Na co mogą liczyć startupy podczas drugiej kadencji Ursuli von der Leyen w Komisji Europejskiej?

Rozpoczyna się nowa kadencja Ursuli von der Leyen na stanowisku przewodniczącej Komisji Europejskiej. Jak postrzega startupy i ich rolę w budowie silnej Europy?

O swoim planie rozwoju Starego Kontynentu nowa-stara przewodnicząca pisze w 30-stronnicowym dokumencie. To w nim zawarła szczegóły tego, jak widzi przyszłość Europy oraz jakie kierunki uważa za priorytetowe. W poniższym tekście przedstawiamy te zagadnienia, które mogą być szczególnie istotne dla startupów oraz innowatorów.

Uregulować przestrzeń cyfrową

– Konkurencyjność Europy jest osłabiona przez jej niższą produktywność w porównaniu z bezpośrednimi globalnymi konkurentami – napisała Ursula von der Leyen. Właśnie z tego powodu Komisja zwiększy egzekwowanie istniejących regulacji, takich jak ustawa o usługach cyfrowych (DSA), dotycząca moderacji treści oraz ustawa o rynkach cyfrowych (DMA), służąca uporządkowaniu zagadnień związanych z konkurencją.

Akt o usługach cyfrowych i akt o rynku cyfrowym stanowią jeden zbiór przepisów mających zastosowanie w całej UE. Mają dwa główne cele:

stworzenie bezpieczniejszej przestrzeni cyfrowej, w której chronione są prawa podstawowe wszystkich użytkowników usług cyfrowych;
stworzenie równych warunków działania w celu wspierania innowacji, wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, zarówno na jednolitym rynku europejskim, jak i na świecie.

Przepisy określone w akcie o usługach cyfrowych dotyczą przede wszystkim pośredników i platform internetowych, czyli internetowych platform handlowych, sieci społecznościowych, sklepów z aplikacjami oraz internetowe platformy podróży i zakwaterowania.

Akt o usługach cyfrowych zawiera przepisy dotyczące bardzo dużych platform internetowych i wyszukiwarek. Są to platformy internetowe i pośrednicy, którzy mają w UE ponad 45 mln użytkowników miesięcznie. Akt o rynkach cyfrowych zawiera przepisy regulujące platformy internetowe strażnika dostępu. Platformy strażnika dostępu są platformami cyfrowymi pełniącymi rolę systemową na rynku wewnętrznym, które funkcjonują jako wąskie gardła między przedsiębiorstwami a konsumentami w odniesieniu do ważnych usług cyfrowych. Niektóre z tych usług są również objęte aktem o usługach cyfrowych, ale z różnych powodów i z różnych rodzajów przepisów.

Sztuczna inteligencja do fabryk czy fabryka do sztucznej inteligencji?

W ciągu pierwszych 100 dni von der Leyen chce zwiększyć dostępność do sztucznej inteligencji poprzez inicjatywę AI Factories. Celem tego przedsięwzięcia jest rozwój dotychczasowej polityki tworzenia centrów danych, z których mogą korzystać małe firmy i startupy.

Jak informuje strona Komisji Europejskiej, AI Factories to dynamiczne ekosystemy, które wspierają innowacje, współpracę i rozwój w dziedzinie sztucznej inteligencji. Łączą one niezbędne składniki – moc komputerową, dane i talent – aby stworzyć najnowocześniejsze generacyjne modele sztucznej inteligencji. Służą one jako huby napędzające postęp w zastosowaniach AI w różnych kluczowych dziedzinach, od zdrowia po energię, od produkcji po meteorologię.

