„Nasz rynek VC jest jeszcze trochę takim nastolatkiem i jak na nastolatka i tak bardzo mocno rozwiniętym”
Ekspertka podkreśla, że specyfiką naszego regionu jest ogromna zależność od kapitału publicznego i europejskiego, co jest naturalne dla rynków, które nie miały dekad na budowanie prywatnych majątków. Nadzieję budzi fakt, że od końca 2024 roku na rynek powraca nowa fala kapitału, a coraz więcej funduszy (jak Smok czy Inovo) potrafi zebrać środki w pełni prywatne.
Czytaj także: Nowy fundusz VC vastpoint zainwestuje 22 mln dolarów w startupy z Polski. „Chcemy być partnerem, a nie kolejnym zadaniem do ogarnięcia”
Jednym z głównych wyzwań dla polskich founderów pozostaje globalne myślenie od pierwszego dnia. Pędraszewska zauważa, że startupy zbyt często budują produkty w oparciu o lokalne, polskie regulacje, co dramatycznie utrudnia późniejsze skalowanie. Poważnym problemem są również archaiczne kryteria przyznawania funduszy przez instytucje takie jak Ministerstwo Funduszy Europejskich. Obecnie fundusze wspierane przez PFR mają restrykcyjne ograniczenia dotyczące inwestowania w spółki zarejestrowane poza Polską, nawet jeśli ich zespoły pracują i płacą podatki w kraju.
„Rejestracja spółki jest zupełnie bezsensownym kryterium co do tego czy spółka kontrybuje do polskiej gospodarki czy nie”
Nasza rozmówczyni wylicza przykłady sukcesów takich jak Eleven Labs czy Neptune.ai, które ze względu na formę prawną (np. rejestracja w USA czy UK) często pozostawały poza zasięgiem krajowych funduszy z udziałem kapitału publicznego. Dla wielu początkujących przedsiębiorców zaskoczeniem może być podejście do wyceny na wczesnych etapach. Według Pędraszewskiej, zamiast skupiać się na mglistej „przyszłej wartości” (future value), należy zrozumieć prostą arytmetykę rundy finansowania.
Czytaj także: Kreatorzy 2025/2026. Neptune.ai przejęty przez OpenAI
„Wycena firmy zależy prawie wyłącznie od tego jaki kapitał zbieramy i jakie dilution czyli rozwodnienie będziemy w stanie wynegocjować z inwestorem”
Współzałożycielka vastpoint.vc przypomina również o brutalnej prawdzie modelu venture capital: to kontrakt na szybki wzrost. Inwestorzy oczekują, że dzięki ich wsparciu spółka w ciągu maksymalnie dwóch lat zwiększy swoją wartość, najlepiej o ponad 200%. Jako była founderka startupu deeptechowego (VividQ), Aleksandra z pasją mówi o trudnościach związanych z projektami o długim cyklu R&D. Choć deeptech jest szansą na stworzenie unikalnej wartości, której nie zastąpią proste nakładki na AI (tzw. wrappery), niesie on ze sobą ogromne ryzyko.
„VC nie funduje nauki. Jeżeli jesteśmy wciąż na tym etapie robienia science, a nie na etapie robienia produktu to model VC jest po prostu niekompatybilny”
Filozofia funduszu vastpoint.vc opiera się na partnerstwie i transparencji. Aleksandra Pędraszewska podkreśla, że najlepszymi inwestorami są praktycy – ludzie, którzy sami przeszli drogę budowania biznesu i zbierania finansowania. Choć relacja ze startupem jest biznesowa i transakcyjna, obie strony muszą „grać do jednej bramki”, by budować wartość spółki. Rok 2026 ma być dla polskiego ekosystemu rokiem odbicia. Pędraszewska zachęca do większej ambicji i optymizmu, podkreślając, że dojrzewanie rynku wymaga nie tylko pieniędzy, ale też zrozumienia, że kapitał to nie wszystko – liczy się otoczenie regulacyjne i jakość relacji między ludźmi.
Chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak negocjować z funduszami VC i jakie błędy najczęściej popełniają polscy founderzy? Posłuchaj całej rozmowy z Aleksandrą Pędraszewską w serwisach:
