Kwantowy impuls z Krakowa: Politechnika, UJ, AGH i NEWAG chcą stworzyć Polską Dolinę Kwantową

W Sali Senatu UJ list sygnowali prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej, prof. dr hab. Piotr Jedynak, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. dr hab. inż. Jerzy Lis, rektor Akademii Górniczo-Hutniczej, oraz przedstawiciele NEWAG S.A. – prezes zarządu Zbigniew Konieczek i wiceprezes zarządu Józef Michalik.

Partnerzy chcą stworzyć w Krakowie jeden z wiodących w Europie Środkowo-Wschodniej ośrodków technologii obliczeń kwantowych o skalowalnej mocy obliczeniowej. Współpraca ma koncentrować się na realizacji projektów naukowych i badawczo-rozwojowych, rozwoju infrastruktury analitycznej oraz pozyskiwaniu finansowania krajowego i międzynarodowego. Znaczenie technologii kwantowych wynika z ich praktycznych zastosowań dla jakości życia ludzi i gospodarki. Moc obliczeń kwantowych otwiera drogę choćby do projektowania nowych terapii i leków, innowacyjnych materiałów i technologii dla strategicznych branż gospodarki, zwiększania efektywności sieci energetycznych czy transportowych, tworzenia nowej generacji rozwiązań dla cyberbezpieczeństwa i ochrony danych.

Sojusz siły, siła sojuszu

O sile nowo zawiązanego sojuszu decyduje unikalny w skali kraju, łączny potencjał badawczy i kadrowy zaangażowanych instytucji akademickich – Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademii Górniczo-Hutniczej oraz Politechniki Krakowskiej – które regularnie plasują się na szczytach ogólnopolskich list i rankingów szkół wyższych. Współpraca integruje ich kluczowe kompetencje m. in. w zakresie nauk biologicznych, chemii, nauk technicznych, informatyki, fizyki kwantowej, matematyki stosowanej, nowoczesnych systemów obliczeniowych oraz analizy danych. Uczelnie  zadeklarowały równorzędną współpracę ekspercką w obszarach merytorycznych obejmujących m.in. modele kwantowe, bioinżynierię, cyberbezpieczeństwo, algorytmy optymalizacyjne oraz sztuczną inteligencję. Niezwykle istotną rolę w projekcie pełni nowosądecki NEWAG – jako partner gospodarczy, wspierający finansowanie przedsięwzięcia i identyfikację biznesowych zastosowań technologii.

Perspektywę rozwoju nowego ośrodka badawczego oraz znaczenie zaangażowania sektora przemysłowego przybliża prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej: „Współpraca naszych uczelni i Newag S.A to milowy krok dla zbudowania jednego z najważniejszych w Europie ośrodków rozwoju technologii kwantowych. Kraków dysponuje wyjątkowym potencjałem badawczym i inżynierskim, a współpraca środowiska akademickiego z nowoczesnym przemysłem stwarza warunki do realizacji przedsięwzięć, które jeszcze kilka lat temu wydawały się poza naszym zasięgiem. Szczególnie istotne dla naszego projektu jest zaangażowanie spółki Newag. Nowoczesna firma dostrzega strategiczne znaczenie technologii kwantowych i jest gotowa wesprzeć merytorycznie i finansowo współpracę badawczą w obszarze, który na świecie staje się jednym z kluczowych pól rywalizacji technologicznej. To sygnał, że Newag myśli długofalowo i chce współtworzyć rozwiązania, które zdecydują o konkurencyjności gospodarki oraz bezpieczeństwie państwa. Wierzę, że dzięki tej współpracy stworzymy w Krakowie silny ekosystem łączący naukę i przemysł, który będzie rozwijał technologie przyszłości, budował suwerenność kraju i wzmacniał polską innowacyjność”.

Na Politechnice został już zebrany zespół 40 pierwszych badaczy reprezentujących różne dyscypliny, którzy będą poszerzać kompetencje w obszarze technologii kwantowych, by następnie dzielić się nimi z kolejnymi zespołami badaczy i ekspertów.

