Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji, który zakłada powołanie specjalnej komisji. Na wniosek obywatelski ma ona sprawdzać, czy decyzja podjęta przez AI nie była dyskryminująca. Nowe przepisy mają chronić użytkowników przed błędami technologii, ale też stworzyć bezpieczny poligon doświadczalny dla rodzimych innowatorów.
Jak podaje komunikat rządowy, w przypadku podejrzenia, że algorytm zadziałał nieprawidłowo – na przykład odrzucając wniosek kredytowy w banku – obywatel będzie mógł złożyć skargę do nowo powołanego organu. Eksperci merytoryczni przeprowadzą wówczas kontrolę pod maską systemu, weryfikując jego zgodność z prawem.
Państwo zyskuje również rolę „bezpiecznika”. Jeśli nowa aplikacja (np. medyczna) będzie stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia, nadzór będzie mógł nakazać jej natychmiastowe wycofanie z użytku bez konieczności wieloletniego oczekiwania na wyroki sądowe. Jawność postępowań ma gwarantować publiczny wykaz systemów, na które nałożono kary, oraz coroczne publikacje dobrych praktyk wdrożeniowych.
– Przepisy ustawy o systemach sztucznej inteligencji wprowadzają procedury chroniące użytkowników, a równocześnie zapewniają bezpieczne warunki do rozwoju nowych technologii. Nowe prawo przyczyni się także do większego zrozumienia sztucznej inteligencji – po to, aby przestała być postrzegana jako zbiór niezrozumiałych algorytmów – podkreśla wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, cytowany w komunikacie.
Nowy urząd na straży AI
Kluczowym elementem reformy jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). To właśnie ten organ przejmie nadzór nad stosowaniem unijnego rozporządzenia AI Act w Polsce. Do jej głównych kompetencji należeć będzie:
- prowadzenie postępowań administracyjnych i nakładanie sankcji;
- wydawanie wiążących decyzji i opinii indywidualnych dla przedsiębiorców;
- wspieranie badań naukowych oraz konkurencyjności polskiej gospodarki;
- zarządzanie tzw. piaskownicami regulacyjnymi.
Aby decyzje urzędników uwzględniały głos społeczny, przy Komisji powstanie Społeczna Rada ds. Sztucznej Inteligencji. Jej zadaniem będzie opiniowanie działań KRiBSI z uwzględnieniem perspektywy etycznej i gospodarczej, a efekty jej pracy będą w pełni jawne dla internautów.
Ustawa ma być impulsem dla polskiego sektora technologicznego. Zamiast kupować gotowe rozwiązania z zagranicy, Polska chce wspierać tworzenie etycznej AI u siebie. Służyć temu mają piaskownice regulacyjne, czyli kontrolowane środowiska, w których firmy mogą testować innowacje pod okiem ekspertów, uzyskując wsparcie w dostosowaniu się do norm prawnych.
– Ustawa o AI to przyspieszenie rozwoju sztucznej inteligencji godnej zaufania. Tworzymy piaskownice regulacyjne, w których przedsiębiorcy będą mogli testować swoje rozwiązania w przyjaznym środowisku i przy wsparciu ekspertów. Wprowadzamy elastyczne, nowoczesne przepisy – bez zbędnych formalności, za to z pełnym poszanowaniem bezpieczeństwa oraz praw użytkowników – wskazuje wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski.
Projekt trafi teraz pod obrady Sejmu.
Czytaj także:
