Mały startup w wielkiej energetyce. Dlaczego TAURON stawia na nieoczywiste innowacje?

Dodane:

MamStartup logo Mam Startup

Mały startup w wielkiej energetyce. Dlaczego TAURON stawia na nieoczywiste innowacje?

Udostępnij:

Choć potężne koncerny energetyczne dysponują własnymi zapleczami badawczymi i milionowymi budżetami, w starciu z dynamicznymi startupami często brakuje im jednego – nieszablonowego spojrzenia „out of the box”. O tym, dlaczego zwinność mniejszych graczy staje się kluczem do transformacji polskiej energetyki, jak wygląda realne testowanie technologii w warunkach bojowych i jak uniknąć korporacyjnej „doliny śmierci”, rozmawiamy z przedstawicielami spółki TAURON Nowa Energia: Joanną Staszewską i Henrykiem Kubiczkiem. 

Duże koncerny energetyczne dysponują własnymi zespołami badawczo-rozwojowymi, inżynierami, budżetami i rozbudowaną infrastrukturą. Co zatem może zaoferować TAURON-owi kilkuosobowy startup, czego nie potrafiłby wypracować sam koncern? Czy TAURON TechTest jest przede wszystkim sposobem na pozyskiwanie nowych technologii, czy również próbą zmiany tego, jak duża organizacja myśli o innowacjach? Słowem – dlaczego TAURON w ogóle potrzebuje startupów?

Henryk Kubiczek: Dobre pytanie! Przyznam szczerze, że nigdy nie patrzyłem na współpracę ze startupami z perspektywy szukania rozwiązania, ponieważ czegoś sami nie możemy zrobić w organizacji. Na pewno nie podchodzimy do tej współpracy dlatego, że nam coś nie wychodzi, to wyjdźmy na zewnątrz. W mojej ocenie to przede wszystkim poszukiwanie świeżego spojrzenia na dotychczasowe sposoby działania i nowe wyzwania. To wejście we współpracę z zespołami, które w sposób nieoczywisty łączą fakty i proponują rozwiązania potocznie już określane jako „out of the box”.

Grupa Tauron nie współpracuje ze startupami od dzisiaj. Współpracujemy z nimi już od blisko 10 lat i traktujemy tę współpracę jako jeden z naszych filarów innowacji. W budowaniu innowacyjnej kultury organizacyjnej, zewnętrzne źródła pomysłów odgrywają kluczową rolą. Wprowadzają nie tylko urozmaicenie, ale również konfrontują organizację z nowymi modelami biznesowymi czy też po prostu odmiennym sposobem działania.

W mojej ocenie jest to najlepszy przykład synergii w biznesie, kiedy to we wspólnej przestrzeni, zaufaniu i otwartości na nowe doprowadzamy do połączenia nowego pomysłu, zwinności i nieszablonowego działania z funkcjonująca infrastrukturą, doświadczeniem wielu specjalistów oraz rynkową walidacją i kapitałem. To doświadczenie jest cenne z perspektywy obu stron. Tak: potrzebujemy startupów, a startupy potrzebują nas.

Przejrzałem wyzwania TAURON TechTest i mam wrażenie, że dotyczą one dwóch całkiem różnych obszarów. Z jednej strony mamy inteligentne sieci energetyczne, magazynowanie energii, elektromobilność czy zarządzanie rozproszonymi zasobami. Z drugiej – narzędzia AI, automatyzację dokumentów, zarządzanie wiedzą i projektami. Które z tych obszarów są dziś dla TAURON-u najbardziej strategiczne? Czy startup, który nie zajmuje się bezpośrednio energetyką, ale ma świetny produkt technologiczny, ma równie duże szanse na współpracę z Wami?

Joanna Staszewska: W transformacji energetyki kluczowe jest dla mnie nie samo wdrażanie nowych technologii, lecz umiejętne łączenie ich z infrastrukturą, danymi i procesami biznesowymi. Rozwój infrastruktury energetycznej i cyfryzacja nie są odrębnymi ścieżkami — powinny wzajemnie się wspierać. Inteligentna sieć potrzebuje nie tylko urządzeń, lecz także informacji, które pozwalają podejmować lepsze decyzje. Dlatego w TechTest punktem wyjścia jest potrzeba spółki, a nie branża, z której pochodzi startup. Firma spoza energetyki również może być wartościowym partnerem, jeśli jej rozwiązanie odpowiada na opublikowane wyzwanie, ma odpowiednią dojrzałość i może bezpiecznie działać w naszym środowisku. Szukamy technologii, których potencjał da się przełożyć na konkretny efekt.

