Koniec ery Piotra Sankowskiego w IDEAS NCBR. Eksperci obawiają się o przyszłość AI w Polsce

Piotr Sankowski, twórca i pierwszy prezes IDEAS NCBR, instytucji kluczowej dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce, złożył rezygnację ze stanowiska. Decyzja ta wywołała falę niepokoju wśród ekspertów, którzy obawiają się o przyszłość AI w naszym kraju.

W lipcu tego roku rada nadzorcza IDEAS NCBR ogłosiła postępowanie kwalifikacyjne na stanowisko prezesa. Wśród kandydatów znalazł się również prof. Piotr Sankowski, który był pomysłodawcą i pierwszym szefem ośrodka. Sankowski nie został wybrany na kolejną kadencję. Nowym prezesem został dr hab. inż. Grzegorz Borowik, który pracował m.in. jako kierownik Zakładu Zastosowań Sztucznej Inteligencji w Cyberbezpieczeństwie w NASK.

Sankowski od początku lipca pełnił funkcję lidera grupy badawczej zajmującej się inteligentnymi algorytmami i strukturami danych. W czwartek 26 września ogłosił, że z dniem 2 października kończy pracę w IDEAS NCBR na tym stanowisku.

Niniejszym, chciałbym poinformować, że z dniem 2ego października kończę pracę w IDEAS NCBR na stanowisku lidera grupy badawczej. Tego dnia odbywa się także ostatnie wydarzenie organizowane przez IDEAS NCBR, które współtworzyłem.

Jest to wydarzenie, które akcentuje to, że my…

— Piotr Sankowski (@piotrsankowski) September 26, 2024

Sankowski, jeden z najbardziej uznanych polskich naukowców w informatyce, zdobył cztery granty ERC, prestiżowe wyróżnienie przyznawane przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych. Ostatni grant otrzymał podczas pracy w IDEAS NCBR, a jego odejście oznacza, że grant ten również odchodzi wraz z nim (grant ERC jest przyznawany imiennie, a nie instytucji).

Duże zaskoczenie, jeszcze większe rozczarowanie

– Dużym zaskoczeniem jest brak wyboru poprzedniego dyrektora, pomysłodawcy oraz założyciela IDEAS, dr. hab. Piotra Sankowskiego, jednego z najbardziej rozpoznawalnych na świecie polskich naukowców w informatyce – tak w serwisie Wyborcza.Biz odejście Sankowskiego komentuje prof. Łukasz Kowalik, dziekan Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW. – W IDEAS udało mu się stworzyć zespoły kierowane przez wysokiej klasy ekspertów, regularnie uzyskujące wyniki naukowe doceniane na czołowych światowych konferencjach w dziedzinie sztucznej inteligencji, kryptografii, grafiki komputerowej oraz algorytmiki. Z pewnością poprzeczka zawieszona jest bardzo wysoko.

Sankowski odegrał kluczową rolę w budowie IDEAS NCBR. Oprócz samego powołania jednostki do istnienia w 2021 r., ściągnął do niej wybitnych ekspertów z dziedziny sztucznej inteligencji, w tym prof. Martę Kwiatkowską z Uniwersytetu Oksfordzkiego, która dołączyła do rady naukowej instytucji.

– Jestem zaskoczona tą decyzją i martwi mnie przyszłość AI w Polsce z nowym prezesem, który nie ma odpowiedniego profilu – komentuje prof. Maria Kwiatkowska.

Fala odejść

Z funkcji członka rady naukowej IDEAS NCBR rezygnację złożył także Aleksander Mądry, wybitny ekspert z dziedziny sztucznej inteligencji i pracownik OpenAI, gdzie odpowiada za bezpieczeństwo AI. W oficjalnym oświadczeniu przesłanym serwisowi Wyborcza.biz, profesor Mądry wyraził głębokie rozczarowanie decyzją Rady Nadzorczej IDEAS NCBR o nieprzedłużeniu kontraktu dr. hab. Piotra Sankowskiego na stanowisku dyrektora.

Profesor Mądry podkreślił kluczową rolę, jaką dr Sankowski odegrał w dotychczasowych sukcesach instytucji, i wyraził zaniepokojenie co do przyszłości IDEAS NCBR w obliczu wyzwań, jakie stoją przed nią.

– Ta decyzja zachwiała moją wiarą w to, że IDEAS NCBR będzie w stanie skutecznie realizować swoją misję i wiarą nad sensem mojego uczestnictwa w tym projekcie – napisał profesor Mądry. – Martwi mnie również, co cała ta sytuacja mówi na temat podejścia naszego rządu do roli AI w kształtowaniu przyszłości Polski.

Chwilę po rezygnacji dra Sankowskiego rezygnację zapowiedziała prof. Maria Kwiatkowska.

Przyszłość AI widzą w ciemnych barwach

Eksperci z obszaru badań nad sztuczną inteligencją podkreślają, jak ważne w tej branży jest nazwisko: z jednej strony liczba publikacji i cytowań, a z drugiej osobista znajomość z innymi. Zmiany na stanowisku prezesa IDEAS NCBR mogą mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie całej instytucji.

– Zmiany personalne w tego typu instytucjach, szczególnie gdy wydają się motywowane pozamerytorycznie, pogłębiają problem z przyciąganiem najlepszych specjalistów z powrotem do Polski – ocenia dr Dominik Batorski z Uniwersytetu Warszawskiego, który kieruje radą programową największej konferencji naukowej o AI w Polsce Data Science Summit. – W zeszłym roku prowadziłem rozmowy z kolegą, który po latach kariery w Stanach Zjednoczonych rozważał powrót do kraju i dołączenie do IDEAS. Jego główne obawy dotyczyły stabilności instytucji i możliwości wpływu partykularnych interesów na jej funkcjonowanie.

Odejście Sankowskiego i potencjalne odejścia innych naukowców z IDEAS NCBR mogą stanowić poważny cios dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce. Eksperci obawiają się, że brak stabilności i wpływu partykularnych interesów na funkcjonowanie instytucji może zniechęcić najlepszych specjalistów do powrotu do kraju.

Kim jest nowy prezes IDEAS NCBR?

Dr hab. inż. Grzegorz Borowik, nowy prezes IDEAS NCBR, to doświadczony naukowiec, programista, analityk i konsultant z bogatym doświadczeniem w różnych obszarach IT.

Jego kariera zawodowa obejmuje zarówno sferę akademicką, jak i biznesową. Obecnie pełni funkcję prodziekana ds. kierunku Informatyka na Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej, a wcześniej kierował Zakładem Zastosowań Sztucznej Inteligencji w Cyberbezpieczeństwie w NASK.

Borowik jest autorem lub współautor ponad stu publikacji naukowych oraz podręcznika akademickiego, co świadczy o jego zaangażowaniu w rozwój wiedzy i naukę. Jego osiągnięcia zostały docenione w postaci stypendiów, nagród za osiągnięcia naukowe oraz udziału w programie stażowo-szkoleniowym „Top 500 Innovators”.

Doświadczenie zdobyte podczas staży post-doktorskich w Knowledge Engineering and Discovery Research Institute w Auckland w Nowej Zelandii oraz w University of Nevada, Las Vegas, wzbogaciło jego wiedzę i umiejętności w dziedzinie sztucznej inteligencji.

Współzałożyciel innowacyjnych firm z IV sektora, Borowik posiada niemal dwudziestoletnie doświadczenie w projektowaniu i wdrażaniu rozwiązań technologicznych w biznesie.