WAT uczestniczy w rozwijaniu kompetencji obronnych jutra w projektach EDF

MIDAS – platforma AI do zastosowań obronnych, R3DSurfin – druk 3D do celów wojskowych i SWORD – system zwalczania okrętów podwodnych to trzy projekty z udziałem Wojskowej Akademii Technicznej, które zostaną sfinansowane z Europejskiego Funduszu Obronnego (European Defence Fund, EDF).

Komisja Europejska w połowie kwietnia 2026 r. zatwierdziła najnowsze projekty do finansowania ze środków EDF. Fundusz ten jest głównym instrumentem Unii Europejskiej wspierającym współpracę badawczo-rozwojową w sektorze obronnym.

Umowy z 57 wybranymi konsorcjami zostaną podpisane do końca 2026 roku. Projekty podzielono na 17 obszarów tematycznych, za kluczowe uznane zostały: obrona przed dronami, bezpieczeństwo wschodniej flanki, obrona przeciwlotnicza i domena kosmiczna. Polskie podmioty biorą udział w 27 projektach o łącznej wartości ok. 571 mln euro. Wojskowa Akademia Techniczna bierze udział w trzech z nich. Więcej na stronie Komisji Europejskiej.

MIDAS: AI do celów obronnych

Platforma, wykorzystująca sztuczną inteligencję (AI) zaprojektowaną specjalnie do zastosowań obronnych, powstaje w projekcie MIDAS (Middleware for Intelligent Defense AI Dialogue Systems) kierowanym przez dr. hab. inż. Marcina Kowalskiego, prof. WAT z Instytutu Optoelektroniki. Budżet projektu z UE wynosi 5 mln euro, podmiot koordynujący działa w Grecji, a polskim uczestnikiem, obok WAT, jest Polska Platforma Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

– Integrujemy duże modele językowe (LLM) z operacjami obronnymi, tak aby stanowiły niezawodne i przejrzyste elementy systemów wspomagania decyzji. Modele te nie będą już izolowanymi narzędziami zaplecza technicznego, lecz zostaną wbudowane w operacyjne procesy robocze. Operatorzy będą się z nimi porozumiewać w sposób bezpieczny i oparty na rolach. Modułowa konstrukcja i ustrukturyzowane procesy informacji zwrotnej to podstawa do stopniowego wdrażania możliwości AI w środowiskach obronnych zgodnie z potrzebami operacyjnymi i obowiązkami regulacyjnymi – mówi dr hab. inż. Marcin Kowalski z Instytutu Optoelektroniki.

SWORD: broń przeciwko okrętom podwodnym

System do zwalczania okrętów podwodnych budowany w projekcie SWORD (Stand-off Anti-Submarine Warfare Operations by Remote Deployment) ma działać w każdych warunkach pogodowych w sposób ciągły. Zajmie małą powierzchnię i można go będzie stosować na wielu platformach bojowych. Projektem kieruje dr iż Kamil Sybilski z Wydziału Inżynierii Mechanicznej (WIM). Budżet projektu z UE wynosi 20 mln euro, podmiot koordynujący pochodzi z Niemiec.

– Od sensora do strzelca – w takim łańcuchu podwodne cele będą wykrywane, śledzone, klasyfikowane i zwalczane z bezpiecznej odległości minimum 40 mil morskich. W projekcie SWORD innowacją będzie zastosowanie pocisku VLWT, kompaktowej, naddźwiękowej rakiety przeciwskrętowej ASROC, a także opracowanie kompleksowego systemu z niskim wskaźnikiem fałszywych alarmów i wysoką dokładnością lokalizacji. WAT odpowiada w tym projekcie za analizę aktualnych systemów dostarczania bezzałogowych statków powietrznych (UAV) do rozmieszczania czujników, prowadzenie symulacji wydajności platform dla różnych scenariuszy i warunków oraz identyfikowanie potencjalnych luk technologicznych – wyjaśnia dr iż Kamil Sybilski z Instytutu Mechaniki i Inżynierii Obliczeniowej WIM.

R3DSURFIN: części zamienne dla wojska drukowane przyrostowo

Techniki druku 3D z metalu, które będzie można wykorzystać np. do wytwarzania części zamiennych i technicznych środków materiałowych dla wojska, rozwijane będą w projekcie R3DSurfin (Towards Robust 3D printed metallic components production for military applications by the development of innovative SURface FINishing and design protocols) kierowanym przez dr. inż. Krzysztofa Grzelaka z Wydziału Inżynierii Mechanicznej (WIM) WAT. Budżet projektu z UE wynosi 3,7 mln euro, koordynuje go podmiot z Hiszpanii.

– Opracujemy komplementarny proces wytwarzania elementów m.in. uzbrojenia i sprzętu wojskowego z zastosowaniem technologii przyrostowych, czyli druku 3D z metali, takich jak stal, aluminium i stopy tytanu, stosowane w obronności. W projekcie powstanie nowy sprzęt i oprogramowanie. Opracujemy również wytyczne projektowania i wykańczania powierzchni, a także metody obróbki końcowej, która uwzględni warunki wytwarzania techniką druku 3D z metalu oraz kształt części. WAT zbada, jak innowacyjne techniki obróbki postprocesowej tj. Electrochemical Polishing (EP) i Magnetorheological Polishing Fluid (MPF) wpływają na trwałość zmęczeniową drukowanych części – tłumaczy dr inż. Krzysztof Grzelak z Instytutu Robotów i Konstrukcji Maszyn WIM.

Wybrane przez Komisję Europejską projekty w ramach EDF 2025, w podziale na poszczególne obszary tematyczne, są dostępne pod adresem defence-industry-space.ec.europa.eu/funding-opportunities/calls-proposals/result-edf-2025-calls-proposals_en.