Natura coraz groźniejsza
To pierwszy tego typu podmiot w Europie będący częścią nowej inicjatywy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) pod nazwą Space Resilience Nodes. Hub współpracuje z administracją i służbami ratowniczymi dla szybszego i bardziej efektywnego reagowania na zagrożenia takie jak powodzie czy pożary, a także z dostawcami technologii, aby tworzyć produkty realnie wzmacniające bezpieczeństwo cywilne. Powstanie Civil Security Hub Poland (CS Hub PL) to odpowiedź na aktualne wyzwania w obszarze bezpieczeństwa ludności. Dane Światowej Organizacji Meteorologicznej wskazują, że w ciągu 50 lat (1970-2019) nastąpiło aż 5-krotne zwiększenie liczby katastrof naturalnych. Jednocześnie nowoczesne systemy wczesnego ostrzegania i bardziej efektywne zarządzanie kryzysowe pozwoliły ograniczyć liczbę ofiar niemal trzykrotnie.
– Możliwości technik satelitarnych w dziedzinie bezpieczeństwa cywilnego są dziś bardzo duże, ale ich praktyczne zastosowanie wciąż pozostaje mocno ograniczone. Tę lukę zamierza wypełnić Civil Security Hub Poland, pełniący rolę łącznika, który tłumaczy potrzeby służb ratowniczych i administracji na język technologii oraz przekłada możliwości sektora kosmicznego na gotowe do użycia rozwiązania operacyjne – wyjaśnia dr Jakub Ryzenko, szef Centrum Informacji Kryzysowej Centrum Badań Kosmicznych PAN i dodaje – Naszym celem jest wsparcie straży pożarnej, innych służb i administracji publicznej na każdym szczeblu w walce z żywiołami m.in. poprzez dostarczanie odpowiednio opracowanych informacji.
Czytaj także: ICEYE uruchamia rozwiązanie do monitoringu wylesiania, by usprawnić walkę z nielegalną wycinką lasów tropikalnych
W ramach wsparcia operacyjnego Hub dostarcza służbom i instytucjom zarządzania kryzysowego mapy, dane, analizy i raporty oparte na informacjach pozyskanych z obrazów satelitarnych, zdjęć dronowych oraz przestrzennych baz danych. Współpracuje z dostawcami technologii, oferując im „szybką ścieżkę” testowania i pilotażowego wdrażania innowacyjnych produktów, co pozwala tworzyć rozwiązania maksymalnie odpowiadające na realne potrzeby. Dodatkowo oferuje szkolenia i realistyczne „triale” oraz wspiera wypracowywanie dobrych praktyk i budowanie systemowych mechanizmów wdrażania innowacji w obszarze bezpieczeństwa cywilnego.
Od chmury przez rzeki i glony a na satelitach kończąc
Oficjalne zakończenie fazy przygotowawczej i tym samym rozpoczęcie operacyjnej działalności Civil Security Hub Poland zostało ogłoszone 5 marca 2026 roku w Warszawie podczas konferencji prasowej. W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele firm i instytucji współtworzących Hub, do których należą Centrum Informacji Kryzysowej Centrum Badań Kosmicznych PAN, Politechnika Warszawska, CloudFerro i Europejska Fundacja Kosmiczna. O tym, jak ważna podczas zarządzania kryzysem jest świadomość sytuacyjna oparta na sprawdzonych danych, opowiedzieli także przedstawiciele Państwowej Straży Pożarnej uczestniczący w koordynacji działań ratowniczych podczas powodzi w 2024 roku i Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, zaangażowanego w prace resortowego zespołu ds. katastrofy ekologicznej na rzece Odrze. Reprezentant ICEYE z sektora dostawców technologii wyjaśnił z kolei, jak informacja zwrotna od użytkowników produktu pozwoliła na jego udoskonalenie i jeszcze lepsze dopasowanie do rzeczywistych potrzeb.
Czytaj także: Kreatorzy 2025/2026. ICEYE i (nie)mała rewolucja w rozpoznaniu satelitarnym
Grono partnerów współtworzących Hub to połączenie wiedzy naukowej, zaplecza technologicznego i praktycznego doświadczenia we współpracy ze służbami ratowniczymi i administracją publiczną. W ramach inicjatywy CloudFerro odpowiada za opracowanie infrastruktury chmurowej, która umożliwia bezpieczne przetwarzanie oraz integrację danych z różnych źródeł, takich jak dane satelitarnych i zobrazowania dronowe. Politechnika Warszawska rozwija usługę monitorowania rzek pod względem zagrożeń zakwitami glonów, koncentrując się na automatyzacji przetwarzania zobrazowań oraz integracji danych satelitarnych i pomiarów terenowych w jednym środowisku analitycznym. Z kolei Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN pełni funkcję koordynatora działań i odpowiada m.in. za weryfikację jakości powstających w ramach Hubu produktów i usług oraz współpracuje z Europejską Fundacją Kosmiczną w zakresie rozpowszechniania wiedzy o wykorzystaniu technik satelitarnych w obszarze bezpieczeństwa cywilnego.
Opanować pożar, przewidzieć powódź
W przeszłości produkty dostarczane przez Partnerów Hubu wspierały działania ratownicze i zarządzanie kryzysowe m.in. w trakcie pożaru w Biebrzańskim Parku Narodowym i po wystąpieniu katastrofy ekologicznej na Odrze. Podczas powodzi w 2024 roku Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN przy współpracy z firmą ICEYE uruchomiło specjalny monitoring oparty na danych satelitarnych, który w trybie pilnym dostarczał dane o rozwoju sytuacji bezpośrednio do wojewodów, straży pożarnej i służby hydrologicznej.
Czytaj także: Powodzie pod kontrolą: ICEYE wprowadza Flood Rapid Impact zasilany sztuczną inteligencją
– Satelitarny monitoring przebiegu powodzi w 2024 roku był pierwszą w Polsce ścisłą współpracą dostawców technologii, ekspertów analizujących dane i służb ratunkowych na szeroką skalę. Ponad sto dostarczonych map obejmowało m.in. Głuchołazy, Stronie Śląskie, Kłodzko i Lewin Brzeski, pokazując zasięg powodzi, głębokość wody oraz budynki dotknięte kataklizmem na tych terenach. Dane pochodzące z konstelacji około 30 satelitów radarowych (SAR) dostarczały informacje faktycznie pomagające w działaniach ratowniczych – podsumowuje dr Jakub Ryzenko, szef Centrum Informacji Kryzysowej Centrum Badań Kosmicznych PAN.
Dla służb prowadzących akcję przeciwpowodziową dostęp do takich danych jak mapa pokazująca maksymalny zasięg wody podczas powodzi czy analiza zmiany przebiegu koryta rzeki to przede wszystkim lepsza świadomość sytuacyjna. Mając jak najbardziej pełny i aktualny obraz zjawiska, sztaby kryzysowe zyskują zdolność celniejszego prognozowania rozwoju wydarzeń i skuteczniejszych działań na rzecz ochrony ludności oraz ograniczania strat.
