„Jest źle” – co o Polakach mówi najnowszy raport „Wiedza i postawy obywateli europejskich wobec nauki i technologii”?

Właśnie ukazała się tegoroczna odsłona badania „Wiedza i postawy obywateli europejskich wobec nauki i technologii”. Co Europejczycy, a zwłaszcza Polacy, myślą o AI, badaniach naukowych, szczepionkach i laserach?

Ankieta obejmuje następujące tematy: wiedza na temat nauki i technologii, poglądy na temat wpływu nauki i technologii, poglądy na temat zarządzania nauką i technologią, postawy wobec naukowców, zaangażowanie obywateli w naukę i technologię, różnorodność, inkluzywność i odpowiedzialność społeczną oraz poglądy na temat wykorzystania sztucznej inteligencji do badań naukowych.

Kluczowe wnioski z raportu

Ogólny wpływ nauki i technologii na społeczeństwo

Według badań, 83% obywateli uznaje, że ogólny wpływ nauki i technologii na społeczeństwo jest pozytywny. Ponadto, 67% respondentów zgadza się, że nauka i technologia przyczyniają się do ułatwienia, poprawy zdrowia i wygody życia codziennego.

Poglądy na temat nauki i technologii

W kwestii przyszłego wpływu na styl życia w ciągu najbliższych 20 lat, respondenci najczęściej wskazują na:

energię odnawialną (87%),
technologie informacyjno-komunikacyjne (79%),
szczepionki i zwalczanie chorób zakaźnych (77%).

Zaufanie i sprawiedliwość w nauce

Badanie podkreśla również znaczenie zaufania i sprawiedliwości w nauce. 77% respondentów uważa, że nauka i technologia powinny uwzględniać potrzeby wszystkich grup społecznych przy opracowywaniu nowych rozwiązań i produktów. Dodatkowo, 72% respondentów twierdzi, że rząd powinien zapewnić, aby nowe technologie przynosiły korzyści wszystkim obywatelom.

Sztuczna inteligencja

W kontekście wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) do badań naukowych, wyniki są mieszane. 38% respondentów wyraża zaufanie do badań i odkryć stworzonych przy użyciu AI, podczas gdy 25% nie ufa tego typu badaniom.

Jak wypada Polska?

Raport szczegółowo przeanalizowała m.in. prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, popularyzatorka wiedzy z zakresu wirusologii, immunologii i wakcynologii. Prof. Szuster-Ciesielska od kwietnia tego roku jest też jedną z ekspertek w zespole zajmującym się dezinformacją medyczną w przestrzeni publicznej. Swoimi wnioskami podzieliła się na Facebooku. Oto, jakie statystyki charakteryzujące postawę Polaków dostrzegła autorka posta:

Prawie 40% Polaków nie przyjmuje do wiadomości dowodów świadczących o tym, że ewolucja człowieka jest faktem
32% uważa, że ludzie żyli z dinozaurami.
52% nie wierzy w antropogeniczne zmiany klimatu.
Zajmujemy wyjątkowe pierwsze miejsce (ponad 50% Polaków) jeśli chodzi o przekonanie że „lasery działają poprzez skupianie fal dźwiękowych”. Jest to wzrost o 8% względem poprzedniego badania.
50% Polaków uważa że „wirusy są produkowane w laboratoriach rządowych, aby kontrolować naszą wolność”.
51% Polaków twierdzi, że antybiotyki zabijają tak samo wirusy, jak i bakterie
45% Polaków uważa, że lek na raka istnieje, ale wiadomość ta jest ukrywana przez lobby farmaceutyczne

– Zajmujemy drugie miejsce (54%) jeśli chodzi o przekonanie że nauka jest nam niepotrzebna w życiu codziennym albo nie ma wpływu na nasze codzienne życie. W porównaniu do raportu z 2021 roku, odnotowaliśmy wzrost w niemal wszystkich rankingach odnoszących się do negowania faktów naukowych. Krótko mówiąc – jest żle. Nie wiem, czy pocieszeniem jest, że inni mają gorzej – puentuje prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska.

Pełen raport można znaleźć tutaj.