Przełom w europejskim półprzewodnikowym świecie: SPRIND i NADI inwestują 40 mln euro w rozwój procesorów

Projekt z budżetem 40 milionów euro ma na celu wykorzystanie sztucznej inteligencji do skrócenia czasu projektowania układów scalonych z lat do zaledwie tygodni. To pierwsza wspólna inicjatywa finansowa obu instytucji, nakierowana na budowę suwerenności technologicznej Europy.

Rynek projektowania mikrochipów pozostaje jednym z najbardziej skomplikowanych i kosztownych obszarów inżynierii, stanowiąc strukturalne wąskie gardło dla rozwoju całego sektora AI na Starym Kontynencie. W odpowiedzi na te wyzwania niemiecka Federalna Agencja ds. Przełomowych Innowacji (SPRIND) oraz holenderska Narodowa Agencja ds. Przełomowych Innowacji (NADI) powołały do życia program AI-Native Chip Design Challenge.

Obecnie europejski sektor technologiczny jest silnie uzależniony od dostaw półprzewodników z USA oraz Chin, co w dobie rosnących cen energii i zakłóceń w łańcuchach dostaw odsłania wrażliwość regionu. Zaplanowany program ma zmniejszyć tę zależność i przyspieszyć proces tworzenia wysoce wydajnych jednostek obliczeniowych dedykowanych zarówno do uczenia, jak i do wnioskowania (inference) modeli sztucznej inteligencji.

Holenderski silnik innowacji na wzór DARPA

Holenderska agencja NADI jest obecnie w trakcie oficjalnego formowania w Holandii jako kluczowa inicjatywa Ministerstwa Spraw Gospodarczych. Powstanie agencji opiera się na rekomendacjach z raportu Petera Wenninka (byłego prezesa ASML), który zasugerował przeznaczenie od 1,5 do 2 miliardów euro na budżet wdrożeniowy nowej instytucji. Struktura NADI wzorowana jest na amerykańskiej agencji DARPA, brytyjskiej ARIA oraz niemieckim SPRIND-zie, który aktywnie doradzał przy jej tworzeniu.

Współzałożyciel NADI, Jelle Prins, oraz przedstawiciele agencji podkreślają, że współpraca łączy potęgę holenderskiego sektora półprzewodników o wartości 33,6 mld euro (napędzanego przez gigantów takich jak ASML) z niemieckim potencjałem przemysłowym i deeptechowym (reprezentowanym m.in. przez koncerny Siemens czy Bosch).

Z kolei agencja SPRIND, wskazana w raporcie Mario Draghiego z 2024 roku jako optymalny model finansowania innowacji publicznych w Europie, ma już na swoim koncie podobne inicjatywy międzynarodowe. Tylko w 2026 roku przeznaczyła ponad 100 milionów euro na programy typu Challenge, współpracując m.in. ze szwedzką agencją Vinnova.

Struktura finansowania i etapy projektu

Inicjatywa AI-Native Chip Design Challenge opiewa na kwotę 40 milionów euro, z czego większość środków zapewnia niemiecki SPRIND, a pozostałą część dofinansowuje NADI. Projekt został rozplanowany na okres 20 miesięcy i podzielony na dwa główne etapy:

Pierwsze stadium (od listopada do lipca 2027 roku): wyłonionych zostanie siedem zespołów, z których każdy otrzyma wsparcie w wysokości 2,6 miliona euro.

Drugie stadium (trwające kolejny rok): wyselekcjonowane zostaną trzy finałowe grupy badawcze, z których każda dostanie zastrzyk kapitałowy na poziomie 7 milionów euro.

Poza środkami finansowymi uczestnicy programu uzyskają dostęp do doradztwa technicznego oraz komercyjnego, które ma ułatwić komercjalizację opracowanych technologii i sprawić, że projekty chipów będą gotowe do wprowadzenia na rynek.

Sztuczna inteligencja zaprojektuje własne układy

Głównym celem programu jest pełne wykorzystanie zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji oraz agentów uczenia się ze wzmocnieniem (reinforcement learning) w procesie tworzenia architektur półprzewodnikowych. Docelowo narzędzia AI mają być w stanie autonomicznie rozwiązywać złożone problemy optymalizacyjne i projektować układy scalone.

Działania te mają doprowadzić do powstania gotowych do produkcji projektów procesorów nastawionych na wysokie osiągi w zadaniach wnioskowania i trenowania AI, przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia energii, poprawie skalowalności i obniżeniu kosztów obliczeniowych. Przedstawiciele SPRIND podkreślają, że celem jest dramatyczne przyspieszenie procedur inżynieryjnych, które dotychczas wymagały wieloletnich nakładów pracy.