W obliczu rosnącej presji ze strony globalnych rywali oraz zagrożeń dla wolności nauki, przedstawiciele uczelni z sześciu państw UE domagają się radykalnego zwiększenia nakładów na badania i edukację. Wspólny postulat zakłada przeznaczenie 220 miliardów EUR na przyszły program ramowy oraz 60 miliardów EUR na wymiany studenckie, co ma zagwarantować Europie status światowego centrum wiedzy.
Jak podaje serwis naukawpolsce.pl, reprezentanci organizacji uniwersyteckich z Polski, Niemiec, Francji, Hiszpanii, Holandii i Belgii ostrzegają, że bez odpowiedniego finansowania fundamenty europejskiej innowacyjności zaczną kruszeć.
– Badania naukowe, edukacja oraz wynikająca z nich innowacyjność stanowią fundament pozycji Europy jako wiarygodnego aktora globalnego. Fundament ten jest osłabiany przez cięcia finansowe i ataki na wolność akademicką wewnątrz Europy, a także przez presję ze strony strategicznych rywali – czytamy w oficjalnym oświadczeniu przekazanym przez Konferencję Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP).
Zdaniem sygnatariuszy, nauka musi być traktowana jako zasób strategiczny, podlegający ochronie i rywalizacji, a inwestycje w ten sektor są niezbędne do budowania niezależności oraz odporności całego kontynentu.
Głównym punktem apelu są postulaty budżetowe dotyczące kolejnych wieloletnich ram finansowych UE. Rektorzy wzywają do zabezpieczenia kwoty 220 miliardów EUR na 10. Program Ramowy UE w zakresie badań i innowacji. Chcą, aby program ten pozostał autonomiczny i oparty na zasadzie doskonałości, obejmując zarówno badania podstawowe, jak i stosowane.
Równolegle, przedstawiciele uczelni zabiegają o 60 miliardów EUR na program Erasmus+. Podkreślają, że stał się on „jednym z najbardziej namacalnych symboli Europy dla milionów studentów i pracowników”. Zwiększenie funduszy ma pozwolić na sprostanie rosnącym kosztom oraz zapewnić powszechny dostęp do mobilności akademickiej, co jest kluczowe dla nowoczesnego rynku pracy.
Rola nauk humanistycznych i wolności
Wspólne stanowisko kładzie również duży nacisk na znaczenie nauk społecznych i humanistycznych. To one mają dostarczać narzędzi do walki z dezinformacją oraz pomagać w regulowaniu przełomowych technologii, takich jak biotechnologia czy duże modele językowe.
Autorzy dokumentu zwracają uwagę na konieczność ochrony wolności pracy badaczy ponad granicami. Wdrażanie Europejskiej Przestrzeni Badawczej powinno, ich zdaniem, służyć redukcji barier strukturalnych i wzmacnianiu zaufania między państwami członkowskimi.
– Europa musi być gotowa inwestować w badania, innowacje i edukację, by przyciągać i zatrzymywać najlepszych naukowców i studentów z całego świata – argumentują rektorzy, wskazując, że dzisiejsze decyzje finansowe zadecydują o przyszłej atrakcyjności i konkurencyjności starego kontynentu.
Czytaj także:
