Najważniejszym wnioskiem płynącym z szóstej edycji cyklicznego badania jest gwałtowne schłodzenie nastrojów. Jak podaje serwis The Recursive, aż 33% obecnych na rynku inwestorów planuje w 2026 roku redukcję swojej aktywności, a blisko 1/5 (19%) nie zamierza dokonać ani jednej transakcji. To drastyczna zmiana w porównaniu z rokiem 2024, kiedy bierność deklarowało jedynie 4% badanych.
Co z nowymi inwestorami?
Liczba debiutujących aniołów biznesu spadła od 2022 roku o niemal 80%. Rynek mierzy się z tzw. niską płynnością – kapitał pozostaje „zamrożony” w istniejących portfelach z powodu małej liczby wyjść z inwestycji (tzw. exitów), co uniemożliwia jego ponowny obieg.
Czytaj także: Jak przygotować się do exitu? Rozmowa z Anną Lankauf o sukcesji, niezależności i decyzjach, które podejmuje się na długo przed wyjściem z firmy
Mit braku pieniędzy obalony
Wbrew powszechnym opiniom, barierą wzrostu nie jest brak funduszy. Tylko 4% respondentów wskazało niedobór kapitału jako realny problem. Prawdziwe wyzwania leżą gdzie indziej:
- Deficyt jakości: 52% inwestorów narzeka na brak wysokiej jakości projektów startupowych.
- Problemy strukturalne: Słaba infrastruktura inwestycyjna i brak wiedzy o tym, jak zacząć przygodę z rynkiem VC.
- Bariery wejścia: 42% potencjalnych inwestorów (osób lokujących środki w inne aktywa) deklaruje chęć wejścia w startupy, ale przyznaje, że nie wie, jak to zrobić.
Eliška Vámošová z DEPO Ventures podkreśla, że wielu inwestorów po prostu czeka na zwroty z obecnych inwestycji, zamiast zasilać rynek nowymi środkami.
Nowe priorytety: AI i obronność
Czescy inwestorzy coraz rzadziej ograniczają się do rodzimego podwórka. Odsetek osób lokujących kapitał wyłącznie w Czechach spadł z 31% do zaledwie 12,5% w ciągu ostatnich trzech lat. Obecnie najpopularniejszym kierunkiem jest szeroko pojęta Europa Środkowo-Wschodnia (43% wskazań).
Zmieniła się także hierarchia technologiczna. Choć AI (83%) i SaaS (52%) wciąż dominują, na znaczeniu zyskują sektory strategiczne:
- Technologie obronne i podwójnego zastosowania (39%)
- Technologie kosmiczne (27%)
Z kolei technologia blockchain, która święciła triumfy w 2021 roku, obecnie interesuje już tylko co czwartego inwestora.
Recepta na kryzys: podatki i emerytury
Eksperci oceniają czeskie otoczenie legislacyjne na „trójkę” (w skali do pięciu). Jako kluczowe narzędzia naprawcze badani wskazują systemowe wsparcie państwa. Aż 76% inwestorów startupowych oraz 79% osób spoza branży domaga się wprowadzenia ulg podatkowych.
Jiří Vicherek, prezes Czeskiego Stowarzyszenia Startupów, zaznacza, że silnym mandatem do zmian jest również poparcie dla zaangażowania funduszy emerytalnych w rynek Venture Capital (75% zwolenników). Jego zdaniem, dopuszczenie nawet niewielkiej części kapitału emerytalnego do finansowania technologii mogłoby całkowicie odmienić krajobraz inwestycyjny kraju.