Polski rynek startupowy zna wiele programów, w których przedsiębiorcy otrzymują mentoring, uczestniczą w warsztatach i przygotowują prezentacje dla inwestorów. Tymczasem największą wartością dla startupu technologicznego bywa możliwość sprawdzenia produktu w rzeczywistych warunkach. Zastanawiam się więc, co odróżnia Wasz program od szeregu innych programów wsparcia. Co konkretnie otrzyma uczestnik TAURON TechTest? Jak wygląda dostęp do infrastruktury, danych, ekspertów i środowiska testowego? I co ważne: kto ponosi koszty pilotażu?

Henryk Kubiczek: To prawda, że na rynku polskim funkcjonuje wiele programów dla startupów, które finansują ich rozwój na różnym etapie. Sami mamy również bardzo dobre doświadczenia we współpracy z akceleratorami.

Zgadzam się z tym stwierdzeniem, że największą wartością dla startupu jest możliwość sprawdzenia produktu w rzeczywistych warunkach. Czasem porównuję to do jazdy prototypem samochodu w warunkach rzeczywistych. W laboratorium i na torze, w warunkach kontrolowanych, nie wszystkie kwestie mogą wyjść. My dajemy możliwość spróbowania jazdy w warunkach rzeczywistych, oczywiście z zachowaniem wszystkich wymaganych kwestii bezpieczeństwa technicznego, informatycznego oraz zgodności z wymaganiami formalnymi i regulacyjnymi. Dbamy o bezpieczeństwo nasze i startupu.

Uczestnicy programu otrzymują przede wszystkim dostęp do rzeczywistych wyzwań biznesowych i technologicznych Grupy TAURON. W zależności od charakteru projektu mogą testować rozwiązania z wykorzystaniem infrastruktury energetycznej, instalacji OZE, magazynów energii, sieci dystrybucyjnych, obiektów przemysłowych lub środowisk cyfrowych wykorzystywanych przez spółki Grupy.

Kolejną kwestią jest dostęp do ekspertów. Startupu nie pozostawiamy sememu sobie. Dbamy o to by podczas przygotowania i realizacji pilotażu była ciągła współpraca z inżynierami, specjalistami operacyjnymi, ekspertami IT, cyberbezpieczeństwa, OZE, magazynowania energii czy zarządzania majątkiem sieciowym. Dzięki temu możemy nie tylko przetestować rozwiązanie, ale również otrzymać informację zwrotną od osób, które na co dzień odpowiadają za funkcjonowanie infrastruktury energetycznej.
Jeżeli chodzi o koszty pilotażu, każdorazowo są one analizowane indywidualnie. Założeniem programu jest usuwanie barier utrudniających przeprowadzenie testów, dlatego model współpracy jest dostosowywany do charakteru projektu, zakresu prac i potencjalnych korzyści biznesowych. Najważniejsze jest stworzenie warunków, w których obie strony mogą szybko zweryfikować wartość rozwiązania i ocenić jego potencjał do szerszego wdrożenia.

Sukcesem programu nie jest samo zakończenie pilotażu. Prawdziwym celem jest wyłonienie technologii, które po pozytywnej weryfikacji będą mogły zostać wdrożone na większą skalę w Grupie TAURON. Startup zyskuje referencje oraz możliwość dalszego rozwoju swojego biznesu w sektorze energetycznym, a Grupa produkt, który realnie przekłada się na nasz biznes.

Wyobraźmy sobie dwa zespoły. Pierwszy ma interesującą technologię i działający prototyp, ale jeszcze żadnego dużego klienta. Drugi sprzedaje już swoje rozwiązanie, jednak nigdy nie wdrażał go w tak złożonej organizacji jak TAURON. Czy oba mają szansę zakwalifikować się do TechTest? Jakie kryteria decydują o wyborze i co jest ważniejsze: technologiczna oryginalność, gotowość do wdrożenia czy potencjalna wartość biznesowa?

Joanna Staszewska: Oba zespoły mają szansę. Brak dużego klienta nie wyklucza udziału, a wcześniejsza sprzedaż nie przesądza o przydatności technologii dla TAURONA. Wymagamy dopasowania do opublikowanego wyzwania i co najmniej TRL 6. Sposób testowania dostosowujemy do dojrzałości rozwiązania: przewidujemy test gotowego produktu, test dopasowania lub test rozwojowy.

Ostateczny model testu ustala organizator z uwzględnieniem potrzeb właściwej spółki i informacji od aplikującego; potwierdza go umowa pilotażowa.
O wyborze decyduje łączna ocena technologii i potencjału biznesowego, z uwzględnieniem kosztów zastosowania, kompetencji zespołu oraz uwarunkowań regulacyjnych.

Z moich obserwacji naszego ekosystemu wynika, że jednym z najpoważniejszych problemów współpracy startupów z korporacjami jest zjawisko określane jako pilot purgatory: rozwiązanie przechodzi testy, wszyscy są zadowoleni, ale później nie następuje komercyjne wdrożenie. Jak TAURON Nowa Energia zamierza uniknąć takiego scenariusza? Czy pozytywnie zakończony TechTest może prowadzić do kontraktu, wdrożenia w kolejnych spółkach Grupy albo długofalowego partnerstwa technologicznego? Kto podejmuje ostateczną decyzję o zakupie rozwiązania?

Henryk Kubiczek: Zjawisko pilot purgatory jest jednym z największych wyzwań w rozwoju technologii, które nie dotyczy wyłącznie rozwiązań oferowanych przez startupy. Pojawia się ono także w przypadku rozwoju własnych pomysłów. To klasyczna „dolina śmierci” w rozwoju produktów, gdzie komercjalizacja utyka z różnych względów. Jednym z nich jest gotowość rynkowa rozwiązania, która w naszej ocenie również powinna być brana pod uwagę. Wszyscy znamy określenie TRL (Technology Readiness Level), które określa dojrzałość technologii. My również bierzemy pod uwagę Market Readiness Level, które jest uzupełnieniem TRL. Nie wystarczy, że technologia działa. Musimy wiedzieć, kto jej potrzebuje, ile jest warta i czy można ją skalować.

Naszą ambicją jest, aby TAURON TechTest był przede wszystkim narzędziem identyfikacji rozwiązań o realnym potencjale biznesowym, a nie tylko programem realizowanym wyłącznie w celu przeprowadzenia testów. Dlatego już na etapie wyboru zgłoszeń zwracamy uwagę nie tylko na innowacyjność technologii, ale również na możliwość jej praktycznego zastosowania w Grupie TAURON, skalowalność oraz potencjalny model współpracy po zakończeniu pilotażu. Od samego początku angażujemy odbiorcę technologii potwierdzając z nim zasadność biznesową rozwiązania.

Warto podkreślić, że sam udział w programie nie oznacza automatycznego zakupu rozwiązania. Decyzje wdrożeniowe i zakupowe są podejmowane przez biznesowych właścicieli danego obszaru, którzy najlepiej potrafią ocenić efekty pilotażu, uzyskane korzyści oraz zasadność dalszej inwestycji. Rolą programu jest stworzenie warunków do przeprowadzenia rzetelnej weryfikacji technologii i maksymalne skrócenie drogi od pomysłu do potencjalnego wdrożenia.

Ostatecznie sukces mierzymy nie liczbą przeprowadzonych testów, lecz liczbą rozwiązań, które po pilotażu generują wartość biznesową i znajdują zastosowanie w rzeczywistych procesach Grupy TAURON. Tak zwany „success rate” ustawiamy sobie w tym procesie wysoko.

Porozmawiajmy o korporacyjnych formalnościach, Pani Joanno. Startupy często obawiają się, że współpraca z dużą korporacją oznacza miesiące uzgodnień, skomplikowane procedury zakupowe i konieczność dostosowania produktu do licznych wymogów organizacyjnych. Jak wygląda ścieżka uczestnika TechTest od zgłoszenia do rozpoczęcia pilotażu? Ile czasu może zająć cały proces, kto po stronie TAURON Nowa Energia będzie opiekunem startupu i jak rozwiązujecie kwestie własności intelektualnej, poufności danych oraz praw do technologii?