Inicjatywa ta jest zgodna z szerszą strategią tworzenia ekosystemu doskonałości i zaufania do sztucznej inteligencji w Unii, wykorzystując inicjatywy takie jak narzędzia do testowania i eksperymentowania AI (TEF) w celu walidacji i promowania wiarygodnych innowacji w dziedzinie AI. TEF to sieci światowej klasy ośrodków eksperymentalnych i testowych, które odgrywają kluczową rolę we wspieraniu wdrażania i upowszechniania wiarygodnych technologii sztucznej inteligencji, a także pomagają europejskim innowatorom w zbliżaniu ich rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji na rynek. Oczekuje się, że ścisłe współzależności między fabrykami AI a TEF przyczynią się do dalszego wzmocnienia ekosystemu innowacji, zapewniając walidację przed wprowadzeniem na rynek innowacji w zakresie sztucznej inteligencji opracowanych w ramach fabryk AI.

Przewodnicząca zapowiedziała również wdrożenie strategii AI, aby zwiększyć nowe przemysłowe zastosowania AI oraz poprawić dostarczanie różnych usług publicznych, takich jak opieka zdrowotna. Jak podkreśla, jej wytyczne oznaczają przejście od regulacji do innowacji.

Von der Leyen zobowiązała się również do zwiększenia inwestycji w najnowocześniejsze technologie, „w szczególności superkomputery, półprzewodniki, internet rzeczy, genomikę, obliczenia kwantowe, technologie kosmiczne i nie tylko”. Przewodniczący zaproponuje utworzenie Rady ds. Badań nad Sztuczną Inteligencją w celu połączenia zasobów, nawiązując do idei CERN dla sztucznej inteligencji, która niedawno uzyskała poparcie doradców naukowych Komisji.

– Wspaniale jest widzieć, że ta propozycja zyskuje teraz na popularności – powiedziała Nicole Grobert, przewodnicząca grupy głównych doradców naukowych. – Musimy upewnić się, że dokładnie przemyślimy sposób zaprojektowania instytutu sztucznej inteligencji, ponieważ ma to naprawdę duże znaczenie. Powinien on zapewniać sprawiedliwy dostęp do ogromnej mocy obliczeniowej o wysokiej wydajności, zrównoważonej infrastruktury chmurowej, finansowania badań z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i programów szkoleniowych w zakresie sztucznej inteligencji dla naukowców ze wszystkich dyscyplin, aby mogli badać i wdrażać sztuczną inteligencję w swoich naukach.

Czas na inwestycje

– Ten mandat to czas na inwestycje – oznajmiła Ursula von der Leyen. Następnie zaproponowała szereg środków mających na celu poprawę dostępu do kapitału dla firm UE. Chce zwiększyć wydatki na badania z myślą o nowych technologiach, w tym nowy Fundusz Konkurencyjności dla technologii strategicznych, takich jak AI, przestrzeń kosmiczna i biotechnologia. Biotechnologia otrzyma własną ustawę w 2025 roku, aby przyspieszyć proces przechodzenia produktów z laboratoriów do fabryk.

Działalność European Research Council i European Innovation Councils ma zostać rozszerzona, aby zwiększyć inwestycje w najnowocześniejsze badania i startupy.

Konkurencja, społeczeństwo i technologia

Von der Leyen zaproponowała przegląd istniejącej polityki konkurencyjności. Pretekstem do tego jest chęć analizy, czy obecne przepisy pozwalają na powstanie dużych europejskich firm, szczególnie w telekomunikacji. Ten rodzaj polityki wiąże się też bezpośrednio z wymienioną wcześniej ustawą o rynkach cyfrowych – skierowaną m.in. do dużych firm technologicznych pełniących rolę strażników w gospodarce cyfrowej.

Von der Leyen chce również zrewidować dyrektywę o zamówieniach publicznych, aby preferować produkty UE w sektorach strategicznych. Aby wspierać te inicjatywy, przewodnicząca KE zamierza zwiększyć dostępność wykwalifikowanej siły roboczej w tych sektorach. Zaproponowała między innymi strategiczny plan edukacyjny w zakresie nauki, technologii, inżynierii i matematyki, aby zaradzić niepokojącemu spadkowi liczby wykwalifikowanych nauczycieli w tej dziedzinie.