„To ważny krok do świadomego i mądrego dzielenia się danymi”

Obowiązuje już ustawa o zarządzaniu danymi, która tworzy ramy prawne dla bezpiecznego i efektywnego korzystania z danych. Ułatwi to obywatelom korzystanie z potencjału, jakim są dane – do pracy, nauki czy własnego biznesu – oraz przyspieszy rozwój krajowego rynku danych.

Ustawa wprowadza do polskiego porządku prawnego przepisy unijnego aktu o zarządzaniu danymi (Data Governance Act, DGA).

– Wejście w życie ustawy o zarządzaniu danymi jest ważnym krokiem do świadomego i mądrego dzielenia się danymi. Dzięki tym przepisom korzystanie z danych oraz wymiana nimi stają się łatwiejsze, bardziej zrozumiałe i uregulowane prawnie. Co ważne, ustawa wprowadza także prostszą ścieżkę i przejrzyste procedury dostępu do danych chronionych – powiedział wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Nowy model pośrednictwa w wymianie danych

Przepisy DGA wprowadzają usługę pośrednictwa w dostępie do danych – rozwiązanie, które ułatwi bezpieczną wymianę danych między obywatelami, firmami i instytucjami.

Dzięki zaufanym pośrednikom:

wymiana danych osobowych i nieosobowych będzie prostsza i bezpieczniejsza;
przedsiębiorcy i obywatele zyskają większe zaufanie do udostępniania swoich danych;
pojawią się nowe możliwości dla firm, które będą chciały działać jako pośrednicy danych na rynku Unii Europejskiej.

– Ustawa o zarządzaniu danymi to ważny impuls dla rozwoju nauki, innowacji i rynku danych w Polsce. Dzięki jasnym regulacjom dotyczącym dostępu do danych oraz usług pośrednictwa w tym zakresie będą powstawać nowe przedsiębiorstwa – zarówno wykorzystujące dane do rozwoju swoich usług, jak i specjalizujące się w pośrednictwie w dostępie do nich – powiedział wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka.

Pośrednicy będą działać w sposób neutralny, bezstronny i zgodny z prawem. Ustawa o zarządzaniu danymi przewiduje, że nad ich działalnością będzie czuwać Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Dobrowolne przekazywanie danych w celach altruistycznych

Nowe regulacje budują również ekosystem, w ramach którego każdy będzie mógł w sposób bezpieczny i zaufany udostępnić dobrowolnie swoje dane dla potrzeb dobra ogólnego. Osoby, które będą chciały przekazać swoje dane np. do celów naukowych lub medycznych, będą mogły skorzystać z usług zarejestrowanych w Unii organizacji altruizmu danych. Takie organizacje będą podlegać w Polsce nadzorowi Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, aby ich usługi były świadczone zgodnie ze standardami bezpieczeństwa przewidzianymi w DGA i w sposób godny zaufania.

Jasne zasady korzystania z zasobów danych chronionych

Unijny Data Governance Act określa również warunki, na jakich można wykorzystywać wybrane dane znajdujące się w dyspozycji podmiotów publicznych. Określa się je jako dane chronione, dlatego, że mogą być objęte prawami innych osób. Są to m.in. informacje chronione ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, informacje chronione prawami własności intelektualnej, a także dane osobowe.

DGA i ustawa o zarządzaniu danymi tworzą ramy prawne, które mają ułatwić dostęp do danych chronionych. Obywatele, przedsiębiorcy, instytucje naukowe i organizacje społeczne będą mogły składać wnioski o dostęp do takich danych według przejrzystych procedur. Sam dostęp do danych chronionych będzie się natomiast odbywał z zachowaniem poufności danych oraz z poszanowaniem praw osób trzecich.

W procesie udzielania dostępu do danych chronionych podmioty publiczne wspierać będzie Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Przepisy przewidują również utworzenie punktu informacyjnego prowadzonego przez Ministra Cyfryzacji, który ma ułatwiać kontakt z właściwymi instytucjami posiadającymi dane chronione. Minister Cyfryzacji będzie również rozpatrywał ewentualne odwołania w przypadku, kiedy podmiot publiczny odmówi udzielenia dostępu do danych chronionych.