Zaskoczenie? Rewolucja? Dystopia? W Chinach powstają roboty z sztuczną macicą.
Chiński projekt „robot-ciążowy”
Na konferencji World Robot Conference 2025 w Pekinie świat usłyszał, że firma Kaiwa Technology, kierowana przez dr. Zhanga Qifenga, pracuje nad humanoidalnym robotem mającym donosić ciążę do końca. W konstrukcji robota osadzana ma być sztuczna macica – kokon, gdzie zarodek rozwija się przez 10 miesięcy, żywiony specjalnym “sznurkiem jak pępowina” i zanurzony w sztucznym płynie owodniowym. Planowany prototyp ma być gotowy do 2026 roku, a jego koszt szacowany jest na ok. 100 000 juanów, czyli mniej więcej ok. 14 tysięcy dolarów.
To potencjalnie tańsza alternatywa dla surogacji, jednak projekt budzi ogromne kontrowersje – od problemów etycznych po regulacje prawne w Chinach, gdzie badania nad zarodkami ograniczają się do 14 dni, a surogacja jest zakazana.
Sztuczna macica w dziejach ludzkości
Ale uwaga. Wydawałoby się, że w tym tekście limit zaskoczeń został już wyczerpany. Robomacica to aż nadto niespodzianek. A tu okazuje się, że choć sama idea może brzmieć jak science-fiction, rozwój sztucznych macic na świecie ma długą historię:
Ectogenesis – pojęcie sztucznego macierzyństwa zostało po raz pierwszy użyte w 1923 roku przez J.B.S. Haldane;
w 1955 r. Emanuel M. Greenberg opatentował projekt sztucznej macicy zawierający zbiornik z płynem, pompy i sztuczną nerkę;
w ramach japońskich badań z lat 90. udało się utrzymać kozi płód w sztucznym płynie przez trzy tygodnie – co miało stanowić kolejny etap eksperymentów na fragmencie życia poza łonem matki;
barceloński zespół BCNatal w 2023 r. utrzymał jagnię w sztucznej osłonie aż 12 dni – cel: kliniczne zastosowanie do 2027–2028.
Chciałoby się powiedzieć, żeChińczycy stoją na ramionach gigantów i że na naszych oczach rodzi się coś przełomowego.
Roboty opiekuńcze: nakarmią i pomogą
Choć robot-ciążowy może robić na nas największe wrażenie, świat robotyki medycznej już dawno eksperymentuje z różnymi formami robotycznego wsparcia.
roboty-nianie i opiekunowie – to humanoidy pomagające osobom starszym w codziennych czynnościach: podawanie jedzenia, picia, monitorowanie zdrowia, a nawet kontrole toaletowe. Prototypy już sprawdzają się w laboratoriach i domach opieki
pojawiają się roboty pielęgniarki: AIREC, Moxi, Pepper i inni – dostarczają leki, dezynfekują, wspierają rehabilitację i usprawniają pracę personelu medycznego
W tych wypadkach technologia ma wspiera życie. Podobnie miałoby być także w kontekście robota-ciążowego. Tyle że nawet jeśli pozwoli on na rodzicielstwo w przypadkach, kiedy jest ono niemożliwe, to może on jednocześnie podmyć fundamenty społecznej natury i kulturowych ról. Nic więc dziwnego, że rodzą się (sic!) następujące pytania:
etyka: czy tworzenie istoty ludzkiej w maszynie nie odarta jest z człowieczeństwa?
prawo: czy potrzebne będą nowe przepisy bioetyczne i prawa do rodzicielstwa?
społeczeństwo: jak wpłynie to na wartość macierzyństwa, więź rodzinna i strukturę społeczną?
Niektórzy widzą to jako przełom w walce z niepłodnością lub ograniczeniami biologii. Inni już mówią o dystopii, w której życie zredukuje się do inżynierii – bez łona, bez emocji, bez ciepła. Chiński robot-ciążowy to nie tylko inżynierskie wyzwanie – to kolejny etap w debacie o przyszłości człowieczeństwa w erze AI.
Czy jesteśmy gotowi na świat, w którym życie zaczyna się w laboratorium? Czy technologia ma zastąpić to, co najpiękniejsze i najbardziej naturalne?
Aby zapewnić jak najlepsze wrażenia, korzystamy z technologii, takich jak pliki cookie, do przechowywania i/lub uzyskiwania dostępu do informacji o urządzeniu. Zgoda na te technologie pozwoli nam przetwarzać dane, takie jak zachowanie podczas przeglądania lub unikalne identyfikatory na tej stronie. Brak wyrażenia zgody lub wycofanie zgody może niekorzystnie wpłynąć na niektóre cechy i funkcje.
Funkcjonalne
Zawsze aktywne
Przechowywanie lub dostęp do danych technicznych jest ściśle konieczny do uzasadnionego celu umożliwienia korzystania z konkretnej usługi wyraźnie żądanej przez subskrybenta lub użytkownika, lub wyłącznie w celu przeprowadzenia transmisji komunikatu przez sieć łączności elektronicznej.
Preferencje
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest niezbędny do uzasadnionego celu przechowywania preferencji, o które nie prosi subskrybent lub użytkownik.
Statystyka
Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do celów statystycznych.Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do anonimowych celów statystycznych. Bez wezwania do sądu, dobrowolnego podporządkowania się dostawcy usług internetowych lub dodatkowych zapisów od strony trzeciej, informacje przechowywane lub pobierane wyłącznie w tym celu zwykle nie mogą być wykorzystywane do identyfikacji użytkownika.
Marketing
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest wymagany do tworzenia profili użytkowników w celu wysyłania reklam lub śledzenia użytkownika na stronie internetowej lub na kilku stronach internetowych w podobnych celach marketingowych.
