Cyfrowa migracja na przedmieścia. Raport Play o roli światłowodu w rozwoju lokalnym

Internet stacjonarny przestał być wyłącznie usługą telekomunikacyjną. Dziś, podobnie jak prąd, drogi czy woda w kranie, jest jednym z fundamentów funkcjonowania nowoczesnego społeczeństwa. Najnowszy raport „Światłowód Play” pokazuje, że szybki internet decyduje o jakości życia milionów mieszkańców naszego kraju i coraz silniej wpływa na konkurencyjność lokalnych gospodarek.

Dostęp do szybkiej sieci coraz mocniej wpływa na codzienne decyzje – od tego, gdzie pracujemy, po to, gdzie decydujemy się mieszkać. Zmiana, która jeszcze kilka lat temu była trudna do uchwycenia, dziś jest już wyraźnie widoczna w danych. Analiza ruchu w sieci Play pokazuje, że cyfrowe centrum życia przesuwa się tam, gdzie jeszcze niedawno pełniło ono raczej funkcję uzupełniającą.

Nie centra miast, lecz ich obrzeża generują największy ruch

Raport „Światłowód Play”, oparty na analizie zanonimizowanych danych z sieci stacjonarnej operatora, obala kilka powszechnych przekonań. Największe zużycie danych nie koncentruje się dziś w ścisłych centrach miast, lecz na ich obrzeżach i przedmieściach – tam, gdzie osiedlają się rodziny z dziećmi. Praca zdalna i hybrydowa, nauka online, streaming wideo w 4K, gry sieciowe, smart home – w takim gospodarstwie domowym z internetu korzysta się przez większość doby, na wielu urządzeniach jednocześnie.

Gospodarstwa domowe w zabudowie jednorodzinnej zużywają średnio o ok. 50 proc. więcej danych niż mieszkańcy budynków wielorodzinnych. W Warszawie średnie dzienne zużycie danych w Rembertowie sięga niemal 20 GB na gospodarstwo, podczas gdy Śródmieście osiąga niespełna 15 GB. Podobny wzorzec widać w Krakowie (dzielnice willowe vs. gęsto zabudowane osiedla) i Wrocławiu.

Ciekawostką jest efekt sezonowości: szczyt rocznego zużycia przypada na jesień i zimę: w listopadzie 2025 r. przeciętny klient Play stacjonarny zużył o ok. 15 proc. więcej danych niż latem.

Młodzi chcą szybciej

Raport wyraźnie pokazuje, że wiek determinuje nie tylko sposób korzystania z internetu, ale i wybór pakietu. Średnia ważona prędkość łącza w grupie 15-19 lat wynosi 675 Mb/s – aż 75 proc. nastolatków wybiera oferty o prędkości 250-1000 Mb/s, a praktycznie nikt (0,1 proc.) nie korzysta z łącza poniżej 200 Mb/s.

W grupie 60+ średnia spada do 455 Mb/s: 43 proc. seniorów wybiera łącza w przedziale 250-400 Mb/s, a po pakiety 750-1000 Mb/s sięga już tylko 13 proc. z nich.

Z analiz wynika, że prawdziwym „pożeraczem danych” według Play jest klient z pakietem TV + internet, mieszkający w domu jednorodzinnym pod miastem. Taki abonent z łączem 1 Gb/s zużywa średnio aż 27 GB dziennie. Dla porównania – mieszkaniec bloku z łączem 300 Mb/s i samym internetem zużywa ok. 10 GB. Dziś 46 proc. klientów stacjonarnych Play korzysta właśnie z pakietów łączonych (TV + internet), a 45 proc. wyłącznie z internetu.

Polska w czołówce Europy, ale z wyraźną luką dostępu

Polska należy do europejskich liderów pod względem dostępu do szybkiego internetu: 78 proc. gospodarstw domowych jest w zasięgu światłowodu, a 74,2 proc. ma dostęp do łączy o przepustowości co najmniej 100 Mb/s. To wynik znacznie powyżej średniej UE wynoszącej 64,9 proc. i dający 8. miejsce w Europie.

Jednocześnie około 22 proc. gospodarstw nadal pozostaje poza zasięgiem nowoczesnej infrastruktury. Różnica ta zaczyna mieć znaczenie nie tylko technologiczne, ale także społeczne, wpływając na możliwości pracy, edukacji oraz dostęp do usług.

Inwestycje w sieć to inwestycje w rozwój i bezpieczeństwo regionów

Wnioski raportu wykraczają poza rynek telekomunikacyjny. Szybka, stabilna sieć staje się jednym z kluczowych czynników rozwoju gospodarczego regionów – zarówno w wymiarze biznesowym, jak przyciąganie inwestycji czy wzrost wartości nieruchomości, jak i społecznym, czyli jakości życia i możliwości zawodowych mieszkańców. Potwierdzają to przytoczone w raporcie badania: każdy 1 proc. wzrostu inwestycji w stacjonarną infrastrukturę telekomunikacyjną przekłada się na wzrost PKB per capita o 0,022-0,033 proc. początkowo, a po kilku latach efekty kumulują się do 0,05-0,1 proc. PKB.

Badanie Center on Rural Innovation (CORI) przeprowadzone w USA pokazuje skalę tych efektów: w hrabstwach, które osiągnęły wskaźnik adopcji sieci powyżej 80 proc., odnotowano aż o 213 proc. wyższe inwestycje lokalnych przedsiębiorstw i o 18 proc. wyższe dochody mieszkańców per capita. Z kolei europejskie analizy – m.in. badania London School of Economics i Imperial College London – wskazują, że dostęp do szybkiego internetu zwiększa wartość nieruchomości o ok. 3 proc.

Znaczenie szybkiej sieci jest jednak szersze niż jej wpływ na gospodarkę: coraz wyraźniej widać je również w kontekście bezpieczeństwa publicznego i dostępu do podstawowych usług. W miastach i miasteczkach uwidoczniło się to szczególnie w dwóch kryzysowych momentach: podczas pandemii, gdy niemal z dnia na dzień łącza okazały się nieodzowne do masowej pracy zdalnej i nauki online, oraz podczas powodzi z 2024 roku na Dolnym Śląsku, gdy brak łączności uniemożliwiał wypłatę gotówki z bankomatu, wykupienie recepty i koordynację działań służb ratunkowych. Samorządowcy coraz częściej traktują dostęp do niezawodnej, stabilnej sieci jako element infrastruktury krytycznej, na równi z wodą czy energią elektryczną.

Dostępność internetu szerokopasmowego może też łagodzić obserwowany od lat trend, jakim jest odpływ mieszkańców z mniejszych miejscowości do dużych miast. Model hybrydowy pracy tj. kilka dni w biurze, kilka dni w domu poza centrum aglomeracji – zyskuje na znaczeniu właśnie tam, gdzie światłowód dotarł stosunkowo niedawno.

Play buduje największą otwartą sieć w Polsce

Rosnące zapotrzebowanie na nowoczesne szerokopasmowe łącza znajduje odzwierciedlenie w skali inwestycji realizowanych przez Play. Spółka konsekwentnie zwiększa zasięg usług stacjonarnych. Operator obsługuje już ponad 2 mln klientów usług domowych, a w ciągu ostatnich czterech lat baza klientów usług domowych wzrosła o 48 proc. Dynamikę napędza szczególnie zabudowa jednorodzinna: liczba klientów z domów wolnostojących i szeregowców zwiększyła się w tym czasie ponad dwukrotnie – z 167 tys. do 385 tys.

Kluczowym elementem tej strategii jest projekt realizowany wspólnie z funduszem InfraVia Capital Partners pod marką Polski Światłowód Otwarty (PŚO). Infrastruktura w otwartym, hurtowym modelu dostępu dociera już do ponad 5,2 mln gospodarstw domowych, a docelowo obejmie 6 mln. 138 powiatów – czyli 37 proc. wszystkich – ma już dostęp do łączy 5 lub 8 Gb/s. Rozwiązanie to umożliwia niedyskryminujący, równy dostęp do infrastruktury innym operatorom, co przyspiesza cyfryzację również poza największymi miastami.

– Rola światłowodu znacząco wykracza dziś poza zapewnienie szybkiego dostępu do internetu. Stał się on strategicznym elementem infrastruktury, który wpływa na rozwój lokalnych społeczności, atrakcyjność inwestycyjną regionów oraz jakość życia mieszkańców. Podobnie jak drogi czy kolej, nowoczesne sieci cyfrowe są dziś jednym z podstawowych warunków rozwoju – mówi Michał Ziółkowski, członek zarządu i dyrektor ds. technologii Play.