– Mamy też zidentyfikowany  katalog pierwszych obszarów badawczych, które będą mogły być rozwijane dzięki zaawansowanej infrastrukturze kwantowej – dodaje rektor Andrzej Szarata. Obejmują one m.in. nowe metody obliczeniowe, sztuczną inteligencję, proces projektowania, syntezy i optymalizacji substancji biologiczne czynnych dla opracowywania leków, optymalizację procesów przemysłowych i transportowych, zaawansowane modelowanie materiałów, cyberbezpieczeństwo oraz rozwój nowoczesnych algorytmów.

Koalicja przerodzi się w impuls?

Na wymiar partnerski oraz potrzebę budowania standardów technologicznych w ramach współpracy publiczno-prywatnej wskazuje prof. Piotr Jedynak, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

– Porozumienie dotyczy współpracy przy wdrożeniu w sektorze nauki technologii kwantowych. Będziemy wypracowywać standard tych technologii, a spółka Newag zadeklarowała wsparcie finansowe przedsięwzięcia. Jest to świetny przykład partnerstwa publiczno-prywatnego, który powinien stanowić impuls do podobnych zachowań polskich przedsiębiorców. To rozwiązanie będzie wypracowane w gronie partnerów. Potencjał dydaktyczny, naukowy i wdrożeniowy krakowskich uczelni sprawi, że będzie ono szyte na miarę i najnowocześniejsze w Polsce. Technologie kwantowe są wspólnym mianownikiem Uniwersytetu Jagiellońskiego, Politechniki Krakowskiej i Akademii Górniczo-Hutniczej -mówi prof. Piotr Jedynak, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Profesor Jerzy Lis, Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, zwraca uwagę na synergię nauki z biznesem w kontekście realnych potrzeb społeczno-gospodarczych.

– Technologie kwantowe stają się jednym z kluczowych obszarów rozwoju współczesnej nauki i zaawansowanych technologii. Dlatego bardzo cieszy mnie nawiązanie współpracy pomiędzy AGH, Uniwersytetem Jagiellońskim, Politechniką Krakowską oraz firmą Newag. To porozumienie łączy potencjał nauki i biznesu, tworząc solidne podstawy do rozwoju kompetencji, realizacji ambitnych projektów badawczo-rozwojowych oraz poszukiwania praktycznych zastosowań technologii kwantowych. Szczególnie istotne jest dla nas zaangażowanie partnera biznesowego, który dostrzega strategiczne znaczenie technologii kwantowych dla przyszłości gospodarki i innowacji. Tego rodzaju współpraca pozwala skuteczniej przekładać wyniki badań naukowych na rozwiązania odpowiadające na realne potrzeby otoczenia społeczno-gospodarczego – mówi prof. Jerzy Lis, rektor AGH w Krakowie.

Dojrzałość akademickiego środowiska

Rolę i motywacje sektora prywatnego w tym przedsięwzięciu podsumowuje Zbigniew Konieczek, prezes zarządu NEWAG: – Krakowskie środowisko akademickie udowodniło dziś ogromną dojrzałość, łącząc siły Politechniki Krakowskiej, Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Akademii Górniczo Hutniczej we wspólnym, wyższym celu. Ta konsolidacja unikalnego kapitału intelektualnego tworzy potężny fundament pod budowę polskiej doliny kwantowej, a my chcemy być częścią tego przełomowego projektu. Technologie kwantowe to strategiczne rozwiązania jutra, które zrewolucjonizują przemysł. Jako NEWAG chcemy być biznesowym katalizatorem tej rewolucji. Chcemy wnieść do projektu nie tylko wsparcie finansowe, ale również nasze biznesowe know-how, doświadczenie w komercjalizacji oraz rynkową praktykę, by wspólnie wyznaczać nowe standardy technologiczne. Dopiero połączenie bezkompromisowej nauki z dynamicznym biznesem pozwoli na stworzenie kwantowego serca Europy w Polsce, właśnie tutaj, w Krakowie. Współpraca trzech czołowych krakowskich uczelni oraz silnego partnera przemysłowego otwiera zupełnie nowy rozdział dla polskiego sektora High-Tech. Choć szczegóły operacyjne są jeszcze przedmiotem uzgodnień, podpisane listy intencyjne jednoznacznie wskazują kierunek rozwoju: stworzenie nowoczesnego hubu technologicznego o znaczeniu międzynarodowym.