Zmiana ekosystemu lotnictwa zaczyna się od jednego samolotu: powstaje pierwszy w pełni elektryczny odrzutowiec pasażerski

W ramach współpracy z Elysian, KLM i Transavia rozpoczęły inicjatywę wymiany wiedzy, koncentrującą się na opracowaniu i wdrożeniu wyposażonych w baterie samolotów elektrycznych. Elysian opracowuje samolot przyszłości – Elysian E9X, który będzie pierwszym w pełni elektrycznym, pełnowymiarowym odrzutowcem pasażerskim o zasięgu 800 km i pojemności 90 miejsc. Firma planuje produkcję na pełną skalę i dostawę tych maszyn liniom w 2033 roku. Kluczowym elementem partnerstwa Elysian z KLM i Transavią jest seria wspólnych warsztatów, w których analizowane są wymagania technologiczne, operacyjne i komercyjne dla przyszłego wykorzystania samolotu. Projekt ten otwiera drogę do cichego, czystego i efektywnego transportu międzyregionalnego.

Równolegle, w ramach oddzielnego porozumienia z Conscious Aerospace, KLM i Transavia podpisały trójstronny protokół ustaleń (MoU), którego celem jest rozwój i zastosowanie technologii elektrycznego napędu wodorowego z ogniwami paliwowymi dla samolotu Dash 8-300. Współpraca obejmuje wspólne analizy konfiguracji i optymalizację kabiny pasażerskiej i przestrzeni ładunkowej oraz potencjalnego zastosowania na poszczególnych trasach i rynkach. Ponadto, partnerzy będą wspólnie doprecyzowywać szacunkowe koszty ogólnej eksploatacji i konserwacji maszyny, aby lepiej określić możliwości rzeczywistego zastosowania samolotu wyposażonego w technologię od Conscious Aerospace.

Conscious Aerospace, wspierana przez rząd holenderski, prowadzi zakrojony na szeroką skalę program modernizacji istniejących samolotów wykorzystywanych do lotów regionalnych, przygotowując się do wprowadzenia pierwszego komercyjnego samolotu wodorowego pod koniec tej dekady.

Oba projekty – samolot elektryczny E9X i wodorowy Dash 8-300 – ukazują dwa komplementarne kierunki rozwoju lotnictwa zeroemisyjnego. Dzięki strategicznemu zaangażowaniu linii lotniczych już na etapie projektowania, możliwe jest dostosowanie technologii do rzeczywistych potrzeb operacyjnych, pasażerskich i rynkowych.
To nie pierwszy raz, kiedy KLM angażuje się w prace nad samolotami przyszłości. Linia ma na koncie dwa projekty z Politechniką w Delft w Holandii, które polegały na wspólnym opracowaniu i przetestowaniu nowych rozwiązań. Był to Flying-V – wysoce energooszczędny samolot o całkowicie zmienionej aerodynamicznej konstrukcji oraz Projekt Phoenix – modelowy samolot na wodór. Ponadto we współpracy ze stowarzyszeniem branżowym Electric Flying Connection (EFC) przewoźnik był współorganizatorem lotów treningowych z wykorzystaniem Pipistrel Velis Electro, który jest pierwszym i jedynym certyfikowanym samolotem elektrycznym na świecie.

– Sama innowacja techniczna nie wystarczy do osiągnięcia sukcesu. Nie da się zbudować samolotu, który naprawdę zrywa z konwencjami branży, bez ścisłej współpracy z operatorami i lotniskami. Taka współpraca dostarcza kluczowych informacji – od wymagań technicznych, przez doświadczenie pasażerów, aż po integrację z istniejącą siatką połączeń – pomagając nam określić, które trasy są wykonalne operacyjnie i opłacalne ekonomicznie. Zaskakujące jest to, że często możemy działać w bardziej zrównoważony i tańszy sposób niż pociągi, a ruchliwe trasy, takie jak Amsterdam–Londyn, okazują się całkowicie realne do obsługi w pełni elektrycznym samolotem – powiedział Daniel Rosen Jacobson, wiceprezes Elysian.

Z kolei Conscious Aerospace podkreśla, że technologia wodorowa stanowi kluczowy element długofalowej transformacji przemysłu lotniczego. Firma postawiła sobie za cel redefinicję lotnictwa poprzez wdrożenie zakrojonego na szeroką skalę programu modernizacji samolotów regionalnych z wykorzystaniem ciekłego wodoru i technologii elektrycznego napędu ogniwami paliwowymi.

