Czeski fundusz Aspire11 rusza na zakupy. 100 milionów euro z emerytur płynie do Revolut i ElevenLabs

Praski fundusz venture capital Aspire11 poinformował o uruchomieniu pierwszej transzy swojego kapitału emerytalnego w wysokości 100 milionów euro.

Te ogromne środki, pochodzące z funduszu o łącznej wartości 515 milionów euro, trafiły już do pierwszych globalnych liderów technologicznych. W portfolio funduszu znalazły się tak znane marki, do których należą między innymi Revolut, ElevenLabs, Vinted czy Databricks. To jednak dopiero początek szeroko zakrojonej strategii, która ma na celu połączenie europejskich oszczędności emerytalnych z najbardziej innowacyjnymi przedsiębiorstwami na świecie.

Nowy rozdział w finansowaniu innowacji

Praski fundusz Aspire11, założony pod koniec 2025 roku, postawił sobie za cel stworzenie nowej ścieżki dostępu dla europejskich funduszy emerytalnych do inwestycji typu venture capital oraz spółek w fazie wzrostu. Dotychczas ten potencjał pozostawał w Europie w dużej mierze niewykorzystany. Pierwsze wdrożenie kapitału w wysokości 100 milionów euro pokazuje, że intencje twórców szybko przekładają się na realne działania. Środki te zasiliły zróżnicowany portfel, w skład którego obok Revoluta i ElevenLabs weszły również takie podmioty jak Databricks, VAST Data, Vinted oraz Baseten.

Pojawieniu się informacji o pierwszych inwestycjach towarzyszy ogłoszenie personalne o kluczowym znaczeniu dla dalszego rozwoju platformy. Do zespołu jako współzałożycielka dołączyła Zaya Kadyrova, inwestorka z bogatym doświadczeniem zebranym w Ontario Teachers’ Pension Plan. Kadyrova obejmie również stanowisko partnera zarządzającego strategią o nazwie Eternals.

Założyciel Aspire11, Pavel Mucha, podkreśla znaczenie tej inicjatywy: wyzwanie nie tkwi w braku innowacji w Europie, lecz w połączeniu ich ze stabilnym, długoterminowym kapitałem.

– Europa nie cierpi na brak innowacji, talentów przedsiębiorczych ani ambitnych założycieli. Wyzwaniem jest jednak powiązanie tej innowacyjności z pulami kapitału długoterminowego, który może pomóc w skalowaniu biznesu. Aspire11 powstało po to, aby pomóc zasypać tę przepaść i pokazać, jak kapitał emerytalny może odgrywać znacznie większą rolę we wspieraniu firm kształtujących gospodarkę przyszłości – zaznacza Pavel Mucha.

Dwie strategie inwestycyjne: Eternals i Tribes

Aby skutecznie zarządzać kapitałem emerytalnym na różnych etapach rozwoju rynku innowacji, Aspire11 wdrożyło dwie komplementarne strategie inwestycyjne. Są one kierowane przez dwie współzałożycielki i partnerki zarządzające: Zayę Kadyrovą oraz Tülin Tokatli. Wspólnie pokrywają one cały cykl życia innowacyjnych przedsiębiorstw.

Pierwsza ze strategii, określana jako Tribes i prowadzona przez Tülin Tokatli, skupia się na inwestowaniu w obiecujących, nowo powstających menedżerów venture capital. Ci z kolei wyszukują i wspierają spółki na najwcześniejszych etapach rozwoju, czyli pre-seed oraz seed. Pozwala to funduszowi na wczesne zabezpieczenie dostępu do przyszłych liderów rynku.

Z kolei druga strategia, prowadzona pod nazwą Eternals przez Zayę Kadyrovą, polega na budowaniu skoncentrowanych pozycji inwestycyjnych w dojrzałych firmach technologicznych znajdujących się w późniejszej fazie wzrostu (late-stage growth). Inwestycje te są realizowane zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych. Celem jest wspieranie podmiotów o potencjale do stania się trwałymi liderami w swoich kategoriach rynkowych.

Tülin Tokatli wyjaśnia synergię płynącą z tego podziału: Tribes daje nam ekspozycję na menedżerów odkrywających przyszłych liderów kategorii, podczas gdy Eternals pozwala nam wspierać najbardziej przekonujące biznesy w miarę ich dojrzewania do roli globalnych przedsiębiorstw.

Dlaczego kapitał emerytalny musi wejść w prywatny rynek?

Twórcy Aspire11 zwracają uwagę na poważny problem strukturalny, z jakim mierzy się europejski rynek finansowy. Dane pokazują, że przeciętny czas od powstania spółki do jej debiutu giełdowego (IPO) wydłużył się w ciągu ostatniej dekady z około 7 do 11 lat. Oznacza to, że ogromna część wartości firm technologicznych powstaje w okresie, gdy są o wiele dłużej podmiotami prywatnymi. Szacuje się, że globalna wartość prywatnych jednorożców wynosi obecnie około 6,4 biliona euro (7,4 biliona dolarów).

Rozwój sztucznej inteligencji dodatkowo przyspiesza ten trend gromadzenia bogactwa na rynkach prywatnych. Obecnie ponad połowa globalnego kapitału venture capital trafia właśnie do firm z sektora AI. Tymczasem przeciętny obywatel Europy traci możliwość partycypowania w tych zyskach. Europejskie fundusze emerytalne przeznaczają na rynki prywatne zaledwie około 4% swoich aktywów. Dla porównania, wiodące fundusze emerytalne w Kanadzie alokują na spółki wspierane przez venture capital oraz kapitał prywatny około 21% swoich środków.

Zaya Kadyrova zwraca uwagę na tę dysproporcję: dążeniem Aspire11 jest pomoc długoterminowemu kapitałowi instytucjonalnemu w uzyskaniu dostępu do wyjątkowych przedsiębiorstw na ich najważniejszych etapach wzrostu. Dodaje również, że fundusz nie ogranicza się geograficznie i koncentruje się na wspieraniu globalnych liderów bez względu na to, czy rozwijają się w Europie, czy w USA.

Szeroki krajobraz inwestycji technologicznych w 2026 roku

Aktywność Aspire11 wpisuje się w szerszy trend wzrostu inwestycji w infrastrukturę rynków prywatnych, technologię inwestycyjną, oprogramowanie dla funduszy emerytalnych oraz dłużne finansowanie venture (venture debt). W 2026 roku odnotowano już powiązane ogłoszenia kapitałowe o łącznej wartości co najmniej 292 milionów euro. Wraz z ujawnioną właśnie transzą Aspire11, kwota ta wzrasta do co najmniej 392 milionów euro w zadeklarowanym lub wdrożonym kapitale.

Wśród kluczowych transakcji w regionie wymienić można: ofertę innego czeskiego podmiotu, Orbit Capital, który uruchomił fundusz Growth Debt Fund II o wartości 107 milionów euro, a także finansowanie berlińskiego Upvestu na kwotę 108 milionów euro oraz rundę Series B platformy bunch o wartości 30,1 miliona euro. W tym samym czasie znaczące rundy finansowania zamknęły również takie skandynawskie i zachodnioeuropejskie podmioty jak: Performativ i Festina Finance z Kopenhagi czy belgijski Warren.

Po ogłoszeniu pierwszych inwestycji i dołączeniu nowej współzałożycielki, Aspire11 koncentruje się na dalszym rozszerzaniu swojego portfolio oraz pogłębianiu relacji z partnerami instytucjonalnymi, oferując im bezpośredni pomost do innowacji.