Smok wkracza do CEE: 10 nowych startupów w ubiegłym roku – podsumowanie 2023

Borys Musielak na spotkaniu łotewskich founderów i aniołów biznesu w Rydze. Z lewej Janis Kreilis z Hyperjob (portfolio Smok Ventures).

Podsumowanie Smok I

W 2023 roku zakończyliśmy okres inwestycyjny naszego pierwszego funduszu. Mimo sporych restrykcji jakie nałożyli na nas inwestorzy instytucjonalni, myślę że udało nam się razem z Dianą Koziarską i Paulem Bragielem stworzyć w Polsce fundusz przyjazny przedsiębiorcom z globalnymi ambicjami.

• SMOK I zainwestował w sumie 40M PLN w 24 startupy w latach 2020–2022.
• Startupy z portfolio pierwszego funduszu zarabiają już ponad €140m PLN rocznie i zatrudniają ponad 650 osób.
• Startupy zebrały łącznie ponad 430M PLN od zewnętrznych inwestorów, a 83% tej kwoty pochodzi od inwestorów spoza regionu.
• Wycena wszystkich startupów z portfolio przekroczyła miliard złotych.
• Średnia wycena startupu Smoka wzrosła od czasu naszej pierwszej inwestycji trzykrotnie (jeśli liczymy tylko rundy equity) lub nawet sześciokrotnie (jeśli liczymy również cap w rundach SAFE).
• Co trzeci startup Smoka prowadzi kobieta, a 12.5% startupów miał zespół założycielski składający się w 100% z kobiet podczas inwestycji Smoka.
• Performance funduszu definiują siódemki.
  • 7 startupów radzi sobie świetnie i jest wartych 8x lub więcej w stosunku do pierwotnej inwestycji Smoka. To kandydaci na tzw. “smoki”, czyli startupy, które zwrócą fundusz.
  • 7 radzi sobie dobrze i ich wycena kształtuje się między 2x a 8x.
  • Kolejne 7 walczy i nie poddaje się, aczkolwiek nie można powiedzieć, że jest w dobrej sytuacji.
  • Ostatnie 3 startupy umarły, niech spoczywają w pokoju.

Zespół Smoka. Od lewej Luca (Rumunia), Diana, Sasha (Ukraina), Tomek, Paul (US) & Borys

Pierwszych 10 inwestycji ze Smok II

Zamknięcie pierwszego funduszu nie znaczy, że przestaliśmy inwestować. Przeciwnie. Zebraliśmy nowy, tym razem prywatny fundusz i zainwestowaliśmy z niego już w 10 firm z siedmiu krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Poza Polską, do portfolio Smoka dołączyły startupy z Ukrainy, Czech, Łotwy, Bośni, Chorwacji i Bułgarii. 

Sześć z tych inwestycji jest już jawna:

• Finmap – ukraiński startup z siedzibą w Wielkiej Brytanii, którego produktem jest zarządzanie płynnością i cashflow dla małych i średnich firm. 
• Hyperjob – łotweski projekt z branży HR umożliwiający spersonalizowana rekrutacją, zaczynając od outreachu przez Linkedin, poprzez przyjazne kandydatom ogłoszenia o pracę z podpiętą analityką, aż do CRMa do zarządzania procesem. 
• Workee – zlokalizowany w San Francisco ukraiński startup dający freelancerom narzędzie do prowadzenia działalności online, od umawiania i przeprowadzania wizyt wideo, aż po rozliczenia.
• 57hours – chorwacki marketplace dla aktywnych turystów szukających niestandardowych wypraw z przewodnikami do najciekawszych miejsc na świecie.
• Masthead Data – kolejny ukraiński projekt, zlokalizowany aktualnie w Toronto, system analizujący logi bazy danych w Google Cloud w celu natychmiastowego wykrywania nieprawidłowości w przepływach danych. 
• Gemelo.ai – zlokalizowany w Los Angeles i w Warszawie startup umożliwiający stworzenie swojego cyfrowego klona na potrzeby mediów społecznościowych, obsługi klienta na stronie czy w gamedevie.

