– Rok temu powołaliśmy instytut Łukasiewicz – AI, a dziś widzimy jego konkretne produkty. W obszarze sztucznej inteligencji musimy działać zdecydowanie, aby polskie szpitale i przychodnie mogły korzystać z rozwiązań w pełni krajowych, a nie tylko kupować usługi zagranicznych firm. To istotne z punktu widzenia zarówno gospodarki, jak i dobra pacjentów – mówi dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz.
Od rozmowy do dokumentu, bez gubienia kontekstu
Rozmowa z pacjentem jest źródłem informacji potrzebnych do przygotowania dokumentacji medycznej. Objawy, przyjmowane leki, wcześniejsze leczenie czy zalecenia trzeba następnie uporządkować i zapisać. Sporządzenie takiej dokumentacji medycznej jest stałym i koniecznym elementem pracy, zabierającym jednak lekarzom cenny czas, który może być poświęcony pacjentom. To wyzwanie, na które odpowiada PulsNote – rozwiązanie wykorzystujące sztuczną inteligencję do wsparcia lekarza w tworzeniu dokumentacji medycznej. PulsNote przygotowuje projekt notatki na podstawie nagrania rozmowy, pozostawiając lekarzowi możliwość sprawdzenia, poprawienia i zatwierdzenia treści.
– Założenie było proste – ograniczyć czas poświęcany na pisanie dokumentacji i stworzyć lepsze warunki do kontaktu z pacjentem. Lekarz otrzymuje szkic opisu wizyty, który może wykorzystać w dalszej pracy. Ocenia, czy zapis jest poprawny, kompletny i odpowiada przebiegowi rozmowy. PulsNote prowadzi go jednak automatycznie przez cały proces, dzięki wsparciu sztucznej inteligencji, w bezpiecznym offline’owym środowisku, co jest szczególnie ważne ze względu na ochronę prywatności danych pacjentów. Co istotne, rozwiązanie powstało we współpracy z Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich. Dzięki temu możemy mieć pewność, że realnie wspiera przygotowywanie dokumentacji medycznej – mówi prof. Jan Kozak, dyrektor Instytutu Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa Sieci Badawczej Łukasiewicz (Łukasiewicz – AI).
– Nie bez znaczenia przy realizacji tego projektu były badania i doświadczenie zdobyte w Katedrze Uczenia Maszynowego Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach – dodaje dr Barbara Probierz, Zastępca Dyrektora ds. Badawczych w Łukasiewicz – AI.
Role przypisywane na podstawie kontekstu
Korzystanie z systemu rozpoczyna się od zarejestrowania rozmowy za pomocą mikrofonu lub wczytania wcześniej przygotowanego nagrania. PulsNote przekształca wypowiedzi w tekst, uwzględnia role uczestników i porządkuje informacje w odpowiednich częściach notatki. Ma to znaczenie, ponieważ wywiad medyczny rzadko przebiega według określonego wcześniej schematu, a każdy lekarz ma własne preferencje i sposób przygotowania takiej notatki. Pacjent może wrócić do wcześniejszego tematu, przypomnieć sobie nazwę leku albo dopiero pod koniec rozmowy wspomnieć o ważnym objawie. System w tle analizuje przebieg wywiadu, automatycznie zbiera informacje i przygotowuje uporządkowany i spójny opis będący podsumowaniem wizyty.
– Nawet do 49% czasu pracy lekarza z pacjentem może zajmować sporządzanie dokumentacji medycznej. Rozwiązanie opracowane w Instytutcie Łukasiewicz – AI powinno znacznie zredukować ten czas – nawet o połowę, dając możliwość skupienia większej uwagi na pacjencie i w perspektywie także nie tylko skrócenia kolejek do lekarzy, ale przede wszystkim dostarczenia większej wartości dla najważniejszej osoby w szpitalu – pacjenta – mówi dr n. med. Mariusz Nowak, Dyrektor Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich.
Personalizacja notatek i weryfikacja zgodności
Jednym z elementów rozwiązania jest możliwość sprawdzenia, skąd pochodzi dana informacja. Poszczególne fragmenty notatki są powiązane z transkrypcją i nagraniem. Jeżeli zapis budzi wątpliwości, lekarz może wrócić do odpowiedniej wypowiedzi w łatwy sposób za pomocą odnośnika i zweryfikować jej znaczenie. System wskazuje również treści wymagające dodatkowej uwagi. Takie podejście ułatwia kontrolę wyniku i pozwala wyjaśnić niejasności przed wykorzystaniem notatki w dokumentacji. Przygotowany opis można też uzupełniać. Jeżeli lekarz po jego przeczytaniu uzna, że potrzebuje dodatkowej informacji, może dopytać pacjenta i dołączyć kolejne nagranie. Nowa wypowiedź zostaje uwzględniona przy aktualizacji notatki. Dostępna jest również zwykła, ręczna edycja tekstu.
Ważna jest przy tym elastyczność. Lekarze mają własne przyzwyczajenia dotyczące sposobu opisywania wizyty, kolejności informacji i układu dokumentacji. Współpraca ze szpitalem pozwoliła na uwzględnienie tych różnic. Dlatego PulsNote umożliwia dostosowanie sposobu prezentowania notatki do preferencji użytkownika. Rozwiązanie ma wspierać codzienny sposób pracy lekarza i pozostawiać mu kontrolę nad ostatecznym kształtem dokumentu.
Bezpieczeństwo i ochrona prywatności danych
Kolejną istotną cechą jest lokalne przetwarzanie danych. System zaprojektowano do działania w infrastrukturze placówki medycznej, bez konieczności przesyłania nagrań i transkrypcji do zewnętrznych usług przetwarzających rozmowę. Pozwala to zachować materiał po stronie szpitala. Ma to szczególne znaczenie przy pracy z informacjami o zdrowiu oraz innymi prywatnymi sprawami poruszanymi podczas wizyty.
Kontrola dotyczy również samego przygotowania treści. System otrzymuje określone zadanie związane z opracowaniem notatki na podstawie rozmowy. Zastosowano mechanizmy ograniczające ryzyko dodawania informacji, które nie znajdują potwierdzenia w nagraniu, oraz prób wpływania na działanie systemu przez polecenia zawarte w wypowiedziach [tzw. prompt injection]. Wygenerowany tekst jest dodatkowo sprawdzany pod kątem powiązania istotnych informacji ze źródłem. Ostateczna weryfikacja pozostaje po stronie lekarza, który podejmuje również wszystkie decyzje dotyczące rozpoznania i leczenia.