Joanna Staszewska: Przygotowanie pilotażu to wspólna praca startupu i ekspertów TAURON nad tym, jak najlepiej sprawdzić rozwiązanie w praktyce. Trzeba wiedzieć, co sprawdzamy, jakie zasoby są potrzebne i na jakiej podstawie ocenimy wynik. Takie przygotowanie służy ochronie obu stron — pozwala uwzględnić bezpieczeństwo infrastruktury i danych oraz ochronę praw do technologii. Ścieżka uczestnika TechTest rozpoczyna się od zgłoszenia rozwiązania przez formularz. Następnie oceniamy jego dopasowanie do wyzwania, gotowość technologiczną i potencjał biznesowy. Dla wybranych rozwiązań przechodzimy do uzgodnień z uczestnikiem i właściwą spółką Grupy: wspólnie przygotowujemy zakres, harmonogram i potencjalny budżet pilotażu oraz ustalamy potrzebne zasoby i kryteria oceny wyników. Dopiero po decyzji organizatora i zawarciu umowy pilotażowej, a także dopełnieniu niezbędnych uzgodnień dotyczących dostępu i bezpieczeństwa, można rozpocząć testy. Proces koordynuje TAURON Nowa Energia we współpracy z właściwą spółką Grupy. Termin rozpoczęcia testów ustalamy z uwzględnieniem zakresu projektu i niezbędnych uzgodnień. Sam pilotaż może trwać do 12 miesięcy. Równie jasno rozdzielamy prawa do technologii i wyniki wspólnych prac: udział w programie nie przenosi dotychczasowych praw własności intelektualnej, a zasady korzystania z nich i prawa do rezultatów określa umowa pilotażowa. Poufność chroni regulamin, a w razie potrzeby również NDA. Dostęp do infrastruktury uzgadniamy w odrębnej umowie. Jasny podział odpowiedzialności pozwala obu stronom skoncentrować się na pracy nad technologią.

W energetyce nawet niewielka poprawa efektywności może przełożyć się na znaczące oszczędności, ale równie istotne są bezpieczeństwo, niezawodność i odporność infrastruktury. Załóżmy, że startup proponuje Wam algorytm AI, który ma usprawnić zarządzanie siecią albo prognozowanie zapotrzebowania na energię. Jakich dowodów skuteczności oczekujecie? Jakie wskaźniki decydują o tym, że pilotaż zakończył się sukcesem? A może jest Pan w stanie wskazać już dziś przykład konkretnego problemu, którego rozwiązanie miałoby dla TAURON-u szczególnie dużą wartość?

Henryk Kubiczek: To oczywiście zależy od konkretnego wyzwania. Nie ma uniwersalnych wskaźników, które określają, kiedy dane wyniki możemy uznać za sukces, a kiedy nie. To zawsze jest kwestia indywidualna i ustalana z właścicielem biznesowym. Dlatego tak mocno naciskamy na jego zaangażowanie już od samym początku procesu. Kryteria oceny danego rozwiązania muszą mieć dwie cechy: muszą patrzeć holistycznie i konkretnie. Wskaźniki muszą jasno określać jakie wartości analizowanych parametrów są dla nas atrakcyjne, a ich różnorodność dać jak najszerszą ocenę technologii. Oprócz parametrów technicznych bierzemy pod uwagę także kwestie bezpieczeństwa, cyberbezpieczeństwa, ergonomii użytkowania, łatwości skalowania, użytych komponentów no i oczywiście kosztów: zarówno inwestycyjnych jaki operacyjnych związanych z utrzymaniem rozwiązania.

Musimy mieć także świadomość, że mamy ograniczony czas na testowanie, nierzadko może się okazać, że mamy tylko jedną szansę na próbę. Zatem żeby rzetelnie i kompleksowo ocenić rozwiązanie, musimy się do tego dobrze przygotować.

Dobry pilotaż powinien jednoznacznie pokazać wartość biznesową rozwiązania. Jednak mamy świadomość, że niektóre z rozwiązań po takich testach, będzie wymagało dalszych prac rozwojowych i dopiero po ich wykonaniu, będzie możliwość implementacji.

Jeżeli chodzi o obszary o szczególnie wysokiej wartości dla TAURON-u, bardzo duży potencjał widzimy w rozwiązaniach wspierających transformację energetyczną i cyfryzację. Przykładem może być bardziej precyzyjne prognozowanie generacji ze źródeł odnawialnych, które przekłada się na bardziej efektywne zarządzanie systemem energetycznym, ograniczenie kosztów bilansowania oraz lepsze wykorzystanie dostępnych zasobów.

Równie interesującym obszarem są rozwiązania pozwalające wcześniej wykrywać zagrożenia dla infrastruktury sieciowej, transformatorów, magazynów czy też innych urządzeń energetycznych. Zakładamy, że modele sztucznej inteligencji będą się rozwijać i dzięki zaawansowanym algorytmom będziemy w stanie przewidzieć awarię nie na kilkadziesiąt minut przed jej wystąpieniem, ale nawet na kilka dni co umożliwi nam podjęcie działań zapobiegawczych i lepsze zarządzaniem działaniami utrzymaniowymi. Ostatecznie przekłada się to na realną korzyść biznesową.

