Skala problemu: tysiące materiałów wciąż w sieci
Z opublikowanego przez Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK raportu wyłania się niepokojący obraz reakcji platform społecznościowych na zgłoszenia dotyczące manipulacji. W 2025 roku NASK zidentyfikował i przekazał do moderacji łącznie 46 511 materiałów zawierających dezinformację.
Statystyki skuteczności tych działań pozostawiają jednak wiele do życzenia:
- 12% zgłoszonych treści zostało trwale usuniętych.
- 68% materiałów poddano moderacji (np. poprzez ograniczenie zasięgów lub działania na kontach).
- 20% zgłoszeń zostało całkowicie zignorowanych przez platformy.
W praktyce oznacza to, że aż 9 301 treści dezinformacyjnych nadal funkcjonuje w przestrzeni publicznej, oddziałując na odbiorców. Eksperci NASK wskazują, że ciężar walki z kłamstwem przesuwa się z eliminowania treści na ograniczanie ich widoczności, co nie zawsze jest skuteczne.
Rząd zapowiada ofensywę legislacyjną
Do wyników raportu odniósł się wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Podkreślił on, że obecny brak odpowiedzialności platform wynika z luk prawnych. Jak podaje komunikat prasowy, poprzednie próby uregulowania tej kwestii zostały zablokowane przez Prezydenta, co wymusza ponowne przeprowadzenie procesu legislacyjnego.
– Dziś to platformy decydują o tym, jakie treści zobaczą Polacy. Platformy nie czują odpowiedzialności, ponieważ nie mamy prawa, które tę odpowiedzialność będzie w stanie wymusić – zaznaczył minister Gawkowski, zapowiadając rekordowe środki na zwalczanie nielegalnych treści.
Co nas manipuluje? Główne kategorie zagrożeń
Monitoring prowadzony przez Ośrodek Analizy Dezinformacji obejmuje zarówno analizy własne, jak i zgłoszenia od obywateli oraz instytucji. Każdy incydent sklasyfikowano w trzech głównych grupach:
- Podszywanie się pod osoby publiczne lub instytucje.
- Fałszywe informacje.
- Treści manipulacyjne, w tym kampanie typu deepfake oraz skoordynowane operacje wpływu.
Raport zwraca szczególną uwagę na dezinformację uderzającą w procesy wyborcze oraz zdrowie publiczne. Niepokojącym zjawiskiem jest również masowe wykorzystywanie sztucznej inteligencji do generowania zmanipulowanych przekazów oraz kampanie reklamowe służące wyłudzaniu danych i pieniędzy.
Bariery we współpracy
NASK dokumentuje szereg problemów operacyjnych, które utrudniają oczyszczanie infosfery. Do największych wyzwań należą:
- Brak przejrzystych procedur zgłaszania naruszeń.
- Niesprecyzowany czas reakcji ze strony gigantów technologicznych.
- Niejednolite stosowanie własnych regulaminów przez platformy.
- Niska transparentność decyzji o moderacji.
Mimo tych trudności, Ministerstwo Cyfryzacji deklaruje dalsze wsparcie dla NASK jako kluczowego partnera w ograniczaniu skutków działań hybrydowych i kampanii dezinformacyjnych w polskiej cyberprzestrzeni.
