróżnorodności.
Od strategii do konkretnych działań
Plan powstał na podstawie analizy tego, gdzie działalność Grupy ORLEN może mieć największy wpływ na przyrodę i w jakich obszarach kwestie środowiskowe wymagają szczególnej uwagi. Opiera się przy tym na uznanych międzynarodowych standardach i najlepszych praktykach zarządzania wpływem biznesu na naturę (m.in. TNFD, ESRS E4, Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework oraz Science Based Targets for Nature). Sprawdzono m.in. położenie wybranych aktywów względem obszarów chronionych, korytarzy ekologicznych i terenów cennych przyrodniczo. Dzięki temu BAP wskazuje nie tylko ogólne kierunki, ale też pomaga koncentrować działania tam, gdzie mogą mieć największe znaczenie dla ochrony ekosystemów.
Bioróżnorodność w inwestycjach i codziennej działalności
Plan zakłada uwzględnianie aspektów przyrodniczych już podczas planowania i realizacji inwestycji, w tym stosowanie hierarchii łagodzenia oddziaływań: od unikania i minimalizacji wpływu, przez odbudowę, po kompensację. W praktyce BAP wskazuje takie działania jak retencjonowanie wód opadowych, rewitalizacja zieleni, odtwarzanie przepuszczalnych nawierzchni, ograniczanie emisji światła, hałasu i wibracji, tworzenie infrastruktury ułatwiającej migrację ryb czy działania na rzecz ochrony ptaków i nietoperzy na farmach wiatrowych.
Odpowiedź na ryzyka, regulacje i oczekiwania rynku
BAP wspiera przygotowanie Grupy ORLEN do coraz bardziej szczegółowych wymogów dotyczących raportowania wpływu firm na przyrodę, w tym zgodnie z CSRD, ESRS oraz podejściem TNFD. To ważne, ponieważ rynek, instytucje finansowe i interesariusze oczekują dziś nie tylko deklaracji, ale także danych pokazujących, gdzie firma oddziałuje na środowisko, jakie ryzyka identyfikuje i jak monitoruje postępy. Dlatego Plan przewiduje m.in. monitorowanie oddziaływania w wybranych lokalizacjach, pogłębianie obliczeń śladu bioróżnorodności – od poziomu segmentów do konkretnych spółek i lokalizacji – oraz rozwój danych środowiskowych wspierających ocenę postępów.
Współpraca i kultura odpowiedzialności za przyrodę
Wdrożenie BAP będzie wymagało zaangażowania spółek Grupy ORLEN i przełożenia jego założeń na konkretne decyzje, procesy i praktyki operacyjne. Plan zakłada również działania edukacyjne dla pracowników, komunikację z interesariuszami oraz współpracę z jednostkami naukowymi i organizacjami pozarządowymi, tak aby kwestie przyrodnicze były uwzględniane w codziennym funkcjonowaniu organizacji.
Przyjęcie Planu działań przez Komitet ds. Zrównoważonego Rozwoju Rady Nadzorczej potwierdza, że ochrona bioróżnorodności jest integralnym elementem odpowiedzialnego rozwoju Grupy ORLEN oraz zarządzania ryzykiem w perspektywie długoterminowej.
Plan porządkuje i wzmacnia działania prowadzone dotychczas w Grupie ORLEN. Przykładem jest odbudowa populacji sokoła wędrownego, wspierana od 1999 roku. W Zakładzie Produkcyjnym w Płocku para sokołów odchowała w latach 2002–2025 68 piskląt. Grupa ENERGA od blisko 30 lat prowadzi działania na rzecz bociana białego, a ANWIL od niemal dekady angażuje się w zarybianie Wisły. W 2025 roku uruchomiono także kolejne granty i projekty ochronne, m.in. Bałtycki i Wiślany Grant Bioróżnorodności oraz działania na rzecz ptaków szponiastych, w tym ochronę siedlisk orła przedniego w Magurskim Parku Narodowym.
