Zaledwie 23% firm uznaje zrównoważony rozwój za jeden z trzech głównych priorytetów

Już od stycznia 2024 roku, nowe przepisy dyrektywy CSRD zobowiążą firmy do raportowania wskaźników związanych ze zrównoważonym rozwojem. Dane z „Międzynarodowego Barometru Innowacji 2024″ autorstwa Ayming Group wskazują jednak, że na chwilę obecną, zaledwie 23% ankietowanych w badaniu firm uznaje omawiany obszar za jeden z trzech głównych priorytetów rozwojowych.

Jednocześnie jednak, blisko 78% przedsiębiorstw lokuje tu nawet do 20% swojego budżetu. Motywatorami do inwestycji są głównie czynniki finansowo-biznesowe wskazywane przez firmy częściej niż kwestie wizerunkowo-marketingowe oraz konieczność dostosowania się do nowych przepisów.

Od 1 stycznia 2024 do raportowania ESG (z ang. Environment, Society, Governance) zostaną zobowiązane przedsiębiorstwa, zatrudniające powyżej 500 pracowników oraz spełniające jeden z dwóch następujących warunków: obrót netto > 40 mln euro i/lub suma aktywów > 20 mln euro. W 2025 roku, takimi samymi wymaganiami objęte zostaną firmy z zatrudnieniem przekraczającym 250 osób. Jeśli zaś chodzi o MŚP notowane na giełdzie, będą one musiały dostosować się do regulacji w 2026 roku.

– Dyrektywa CSRD ma na celu nie tylko zwiększenie liczby firm raportujących swoje działania w zakresie zrównoważonego rozwoju, ale także zapewnienie większej porównywalności tych informacji na poziomie europejskim. Harmonogram stopniowo włącza kolejne grupy firm w obowiązek raportowania. Wpływ tych regulacji rozciągnie się daleko poza przedsiębiorstwa pierwotnie objęte przepisami. Firmy zobowiązane do stosowania nowych przepisów będą oczekiwały od swoich dostawców przestrzegania określonych standardów, co spowoduje rozprzestrzenienie się tych wymogów na cały rynek – tłumaczy Magdalena Burzyńska, ESG International Director Ayming Group.

– Do wejścia nowych regulacji najlepiej przygotować się już dziś. W praktyce oznacza to dla firm konieczność przeprowadzenia głębokiej transformacji, polegającej na przekształceniu działań CSR w odpowiednie wskaźniki ESG zgodne z najnowszą dyrektywą. Takie działanie nie tylko pozwoli firmom na wczesne dostosowanie się do nowych wymogów, ale także da im przewagę konkurencyjną, prezentując je jako podmioty odpowiedzialne. Inwestorzy coraz częściej wybierają do portfela podmioty w oparciu o ratingi ESG – dodaje ekspertka.

Zrównoważony rozwój w biznesie: między deklaracjami a działaniem

Mimo globalnej presji oraz nowych regulacji, firmy wydają się być co najmniej powściągliwe w swoich planach. Zgodnie z danymi zawartymi w „Międzynarodowym Barometrze Innowacji 2024” autorstwa Ayming Group, tylko 23% ankietowanych w ramach badania przedsiębiorstw uznało zrównoważony rozwój za jeden z trzech głównych priorytetów rozwojowych. W kontekście nadchodzących w Unii Europejskiej zmian jest to wartość zaskakująco niska. Nieco inaczej sytuacja wygląda po wyjściu poza sferę deklaratywną. Przytoczone wcześniej dane nabierają kontrastu, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że aż 78% firm przeznacza do 20% swojego rocznego budżetu na inicjatywy związane ze zrównoważonym rozwojem.

– Możliwe, że chociaż zrównoważony rozwój nie jest otwarcie uważany za kluczowy priorytet, wewnątrz organizacji dostrzegane są korzyści płynące z tego typu działań. Wielu liderów biznesu może uznawać zrównoważony rozwój nie tylko za odpowiedź na rosnące oczekiwania społeczne, ale także jako sposób na osiągnięcie oszczędności oraz zwiększenie efektywności. Innymi słowy, firmy mogą nie promować aktywnie swojego zaangażowania w zrównoważony rozwój, jednocześnie świadomie w niego inwestując i widząc bezpośrednie korzyści dla działalności – tłumaczy Burzyńska.

Co naprawdę motywuje firmy?

Głównym czynnikiem napędzającym inwestycje w zrównoważony rozwój są kwestie finansowo-biznesowe. Aż 47% firm wskazuje oszczędności i efektywność jako główne motywy lokowania środków w wyżej wspomniany obszar. Nieco mniej, bo 46% ankietowanych wskazało chęć zwiększenia popytu oraz oddziaływanie trendów rynkowych.

