Z budżetem wynoszącym 125 milionów euro, inicjatywa ta ma na celu wsparcie europejskich zespołów badawczych i startupów w stworzeniu technologii, które wyjdą poza ograniczenia obecnych modeli językowych.
Poza architekturę Transformer
Obecny krajobraz sztucznej inteligencji jest zdominowany przez architekturę Transformer, która stanowi fundament dla takich potęg jak GPT-4 czy Claude. Choć modele te zrewolucjonizowały rynek, borykają się z istotnymi barierami: gigantycznym zapotrzebowaniem na moc obliczeniową, ogromnym zużyciem energii oraz problemami z tzw. halucynacjami. SPRIND, poprzez konkurs „Next Frontier AI”, chce sfinansować projekty, które zaproponują zupełnie nowe podejście do uczenia maszynowego.
Celem konkursu jest znalezienie alternatywnych paradygmatów, które pozwolą na tworzenie systemów AI bardziej efektywnych energetycznie, zdolnych do lepszego rozumowania i wymagających mniejszej ilości danych treningowych. Europa, która nieco przespała pierwszą falę boomu na LLM (ang. Large Language Models), teraz stawia na innowacje u podstaw, szukając nisz, w których może wyprzedzić konkurencję z Doliny Krzemowej.
125 milionów euro na stole: jak wygląda harmonogram?
Program „Next Frontier AI” nie jest jednorazowym grantem, lecz wieloetapowym procesem selekcji najbardziej obiecujących technologii. SPRIND zaplanował trzy fazy rozwoju, z których każda będzie kończyć się weryfikacją postępów. W pierwszej fazie wybranych zostanie do 10 zespołów, które otrzymają finansowanie na dopracowanie swoich koncepcji. W kolejnych etapach liczba uczestników będzie się zmniejszać, a kwoty dofinansowania dla finalistów – znacząco rosnąć.
To podejście jest charakterystyczne dla agencji SPRIND, która wzoruje się na amerykańskiej DARPA. Zamiast biurokratycznego procesu przyznawania dotacji, stawia się na rywalizację i szybkie prototypowanie. Dla europejskich startupów to nie tylko zastrzyk gotówki, ale także dostęp do infrastruktury i mentoringu, co jest kluczowe w starciu z globalnymi graczami.
Dlaczego suwerenność technologiczna jest kluczowa?
Inwestycja SPRIND to element szerszej strategii Unii Europejskiej, mającej na celu budowę suwerenności technologicznej. Uzależnienie od zewnętrznych dostawców kluczowych technologii AI niesie za sobą ryzyka nie tylko gospodarcze, ale i etyczne czy polityczne. Tworząc własne paradygmaty, Europa może narzucić standardy dotyczące prywatności danych oraz transparentności algorytmów, co od dawna jest priorytetem wspólnoty.
Eksperci wskazują, że „Next Frontier AI” może być momentem zwrotnym dla branży deeptech na Starym Kontynencie. Jeśli uda się opracować model, który dorówna skutecznością dzisiejszym rozwiązaniom, zużywając przy tym ułamek ich energii, Europa stanie się liderem w dziedzinie zrównoważonego AI.
Kto może wziąć udział w wyzwaniu?
Agencja szuka wizjonerów, posiadający zarówno ekspertyzę technologiczną, jak i doskonałość przedsiębiorczą.
Zgłoszenia do programu przyjmowane są do 1 czerwca 2026 roku, co daje zespołom czas na sformowanie konsorcjów i przygotowanie wstępnych założeń technicznych. SPRIND zapowiada, że proces ewaluacji będzie prowadzony przez międzynarodowe jury składające się z wybitnych naukowców i praktyków biznesu, co ma zapewnić obiektywizm i najwyższy poziom merytoryczny wybranych projektów.
