Dzięki zastosowaniu nadtlenku wodoru oraz metabolitów 17β-estradiolu jako biomarkerów, schorzenie będzie można rozpoznać jeszcze zanim u pacjenta pojawią się jakiekolwiek zaburzenia motoryczne. Badacze uzyskali już patent na swoje rozwiązanie i pracują nad wprowadzeniem na rynek komercyjnego testu diagnostycznego.
Nowatorska metoda diagnostyki in vitro chorób neurodegeneracyjnych
Zespół badaczy reprezentujących Gdański Uniwersytet Medyczny (GUMed) oraz Uniwersytet Gdański (UG) dokonał istotnego przełomu w obszarze medycyny translacyjnej. Naukowcy otrzymali oficjalny patent (nr 249893) na rozwiązanie zatytułowane „Sposób diagnozowania in vitro choroby Parkinsona”.
Istotą opracowanej technologii jest wykorzystanie konkretnych substancji chemicznych w charakterze biomarkerów. W procesie diagnostycznym zastosowanie znalazł nadtlenek wodoru, a także 17β-estradiol wraz z jego metabolitami. Połączenie tych wskaźników umożliwia sprawne identyfikowanie zmian o charakterze neurodegeneracyjnym w warunkach laboratoryjnych.
Rozpoznanie choroby zanim pojawią się symptomy ruchowe
Kluczową zaletą nowej metody jest możliwość postawienia diagnozy na bardzo wczesnym etapie rozwoju schorzenia. Technologia pozwala na wykrycie choroby Parkinsona u pacjentów w stadium przedobjawowym – zanim dojdzie do ujawnienia się pierwszych widocznych problemów motorycznych.
Stworzona przez pomorskich badaczy procedura charakteryzuje się kilkoma istotnymi cechami:
- jest całkowicie nieinwazyjna dla osoby badanej,
- zapewnia szybki czas uzyskania wyników,
- generuje niskie koszty przeprowadzenia analizy.
Wczesna identyfikacja pacjentów dotkniętych schorzeniem może przyspieszyć postęp w diagnostyce medycznej oraz dać impuls do rozwoju nowych opcji terapeutycznych, ukierunkowanych na modyfikowanie przebiegu chorób neurodegeneracyjnych.
Synergia dwóch uczelni: skład zespołu naukowego
Osiągnięcie tak zaawansowanych rezultatów było możliwe dzięki połączeniu zaplecza eksperymentalnego oraz wiedzy klinicznej ekspertów z kilku jednostek naukowych. W prace nad wynalazkiem zaangażowani byli przedstawiciele trzech katedr i zakładów GUMed oraz Wydziału Chemii UG.
W skład interdyscyplinarnego zespołu weszli:
- Katedra i Zakład Chemii Medycznej GUMed: prof. Magdalena Gorska-Ponikowska (kierująca katedrą oraz pracami całego zespołu), dr Paulina Bastian, prof. Michał Woźniak, dr hab. Alicja Kuban-Jankowska (prof. uczelni) oraz dr Narcyz Knap;
- Zakład Pielęgniarstwa Neurologiczno-Psychiatrycznego GUMed: prof. Jaroslaw Slawek (kierownik zakładu) oraz dr n. med. Jaroslaw Dulski (M.D., Ph.D.);
- Katedra i Zakład Chemii Farmaceutycznej GUMed: prof. Tomasz Bączek (kierownik katedry), dr hab. Lucyna Konieczna oraz dr hab. Mariusz Belka;
- Wydział Chemii Uniwersytetu Gdańskiego: dr hab. Dagmara Jacewicz (prof. UG) oraz dr Joanna Drzeżdżon.
Od patentu do komercjalizacji – dalsze plany badaczy
Otrzymana ochrona prawna stanowi ważny kamień milowy, jednak naukowcy z Gdańska kontynuują swoje działania. Obecnie zespół koncentruje się na dwóch równoległych ścieżkach: przygotowywaniu kolejnych publikacji naukowych dokumentujących odkrycie oraz opracowaniu komercyjnego testu diagnostycznego, który będzie mógł trafić do powszechnego użycia w praktyce medycznej.
