PERUN pisze na nowo historię polskiego wojska: ruszają nowe projekty

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju podpisało kolejnych czternaście umów o dofinansowanie w ramach programu Nowe technologie w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa kr. PERUN.

Łącznie, w całym programie, instytucja przekaże 723,8 mln zł dofinansowania na polskie innowacje dla obronności i bezpieczeństwa państwa. Środki pochodzą z Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Historia polskiego wojska pisana na nowo

– To bardzo ważna uroczystość, bo piszemy nową historię polskiego wojska, polskiego systemu obrony, nową historię bezpieczeństwa Polski. Każda taka umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Ten, kto ma więcej pomysłów, lepsze technologie, będzie wygrywał przyszłe konflikty albo – co dla nas najważniejsze – będzie zniechęcał tych, którzy mieliby zamiary zrobić nam jakąkolwiek krzywdę. Każda decyzja o inwestowaniu w technologie i siły zbrojne sprawi, że każdy napastnik zastanowi się dziesięć razy, zanim zaatakuje Polskę. Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że budujemy polskie bezpieczeństwo i nasza Ojczyzna jest bezpieczna dzięki polskim talentom i technologiom – powiedział Donald Tusk, prezes Rady Ministrów.

– Konsekwentnie działamy na rzecz rozwoju potencjału naszej armii. Inwestujemy w nowoczesne technologie, innowacyjne rozwiązania oraz krajowe kompetencje badawczo-rozwojowe. PERUN stanowi działanie komplementarne wobec inicjatyw realizowanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Środki pozyskane z SAFE zabezpieczają nasze obecne potrzeby i pozwalają na szybkie działanie. Program PERUN to mechanizm długoterminowy, wykorzystujący siłę naszej polskiej nauki oraz możliwości polskiego przemysłu. To strategiczne wdrażanie polskich rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa w długoterminowej perspektywie – powiedział Władysław Kosiniak-Kamysz, wiceprezes Rady Ministrów, minister obrony narodowej.

Głównym celem konkursu PERUN jest zachęcenie naukowców oraz innowatorów do podejmowania prac badawczo-rozwojowych w kluczowych dla obronności i bezpieczeństwa państwa obszarach i zakresach tematycznych. Program wspiera prace nad przełomowymi rozwiązaniami, przyczyniając się do przełamywania barier technologicznych i technicznych. Efektem ma być opracowanie nowoczesnych materiałów, układów oraz technologii, które będą wykorzystane do rozwoju nowych wzorów sprzętu wojskowego, integracji systemów i urządzeń służących podniesieniu bezpieczeństwa oraz zdolności obronnych państwa.

Współpraca wojska i ośrodków badawczych

– Działanie to stanowi przykład efektywnej współpracy nauki z sektorem obronnym. Wojsko definiuje potrzeby technologiczne, a polskie ośrodki badawcze opracowują rozwiązania odpowiadające na te wyzwania. Dzięki temu wspieramy rozwój krajowych kompetencji naukowych i technologicznych, a środki trafiają do polskich uczelni, ośrodków naukowych i przedsiębiorstw – powiedział dr inż. Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego.

– Innowacje nie powstają przypadkiem – wymagają wykwalifikowanych kadr, odpowiednich kompetencji, zaawansowanego zaplecza technologicznego i nowoczesnej infrastruktury badawczej. Wszystkie te atuty już posiadamy, co pozwala skutecznie rozwijać nowoczesne technologie, wzmacniać potencjał naukowo-badawczy kraju, a przede wszystkim – wzmacniać nasze bezpieczeństwo – dodał prof. dr hab. inż. Marek Gzik, sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W ostatniej turze oceny konkursu PERUN do dofinansowania zostało wybranych 14 projektów na łączną kwotę dofinansowania niemal 351 mln zł. Łącznie, w całym konkursie na realizację 29 projektów przekazana zostanie kwota 723,8 mln zł.

– 723 mln złotych to środki, które inwestujemy w krajowe technologie obronne. To konkretne wsparcie dla projektów, które przekładają się na większą dostępność nowoczesnych rozwiązań dla wojska oraz wdrażanie innowacji odpowiadających na potrzeby bezpieczeństwa. Inwestując w rozwój technologii w Polsce, wzmacniamy zdolność państwa do samodzielnego rozwijania kluczowych rozwiązań w obszarach o strategicznym znaczeniu – tłumaczył Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej.

Od AI do medycyny pola walki

Konkurs obejmował 15 zakresów tematycznych, z czego w ostatnim etapie oceny wyłonione zostały projekty z obszarów: sztucznej inteligencji, autonomii i autonomizacji, technologii materiałowych i wytwarzania, sensorów, a także medycznego zabezpieczenia pola walki oraz środków przeciwdziałania skutkom użycia broni masowego rażenia.

– Zakresy tematyczne konkursu PERUN zostały precyzyjnie określone w oparciu o potrzeby armii. Od początku zakładamy również praktyczne wykorzystanie rezultatów dofinansowanych przedsięwzięć. Mówimy o projektach badawczo-rozwojowych, dlatego na finalne rezultaty trzeba będzie poczekać. To jednak inwestycja w rozwiązania, które w przyszłości mogą stać się ważnym elementem wyposażenia i zdolności operacyjnych Sił Zbrojnych RP – wskazał gen. bryg. Marcin Górka, dyrektor Departamentu Innowacji w Ministerstwie Obrony Narodowej.

– Znane z pierwszych stron gazet Borsuk, Sajna czy Potwór z Tarnowa to przykłady technologii, które powstały dzięki wsparciu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Jeszcze kilka lat temu były one projektami badawczymi, dziś wzmacniają bezpieczeństwo Polski. PERUN jest impulsem do powstania kolejnych takich rozwiązań – nowoczesnych, opracowanych w kraju i odpowiadających na wyzwania współczesnego pola walki – zauważył prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Innowacje dla obronności

Spośród wybranych do dofinansowania w ostatniej fazie oceny 14 projektów, cztery będą realizowane pod przewodnictwem Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego, a liderem dwóch jest Sieć Badawcza Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Motoryzacji. Poniżej prezentujemy listę dofinansowanych obecnie projektów.