Dla młodej firmy możliwość powiedzenia potencjalnemu klientowi lub inwestorowi, że jej technologia została przetestowana w TAURON-ie, może być ważnym argumentem biznesowym. Czy program przewiduje wsparcie w dalszej komercjalizacji, dostęp do kolejnych spółek Grupy, referencje albo pomoc w rozwijaniu produktu? Czy patrzycie na TechTest także jako na narzędzie budowania polskiego ekosystemu technologicznego, a nie tylko rozwiązywania własnych problemów operacyjnych?

Joanna Staszewska: Dla firmy technologicznej pilotaż to również okazja do lepszego poznania wymagań odbiorcy i warunków przyszłego zastosowania produktu. Wyniki testów mogą wskazać kierunek jego rozwoju i stanowić podstawę rozmów o dalszej współpracy, także w innych spółkach Grupy. Nie oznacza to automatycznego wdrożenia — wymaga ono odrębnej decyzji. Referencje i komunikowanie rezultatów wymagają uzgodnień uwzględniających poufność. W tym widzę szerszą rolę TechTest: tworzenie warunków, w których firmy technologiczne mogą rozwijać swoje rozwiązania w odpowiedzi na rzeczywiste potrzeby rynku. Tak rozumiem budowanie ekosystemu innowacji.

Na koniec postawmy się w sytuacji foundera, który właśnie czyta naszą rozmowę i który być może rozważa aplikowanie do Waszego programu. Ma technologię, która mogłaby rozwiązać jeden z problemów TAURON-u, ale zastanawia się, czy jego firma nie jest jeszcze zbyt mała, aby współpracować z tak dużym koncernem. Co powiedzielibyście takiemu przedsiębiorcy? Jaką jedną rzecz powinien szczególnie dobrze przygotować przed wysłaniem zgłoszenia? I jakie są najważniejsze terminy oraz formalności, o których musi pamiętać?

Joanna Staszewska: Przed wysłaniem zgłoszenia warto przygotować konkretną propozycję testu. Zachęcam, by pokazać przede wszystkim, jaki problem rozwiązuje technologia, jakie korzyści może przynieść i jak można je zweryfikować podczas pilotażu. Taka propozycja pokazuje również, jak zespół podchodzi do współpracy z odbiorcą. Nabór trwa od 4 listopada do 15 grudnia 2026 r., a zgłoszenie jest bezpłatne. Aby zgłosić rozwiązanie, należy zapoznać się z regulaminem i zaakceptować jego postanowienia, zapoznać się z informacjami o przetwarzaniu danych, wypełnić formularz, wskazać proponowany model testu oraz złożyć wymagane oświadczenia. Zapraszam do zgłoszenia.

Henryk Kubiczek: Drogi founderze: rozmiar firmy nie ma tutaj kompletnie znaczenia. Nie oceniamy firmy i nie stawiamy progu wejścia zależnego od rocznego obrotu czy też wartości EBITDA. Nie oczekujemy również perfekcyjnego rozwiązania, chociaż jeżeli takie masz, to tym lepiej! Nie oczekujemy gotowego produktu wdrożonego u setek klientów. Liczy się pomysł!

Popatrz, drogi founderze przede wszystkim na wartość biznesową swojego rozwiązania i jasno pokaż, dlaczego ona jest atrakcyjna dla nas. Dla Ciebie to rozwiązanie na pewno jest najlepsze. Jednak takie programy jak TechTest zderzają różne perspektywy i już na początku warto zrozumieć potrzebę odbiorcy.

Startupy często obawiają się współpracy z dużym koncernem, obawiają się być może porażki lub negatywnej oceny. Jeszcze raz chcę podkreślić, że z naszej perspektywy program jest właśnie po to, aby takie firmy mogły przetestować swoje rozwiązanie i wspólnie z nami ocenić jego potencjał. Program TechTest daje nam szansę na poznanie nowych rozwiązań, ich weryfikację i ostateczne dopasowania tam, gdzie rzeczywiście przynoszą korzyści biznesowe. Dlatego zachęcałbym wszystkich przedsiębiorców, aby nie odkładali decyzji o zgłoszeniu. Nie wszystkie rozwiązania uda się przetestować, ale nie zamierzamy też poprzestać na tym jednym naborze. Transformacja energetyki jest procesem, który wymaga czasu, kapitału i odwagi we wdrażaniu nowych rozwiązań. Warto być częścią tego procesu. Zapraszamy!