Jak mądrzej projektować dostępność cyfrową?

Ambiscale udostępniła Przewodnik Dostępności Cyfrowej – bezpłatną, polskojęzyczną bazę wiedzy o standardzie WCAG 2.2. Materiał ma pomóc firmom i zespołom cyfrowym przełożyć wymagania dostępności na konkretne decyzje projektowe, działania programistyczne i pracę z treścią.

Dostępność cyfrowa to wyzwanie dla milionów użytkowników

Dostępność cyfrowa WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) oznacza projektowanie stron i produktów cyfrowych w sposób uwzględniający potrzeby osób z różnymi ograniczeniami – m.in. wzroku, słuchu, ruchu, a także niepełnosprawnościami intelektualnymi czy zaburzeniami poznawczymi. Standardy WCAG wskazują, jak usuwać bariery, które mogą utrudniać korzystanie z cyfrowych treści i usług. Od czerwca 2025 r. w Polsce obowiązują przepisy Europejskiego Aktu o Dostępności (dyrektywa UE 2019/882). Obejmują one m.in. wybrane produkty i usługi cyfrowe, nakładając na przedsiębiorców obowiązek zapewnienia ich dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.

To kwestia, która dotyczy znaczącej części społeczeństwa – według danych Eurostatu za 2024 r. 24 proc. mieszkańców Unii Europejskiej w wieku powyżej 16 lat miało jakąś formę niepełnosprawności, co przekłada się na 90 milionów osób – czyli dotyczy co czwartego dorosłego mieszkańca Unii Europejskiej.

Bariera cyfrowa ma swoją cenę

Stawka jest wysoka także z perspektywy biznesu – badanie Click-Away Pound pokazało, że 86 proc. osób z potrzebami dostępnościowymi wydawałoby więcej online, gdyby strony były bardziej dostępne, 69 proc. deklarowało opuszczanie stron z barierami dostępności, a 83 proc. ograniczało zakupy do serwisów, o których wiedziało, że nie napotka w nich takich barier. Jednocześnie dostępność cyfrowa nie dotyczy wyłącznie tej grupy. Czytelne formularze, odpowiedni kontrast, możliwość obsługi serwisu za pomocą klawiatury czy właściwie opisane przyciski ułatwiają korzystanie ze stron wszystkim użytkownikom. Ponadto, według opublikowanej w 2025 r. analizy 10 tys. stron internetowych, przygotowanej we współpracy AccessibilityChecker.org, BuiltWith i Semrush, serwisy z wyższymi wynikami dostępności osiągały średnio o 23 proc. większy ruch organiczny. W praktyce oznacza to, że nawet niewielkie usprawnienia – takie jak optymalizacja tekstów alternatywnych czy poprawa nawigacji – mogą przełożyć się na realny wzrost.

WCAG 2.2 krok po kroku

Przewodnik Dostępności Cyfrowej opisuje wszystkie 55 kryteriów sukcesu WCAG 2.2 na poziomach A i AA. Każde z nich przedstawiono według tego samego schematu: co mówi dane kryterium, dlaczego ma znaczenie, jak je zweryfikować i jak usunąć ewentualny błąd. Przewodnik obejmuje m.in. zasady dotyczące kontrastu i koloru, alternatyw tekstowych, struktury nagłówków, materiałów multimedialnych, nawigacji klawiaturą, formularzy i komunikatów o błędach czy współpracy z czytnikami ekranu. Projekt został przygotowany z myślą o osobach tworzących produkty cyfrowe dla firm i instytucji – m.in. deweloperach, projektantach i twórcach treści.
Istotną częścią przewodnika jest lista kontrolna WCAG 2.2, która pozwala zespołom śledzić status weryfikacji poszczególnych kryteriów, choć nie zastępuje audytu przeprowadzonego przez niezależnego wykonawcę. Uzupełnieniem są słownik pojęć oraz opisy narzędzi do badania dostępności, wraz ze wskazaniem, co dane narzędzie może wykryć, a czego nie jest w stanie zweryfikować.

– Chcieliśmy, żeby przewodnik pomagał zespołom przełożyć kryteria WCAG na konkretne elementy interfejsu. Dlatego pokazujemy m.in., na co zwrócić uwagę przy projektowaniu formularzy, modali, multimediów czy tabel i jakie wymagania należy spełnić, aby były one dostępne – zaznacza Dawid Wieczorek, Software Engineer w Ambiscale, pomysłodawca i główny redaktor Przewodnika Dostępności Cyfrowej.

Piotr Mońka, Tech Lead w Ambiscale i współautor przewodnika, podkreśla, że celem projektu nie jest stworzenie kolejnego technicznego tłumaczenia standardu: „dostępność ma być uwzględniana już na etapie projektowania i tworzenia produktu, a nie dopiero po zakończeniu prac, jako lista poprawek wynikających z audytu, gdy koszt zmian jest najwyższy.”

Kolejny etap: usługi i narzędzia dla firm

Przewodnik jest kolejnym etapem rozwoju projektu Ambiscale w obszarze dostępności cyfrowej. Spółka już uruchomiła usługi audytów dostępności cyfrowej realizowane przez certyfikowany zespół ekspertów, rozszerzając działania poza edukację i samoocenę organizacji.

– Planujemy poszerzać grono certyfikowanych specjalistów w naszym zespole, rozwijać Przewodnik Dostępności Cyfrowej o kolejne treści oraz wprowadzić usystematyzowaną ofertę szkoleń, które już teraz realizujemy we współpracach z klientami. W planach mamy także narzędzie do automatycznego generowania raportów dostępności – już dziś realizujemy profesjonalne audyty dostępności cyfrowej pod każdym jej kątem – mówi Jerzy Kozyra, CEO Ambiscale.

Przewodnik Dostępności Cyfrowej jest dostępny bezpłatnie online.