VIDEMUS – „Sieciocentryczny system analityczno-rozpoznawczy dla Sił Zbrojnych RP”, wykonawcy: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego (Lider), Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych oraz Investcore Sp z o.o. Sp.k. Dofinansowanie: 27,4 mln zł. Projekt skupi się na integracji danych obrazowych i sygnałowych oraz wykorzystaniu AI do automatycznej analizy rozpoznawczej i wsparcia procesu dowodzenia.
SpecterAir – „Wykorzystanie sztucznej inteligencji do automatyzacji analizy danych rozpoznawczych w celu skutecznej detekcji min wykorzystując nowatorski georadar InSAR FMCW zainstalowany na bezzałogowym statku powietrznym”, wykonawcy: Widmo Spectral Technologies Sp. z o.o. (Lider), FlyFocus Sp. z o.o. oraz Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Dofinansowanie: 24,8 mln zł. W projekcie rozwijany będzie system detekcji min lądowych z wykorzystaniem BSP (bezzałogowych statków powietrznych), georadaru InSAR FMCW oraz algorytmów sztucznej inteligencji.
SPEEDJET – „System manewrujących celów powietrznych o okołodźwiękowych prędkościach lotu”, wykonawcy: Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych (Lider), Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa, JETPOL Tomasz Kiciński, MSP Inntech Sp. z o.o. Dofinansowanie: 70,7 mln zł. Projekt skupi się na bezzałogowych, manewrujących celach powietrznych odwzorowujących zagrożenia lotnicze na potrzeby szkolenia obrony przeciwlotniczej.
ASBL – „Autonomiczny system broni laserowej do ochrony obiektów wojskowych i infrastruktury krytycznej przed BSL”, wykonawcy: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego (Lider), Politechnika Warszawska, PIT-RADWAR S.A., Centrum Rozwojowo-Wdrożeniowe TELESYSTEM-MESKO Sp. z o.o. Dofinansowanie: 33 mln zł. Efektem projektu ma być autonomiczny system laserowy przeznaczony do wykrywania, śledzenia i neutralizacji bezzałogowych statków powietrznych.
DEEPDRAW – „Opracowanie Innowacyjnej Technologii Produkcji Lekkich Balistycznych Hełmów z Zastosowaniem Polietylenu o Wysokiej Masie Molekularnej (UHMWPE)”, wykonawcy: Przedsiębiorstwo Sprzętu Ochronnego MASKPOL S.A. (Lider), Instytut Technologii Bezpieczeństwa MORATEX. Dofinansowanie: 10,9 mln zł. Opracowana ma zostać technologia głębokiego tłoczenia lekkich hełmów balistycznych z polietylenu UHMWPE, zwiększająca ochronę przy ograniczeniu masy.
CEBA – „Wdrożenie produkcji kompozytowych modułów pasywnej osłony balistycznej spełniających wymagania 3–6 poziomu ochrony wg STANAG 4569 z wykorzystaniem innowacyjnych krajowych tworzyw ceramicznych”, wykonawcy: Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej (Lider), Huta Stalowa Wola S.A. Oddział Autosan w Sanoku, Instytut Energetyki – Państwowy Instytut Badawczy Oddział Ceramiki CEREL w Boguchwale, Przedsiębiorstwo Sprzętu Ochronnego MASKPOL S.A., Transfer Technologii Sp. z o.o. Dofinansowanie: 34,8 mln zł. Projekt skoncentruje się na rozwoju krajowych technologii ceramicznych modułów opancerzenia pojazdów wojskowych spełniających poziomy ochrony STANAG 4569.
IntactHit – „Innowacyjne technologie materiałowe bazujące na strukturach komórkowych oraz kompozytach ceramicznych i cermetalach do zastosowań w osłonach balistycznych”, wykonawcy: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego (Lider), CFT Precyzja Sp. z o.o., Huta Stalowa Wola S.A., Politechnika Wrocławska, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Krakowski Instytut Technologiczny. Dofinansowanie: 24,4 mln zł. Dzięki realizacji powstaną nowe struktury komórkowe, kompozyty ceramiczne i cermetale do budowy lżejszych oraz skuteczniejszych osłon balistycznych.
TROJAN – „Bezzałogowa platforma nawodna do przenoszenia sensorów powietrznych i podwodnych dla potrzeb monitorowania i ostrzegania o zagrożeniach dla morskiej infrastruktury krytycznej”, wykonawcy: Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte (Lidcer), Centrum Techniki Okrętowej S.A. Zakład Badawczo-Rozwojowy, Cree Yacht, Diesel Air Jarosław Kumorek, Lotnicza Akademia Wojskowa, Politechnika Śląska, Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego. Dofinansowanie: 37,9 mln zł. Efektem projektu będzie bezzałogowa platforma nawodna zdolna do przenoszenia sensorów powietrznych i podwodnych na potrzeby ochrony infrastruktury morskiej.
Betaflight – „Innowacyjny System Informatyczny do wspierania działań z wykorzystaniem BSP na współczesnym polu walki – Medical Betaflight Protection”, wykonawcy: Lotnicza Akademia Wojskowa (Lider), Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Dofinansowanie: 18,5 mln zł. Opracowany zostanie system wykorzystujący BSP do wsparcia medycznego pola walki, rozpoznania CBRN oraz transportu materiałów medycznych.
C-DRONE – „Bezzałogowy system rozpoznania skażeń chemicznych, radiologicznych i jądrowych na polu walki wyposażony w moduł pobierania próbek”, wykonawcy: PIMCO” Sp. z o.o. (Lider), VIADRONE SWARM Sp. z o.o., Wojskowy Instytut Chemii i Radiometrii. Dofinansowanie: 9,1 mln zł. Powstanie dron do rozpoznania skażeń chemicznych, radiologicznych i jądrowych oraz pobierania próbek bez narażania żołnierzy.
GNOFOS – „Szybka diagnostyka polowa zatruć związkami fosforoorganicznymi”, wykonawcy: Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy (Lider), Dynamic Safety Corporation sp. z o.o., Uniwersytet Łódzki, Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego. Dofinansowanie: 15,1 mln zł. Efektem będzie przenośny zestaw diagnostyczny do szybkiego wykrywania zatruć związkami fosforoorganicznymi w warunkach polowych.
AIISAS – „Pozyskanie zdolności do wykrywania i identyfikacji obiektów w systemach obserwacyjnych pojazdów wojskowych z wykorzystaniem technik uczenia maszynowego”, wykonawcy: Sieć Badawcza Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Motoryzacji (Lider), Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia, PCO Spółka Akcyjna. Dofinansowanie: 6,6 mln zł. Projekt skupi się na opracowaniu systemu uczenia maszynowego analizującego obraz z systemów obserwacyjnych pojazdów wojskowych w celu wykrywania i identyfikacji obiektów.
AISearcher – „Zintegrowany system detekcji i rozpoznania oraz wskazywania obiektów wykorzystujący elementy AI”, wykonawcy: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego (Lider), Etronika Sp. z o.o., Creative Engineering Sp. z o.o., Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych. Dofinansowanie: 23,8 mln zł. Efektem projektu ma być system AI wspierający detekcję, rozpoznanie i śledzenie obiektów lądowych, powietrznych i nawodnych.
OSKAR – „Opracowanie Systemu Kontroli Autonomicznego Roju”, wykonawca: Sieć Badawcza Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Motoryzacji. Dofinansowanie: 13,4 mln zł. Projekt skupi się na budowie systemu kontroli autonomicznego roju bezzałogowych pojazdów lądowych do zadań rozpoznawczych, patrolowych i logistycznych.