Od kombinatu metalurgicznego do fabryki sztucznej inteligencji: w Krakowie wystartowała Gaia AI Factory

– Fabryki sztucznej inteligencji tworzą cyfrową suwerenność Europy, a dzisiaj do tej mapy dołącza Kraków. Gaia AI Factory to inwestycja, która przyspieszy rozwój polskich firm, uczelni i administracji, dając im dostęp do światowej klasy infrastruktury obliczeniowej. Rozpoczęcie budowy Fabryki to kolejny krok w naszej strategii rozwoju sztucznej inteligencji, która wzmacnia polską gospodarkę i naukę – powiedział wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski podczas inauguracji prac nad powstaniem fabryki Gaia w Krakowie.

Projekt Gaia AI Factory jest realizowany w ramach europejskiego programu EuroHPC JU. Fabryka sztucznej inteligencji Gaia będzie jednym z kluczowych centrów rozwoju zaufanej, odpowiedzialnej i transparentnej sztucznej inteligencji zgodnej z europejskimi wartościami. Projekt zapewni dostęp nie tylko do mocy obliczeniowej, lecz także do danych, narzędzi, szkoleń, doradztwa i wsparcia wdrożeniowego. Fabryki AI są skierowane do przedsiębiorców, studentów, badaczy i przedstawicieli administracji publicznej na różnych poziomach zaawansowania w wykorzystywaniu AI.

Gaia AI Factory to projekt o bezprecedensowej skali w polskim ekosystemie nowych technologii. To także jeden z najważniejszych europejskich projektów infrastruktury AI realizowanych obecnie w Europie Środkowo-Wschodniej.

Nowy superkomputer Gaia będzie dysponował ponad tysiącem akceleratorów GPU i mocą obliczeniową wielokrotnie przewyższającą możliwości obecnie najszybszego superkomputera w Polsce Helios. Dzięki integracji z krajową infrastrukturą PLGrid stanie się strategicznym zapleczem dla badań, przemysłu i administracji publicznej. To nie tylko centrum technologiczne, lecz także fundament budowy silnego, europejskiego ekosystemu AI, w którym Polska odgrywa rolę jednego z kluczowych partnerów.

Gaia AI Factory będzie wspierać rozwój praktycznych zastosowań AI m.in. w:

• zdrowiu – diagnostyce, analizie danych medycznych i medycynie spersonalizowanej;
• administracji i bezpieczeństwie – analizie danych i usprawnieniu usług publicznych;
• edukacji – rozwoju kompetencji cyfrowych i dostępie do otwartych narzędzi AI;
• ochronie środowiska i sektorze kosmicznym – analizie danych satelitarnych i monitorowaniu klimatu;
• gospodarce – wspieraniu startupów, przemysłu i nowych produktów opartych na AI.

Fabryki sztucznej inteligencji to wyspecjalizowane superkomputery AI. Umożliwiają one trenowanie modeli sztucznej inteligencji, wymagających znacznej mocy obliczeniowej. Dzięki fabrykom AI możliwe jest stworzenie dynamicznego ekosystemu innowacji w dziedzinie AI, który sprzyja powstawaniu nowych firm technologicznych i startupów. To również wsparcie dla usług ułatwiających dostęp do mocy obliczeniowej i dla budowania kompetencji.

Kluczowe korzyści fabryk AI obejmują:

• poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw;
• rozwój talentów w dziedzinie AI;
• badania nad etycznymi aspektami AI;
• prowadzenie zaawansowanych badań w różnych dziedzinach;
• ugruntowanie pozycji Polski jako lidera w regionie w dziedzinie AI;
• implementację rozwiązań AI w sektorze energii odnawialnej i monitoringu środowiska;
• poprawę jakości usług publicznych;
• rozwój inteligentnych systemów zarządzania miastem.

Projekt realizuje ogólnopolskie konsorcjum czołowych instytucji naukowych, technologicznych i badawczych. W skład konsorcjum wchodzą:

• Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet (lider projektu);
• Wydział Technologii Kosmicznych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie;
• Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe Politechniki Wrocławskiej, Centrum Informatyczne TASK Politechniki Gdańskiej;
• Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego;
• Narodowe Centrum Badań Jądrowych;
• Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa NASK-PIB;
• Ośrodek Przetwarzania Informacji OPI-PIB;
• Sano – Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej – Międzynarodowa Fundacja Badawcza;
• Małopolskie Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego;
• Instytut Matki i Dziecka;
• Krakowski Park Technologiczny.

Gaia AI Factory będzie współpracować z innymi europejskimi ośrodkami AI, w tym z PIAST AI Factory w Poznaniu oraz LUMI AI Factory w Finlandii. Razem będą one tworzyć europejską sieć infrastruktury dla rozwoju zaufanej sztucznej inteligencji. Gaia AI Factory to projekt o wartości około 70 mln euro (ok. 300 mln zł), współfinansowany w równych częściach przez Polskę i Unię Europejską w ramach programu EuroHPC JU.