AI: infrastruktura państwa i strategiczny filar polityki publicznej
Jednym z najbardziej ambitnych elementów planu Ministerstwa Cyfryzacji jest rozwój krajowej infrastruktury sztucznej inteligencji oraz budowa własnego ekosystemu technologicznego, w tym polskich modeli językowych i mocy obliczeniowej. Resort planuje zakończenie prac nad polityką AI do końca 2026 r., równolegle z polityką półprzewodników i założeniami do polityki technologii kwantowych. Te dokumenty mają stworzyć ramy strategiczne dla technologii przyszłości w Polsce i odpowiedzieć na potrzeby gospodarki, administracji i nauki.
Plany zakładają także budowę dwu dużych obiektów infrastrukturalnych – fabryk AI w Poznaniu i Krakowie, które mają zapewnić dostęp do superkomputerów, centrów danych oraz ośrodków szkoleniowych. Jak podkreślają przedstawiciele resortu, infrastruktura ta ma służyć nie tylko firmom technologicznym, ale także zespołom badawczym i administracji publicznej, co wpisuje się w model cyfrowej i naukowej suwerenności Polski w Europie.
W kontekście administracyjnym technologie AI mają być szeroko wdrażane w urzędach, aby usprawnić działanie państwa – od obsługi spraw po inteligentne narzędzia wsparcia decyzji urzędników. To cel, który w praktyce oznacza dalsze odchodzenie od papierowych procedur i skupienie się na automatyzacji w dialogu obywatel–państwo.
„Piaskownice regulacyjne AI” – innowacja w legislacji i praktyce
Jednym z kluczowych elementów planowanych regulacji jest wprowadzenie pierwszej w Polsce piaskownicy regulacyjnej do 2 sierpnia 2026 r. – to narzędzie, które ma umożliwić przedsiębiorcom bezpieczne testowanie rozwiązań AI w kontrolowanym środowisku, bez ryzyka bezpośredniego narażenia użytkowników na potencjalne błędy czy szkody.
Regulatory sandboxes tego typu są elementem unijnego AI Act – rozporządzenia o systemach sztucznej inteligencji, które Polska zobowiązana jest implementować do krajowego porządku prawnego. Wdrożenie AI Act otworzy drogę do szerszego testowania i adaptacji technologii, przy jednoczesnym zabezpieczeniu podstawowych praw obywatelskich, takich jak ochrona danych, prawo do wyjaśnień czy przeciwdziałanie dyskryminacji algorytmicznej.
Ministerstwo zapowiedziało, że piaskownice nie ograniczą się do jednej instytucji – powstaną także piaskownice technologiczne dla administracji i jednostek samorządowych, które pozwolą testować rozwiązania wewnątrz sektora publicznego. Systemem piaskownic ma być centralnie zarządzany portal AI, który stanie się punktem integrującym infrastrukturę, regulacje oraz polskie modele językowe, w tym rozwijany model PLLuM.
Prawo i adaptacja AI – od AI Act po krajowe uwarunkowania
Ministerstwo Cyfryzacji już pod koniec 2025 r. przygotowało projekty legislacji dotyczącej systemów sztucznej inteligencji, w tym dwie wersje projektu ustawy o AI, które mają pomóc w implementacji AI Act w praktyce i rozwiązywać spory kompetencyjne między resortami. Wdrażanie AI Act ma zagwarantować strukturę organizacyjną i procedury niezbędne do funkcjonowania systemu regulacji sztucznej inteligencji, łącznie z nadzorem, oceną ryzyka, obowiązkami zgodności i mechanizmami certyfikacji. To kluczowe, bo unijne przepisy różnicują podejście do klasyfikacji systemów AI, uzależniając wymagania od potencjalnego ryzyka danego rozwiązania – od niskiego po krytyczne. Taka ramowa struktura prawna, wdrożona w Polsce, może przyciągać inwestorów i twórców technologii premium, którzy szukają pewności regulacyjnej.
AI i gospodarka danych – analogowy i cyfrowy świat w dialogu
Strategia Ministerstwa Cyfryzacji pokazuje, że rozwój AI nie jest tylko kwestią najnowszych algorytmów – to także porządkowanie zbiorów danych, zarządzanie danymi oraz interoperacyjność systemów. Resort zapowiada kontynuację prac nad układem prawnym dotyczącym danych, w tym uczestnictwo w tworzeniu unijnego „omnibusa cyfrowego”, który ma uprościć i skonsolidować kluczowe unijne akty prawne dotyczące zarządzania danymi, takie jak RODO czy DGA.
W praktyce takie działania mają nie tylko ułatwić wdrożenia AI, ale też stworzyć warunki dla innowacyjnych analiz danych w sektorze prywatnym i publicznym, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ochrony prywatności i bezpieczeństwa.
Edukacja, kompetencje cyfrowe i infrastruktura – inwestycja w przyszłość
Ministerstwo stawia też duży nacisk na budowanie kompetencji cyfrowych, zwłaszcza w kontekście AI. W planach znalazły się programy edukacyjne skierowane do wszystkich grup wiekowych – od uczniów po pracowników administracji publicznej – które mają zwiększać umiejętności korzystania z nowoczesnych technologii oraz bezpiecznego i odpowiedzialnego ich wdrażania.
W ramach tych działań przewidziano:
- udostępnianie szkoleń z AI dla administracji publicznej,
- kampanie edukacyjne i promocyjne zwiększające świadomość technologiczną społeczeństwa,
- wsparcie dla laboratoriów AI i kompetencji STEM we współpracy z KPO.
Dalsze programy obejmują upowszechnienie sieci szerokopasmowych, realizację projektów typu Gigabit Infrastructure Act oraz inwestycje w sprzęt szkolny i pracownie edukacyjne, co ma przełożyć się na zmniejszenie tzw. „białych plam cyfrowych”.
Cały plan Ministerstwa Cyfryzacji znajdziecie tutaj.