– Rozwój i wdrażanie innowacyjnych technologii na rzecz dekarbonizacji lotnictwa wymaga współpracy zarówno na poziomie międzynarodowym, jak i krajowym. Silne wsparcie rządowe oraz współpraca między producentami samolotów, organami regulacyjnymi i użytkownikami końcowymi to kluczowe elementy pracy nad rozwojem nowych technologii na wszystkich etapach – od koncepcji po wdrożenie. Bardzo się cieszę, że KLM i Transavia dołączyły do naszego programu, wnosząc cenne spostrzeżenia z perspektywy operatora – powiedział Erik Geertsema, prezes Conscious Aerospace

Zaangażowanie KLM i Transavia: myśleć odważnie, działać konkretnie

– KLM konsekwentnie dąży do ograniczenia wpływu lotnictwa na środowisko. Choć nowe technologie, takie jak napęd wodorowy, na początku będą miały ograniczony zasięg, mniejszą pojemność, a tym samym nieduży wpływ na zmianę emisji CO2, wierzymy w zasadę: zacznij od małego, myśl na wielką skalę. Dzięki współpracy z takimi innowatorami jak Conscious Aerospace i Transavia stawiamy realne kroki w stronę komercyjnie wykonalnych rozwiązań, które z czasem mogą odmienić naszą branżę – powiedział Barry ter Voert, dyrektor ds. technologii i rozwoju w KLM.

KLM nie ogranicza się jedynie do wspierania inicjatyw technologicznych – aktywnie wnosi swoją wiedzę do projektowania nowych samolotów. Od kwietnia 2024 r. Jolanda Stevens, menedżerka programu Zero Emission Aviation w KLM, zasiada w radzie doradczej Elysian Aircraft.

Bezemisyjnych lotów nie można osiągnąć z dnia na dzień. To dzięki współpracy z partnerami z branży KLM prowadzi badania nad lotami zasilanymi energią elektryczną, wodorem oraz paliwami hybrydowymi i może nie tylko dzielić się swoją wiedzą, ale też współtworzyć przyszłość lotnictwa w bardzo namacalny sposób. Na przykład włączenie pilotów w proces projektowania daje kluczowe informacje o tym, jak zarządzać energią w samolotach z wieloma źródłami zasilania – to nowy rozdział w planowaniu operacji lotniczych.

Następne kroki: nie tylko samolot, lecz cały ekosystem

W nadchodzących miesiącach partnerzy skupią się na opracowaniu konkretnych scenariuszy zastosowania samolotów z alternatywnymi napędami, analizie tras oraz propozycjach dla pasażerów. Wspólną ambicją nie jest jedynie stworzenie samolotu przyszłości – celem jest zaprojektowanie zupełnie nowego, zrównoważonego ekosystemu lotniczego.

– Nie chodzi tylko o bezemisyjne latanie. Chcemy przemyśleć na nowo całe doświadczenie podróży lotniczej XXI wieku. Co w dzisiejszym lataniu jest przestarzałe? Jak sprawić, by loty były przyjemniejsze, efektywniejsze i bardziej odpowiedzialne środowiskowo? Odpowiedzi szukamy razem – podsumował Daniel Rosen Jacobson, jeden z współtwórców Elysian Aircraft.

Obie inicjatywy stanowią dowód na to, że przejście na bezemisyjne lotnictwo nie jest już futurystyczną wizją, lecz konkretnym, wdrażanym dziś planem działania, opartym na synergii między innowacją technologiczną, wiedzą operacyjną i odpowiedzialnością klimatyczną. Pierwszy komercyjny samolot wodorowy Dash 8-300 od Conscious Aerospace ma wejść do użytku pod koniec tej dekady, co pozwoli firmie zaprezentować skuteczność i wydajność swojej przełomowej technologii. Patrząc w przyszłość, spółka dąży do tego, by stać się wiodącym producentem silników w Holandii – oferując zarówno rozwiązania modernizacyjne dla istniejących statków powietrznych, jak i napędy dla nowej generacji samolotów zaprojektowanych od podstaw z wykorzystaniem technologii wodorowo-elektrycznej. Natomiast produkcja na pełną skalę i dostawy w pełni elektrycznego samolotu Elysian E9X jest planowana na rok 2033.