Dopiero na trzecim miejscu, z 44-procentowym poziomem wskazań, znalazła się społeczna odpowiedzialność biznesu. Kwestie wizerunkowo-marketingowe oraz konieczność dostosowania się do nowych przepisów stanowią bodziec do wdrożenia zrównoważonego rozwoju do swojej strategii dla 43% firm.

Oszczędności, efektywność oraz chęć zwiększenia popytu i dostosowania się do trendów rynkowych stanowią dla firm kluczowe bodźce do inwestowania w zrównoważony rozwój. Wskazuje to na fakt, że wymierne korzyści biznesowe popychają firmy do działań zrównoważonych bardziej niż względy wizerunkowe czy konieczność dostosowania się do nowych przepisów.

ESG jako katalizator innowacji: Czy polskie firmy dostrzegają potencjał?

Jak sytuacja wygląda w przypadku polskich firm? Czy one również widzą w raportowaniu szansę na zwiększenie dynamiki swojego rozwoju? Czy dostrzegają połączenie między ESG a innowacyjnością?

– Raportowanie ESG nie jest jedynie kolejnym obowiązkiem regulacyjnym dla firm. To raczej okazja do głębszej introspekcji i zrozumienia, jak działania związane ze zrównoważonym rozwojem mogą przynieść autentyczne innowacyjne zmiany w organizacjach. Właściwe rozumienie i wdrożenie strategii ESG może być katalizatorem dla innowacji, które przynoszą korzyści nie tylko dla planety, ale także dla interesariuszy firmy – mówi Marta Wojtkiewicz, International ESG Expert, Ayming Group.

Dla wielu organizacji ESG może się okazać nie tylko standardem etycznym, ale także źródłem konkurencyjnej przewagi. Odpowiedzialność społeczna i innowacyjność nie tylko mogą iść w parze, ale często się wzajemnie wzmacniają. Choć globalny trend zrównoważonego rozwoju i raportowania ESG jest coraz bardziej widoczny, dane z raportu “Od liczb do innowacji. Jak CFO przyspiesza rozwój biznesu” wskazują, że świadomość polskich firm wciąż nie jest na wystarczającym poziomie. Aż 40% badanych CFO w Polsce uważa, że raportowanie niefinansowe nie będzie miało znaczącego wpływu na rozwój innowacyjności firmy. Tylko co piąty ankietowany przewiduje pozytywny wpływ raportowania ESG na innowacje. Niemal równie niewielu (8%) nie dostrzega związku między ESG a innowacyjnością, podczas gdy 6% obawia się negatywnego wpływu takiego raportowania na innowacyjność.

ESG – główne wyzwania

– Niska świadomość wśród kluczowych osób decyzyjnych w polskich firmach, stanowi jedną z głównych przeszkód w pełnym wdrożeniu standardów zrównoważonego rozwoju. Mnogość kryteriów i wskaźników, które należy uwzględnić w raportach, stanowi kolejną istotną barierę. Jeszcze do niedawna przedsiębiorcy mieli dużą swobodę w wyborze tematów prezentowanych w raportach ESG. Obecnie jednak nowe regulacje narzucają dokładne kryteria raportowania, zarówno ilościowe, jak i jakościowe – tłumaczy Wojtkiewicz.

Europejskie Standardy Zrównoważonego Raportowania (ESRS) zawierają ponad 500 wskaźników sklasyfikowanych w ramach 82 wymogów dotyczących ujawniania informacji (Disclosure Requirements). Podzielone są one na pięć głównych kategorii:

ESR 1 – Wymagania ogólne,
ESR 2 – Informacje ogólne,
ESR 3 – Środowisko – obejmujące takie zagadnienia jak zmiany klimatu, zanieczyszczenia, zasoby wodne i morskie, różnorodność biologiczna i ekosystemy oraz wykorzystanie zasobów i gospodarka w obiegu zamkniętym,
ESR 4 – Społeczeństwo – dotyczące zagadnień związanych z zatrudnieniem, pracownikami w łańcuchu wartości, otoczeniem społecznym, konsumentami i użytkownikami końcowymi,
ESR 5 – Ład zarządczy – skupiający się na praktykach biznesowych.

Przedsiębiorstwa, które chcą sprostać tym wymogom, muszą włożyć znaczne środki i zasoby w zbieranie, analizowanie i prezentowanie danych. Może to być trudne wyzwanie, zwłaszcza dla mniejszych firm, które nie dysponują odpowiednimi zasobami.