Co nas zaskoczyło w minionym roku?

Mimo wielu sygnałów sugerujących zmniejszenie się apetytu inwestorów, nagły i znaczący spadek inwestycji VC w 2023 roku zaskoczył founderów niczym zima kierowców. Ci którzy szybko dostosowali się do nowych warunków, w tym do niższych wycen, mniejszych rund i większego nacisku na szybkie dojście do break even point przetrwali i radzą sobie dobrze, jak na panujące warunki. Pozostali albo wypadli z gry, albo zostali brutalnie sprowadzeni na ziemię i zmuszeni do akceptacji nowej rzeczywistości. Miniony rok to rok zwolnień, niższych wzrostów, “down-rund”, pożyczek bridge’owych i wszystkich tych buzzwordów, których nie chcą słyszeć ani przyjąć do wiadomości founderzy, ani inwestorzy.

Jednocześnie rok 2023 to czas wielkiego “sprawdzam” na rynku venture capital w Polsce i w regionie. Przetrwali tylko najlepsi, ci którzy wynikami poprzednich funduszy udowodnili, że jest dla nich miejsce na rynku i potrafili zebrać prywatne środki na inwestycje, mimo niesprzyjającej sytuacji gospodarczej. Niestety, jest nas niewielu, co pokazuje, że cały czas lokalny rynek VC uzależniony jest od środków publicznych i europejskich, a to czy startupy w Polsce czeka rozwój czy stagnacja zależy obecnie w dużej mierze od tego jak szybko uda się aktywować nowe programy PFR Ventures dla funduszy zalążkowych. 

Co planujemy w 2024 roku?

Mimo rozszerzenia działalności na nowe kraje, Polska pozostaje dla nas głównym rynkiem. Reszta polityki inwestycyjnej pozostaje niezmienna. Nadal poszukujemy startupów na etapie pre-seed i seed. Chcemy zainwestować w co najmniej 10 nowych projektów w 2024 roku.

Chętnie inwestujemy zarówno w zespół i produkt przed pierwszymi przychodami, jak również w projekty z inicjalną trakcją. Interesują nas wszystkie startupy tworzące oprogramowanie, ale najczęściej inwestujemy w narzędzia dla programistów, game development oraz szeroko pojęty AI.

W nowym roku planujemy mocniej uderzyć do polskiej i wschodnioeuropejskiej diaspory w Stanach Zjednoczonych. Już dziś jest ona źródłem świetnych projektów do naszego portfolio, ale zależy nam na poszerzeniu integracji diaspory z rodzimą sceną startupową poprzez zapraszanie najbardziej doświadczonych founderów do Warszawy i koinwestycje z liderami diaspory.

Chcemy również bardziej aktywnie działać na rzecz integracji diaspory ukraińskiej i białoruskiej w Polsce. Planujemy z liderami tych społeczności organizację wspólnych wydarzeń, których celem będzie połączenie founderów, inżynierów i inwestorów z każdego z tych środowisk i zbudowanie jednej, silnej społeczności startupowej w Polsce.

Borys Musielak jak współtwórcą i partnerem zarządzającym w SMOK Ventures, funduszu venture capital, łączącego polskie i europejskie startupy z Doliną Krzemową. SMOK inwestuje do 4 milionów złotych w startupy technologiczne i studia growe na wczesnym etapie rozwoju. Wcześniej tworzył Filmaster, firmę która dostarczała silnik rekomendacji treści, kupioną w 2015 przez amerykańską Samba TV. Jest również współtwórcą programu pre-akceleracyjnego ReaktorX, który pomógł ponad 150 początkującym przedsiębiorcom wystartować swój biznes, a także jednym z pomysłodawców Fundacji Startup Poland, think tanku będącego głosem polskich startupów.

Więcej podsumowań 2023.