Tokenizacja w technologii blockchain. Co może zostać stokenizowane?

Udostępnij:
Technologię blockchain (rejestr bloków) określa się jako jedną z najważniejszych i najbardziej rewolucyjnych współczesnych technologii. Jej pierwotny projekt, który powstał ponad dekadę temu, miał służyć kryptowalucie bitcoin. Aktualnie blockchain jest przeznaczony również do wielu innych celów i wciąż pojawiają się coraz to nowsze zastosowania. Dziś najczęściej stosuje się go do tokenizacji. Czym jest token oraz blokchain i co właściwie można stokenizować?

Definicja tokena – funkcje użytkowe i płatnicze

Token to nie kryptowaluta, choć również jest cyfrowym aktywem niemającym postacifizycznej. Jednak tym, co odróżnia te dwa pojęcia, jest fakt, że kryptowaluta odgrywa rolę cyfrowej monety, za to token wartości czy żetonu. Może więc pełnić funkcję pieniądza, alenie tylko. Z tego powodu tokeny dzieli się na: użytkowe (utility), security, oraz płatnicze (payment).

  • Tokeny użytkowe – stosowane np. do ICO (Inicial Coin Offering) – zbiórek crowdfundingowych, a w projekcie Tokeneo token TEO do wykorzystywania w ramach platformy. Ich funkcje są z góry określone, mogą być to np. funkcje produktowe, lojalnościowe lub płatnicze.
  • Tokeny security – zbliżone do papierów wartościowych, służą jako zabezpieczenie dla inwestorów. Przykładem jest STO (Security Tokens Offering), stanowiące emisję tokenów chronionych prawnie. Opierają się na obligacjach i akcjach, czyli rzeczywistych aktywach nadzorowanych przez instytucje.
  • Tokeny płatnicze – przeznaczone wyłącznie do dokonywania płatności.

Tokenizacja, czyli cyfryzacja biznesu

Gdy już wiemy, czym są tokeny, możemy płynnie przejść do pojęcia tokenizacji. Jest toforma cyfryzacji biznesu poprzez tworzenie zarówno kryptowalut, jak i tokenów stosowanych w gospodarce. Token pełni tutaj funkcję cyfrowego prawa własności np. nieruchomości, osób, czy aktywów. Zastępuje tym samym tradycyjnie używane rejestry takie jak KDPW (Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych) czy KRS.

W tym ujęciu token jest więc cyfrowym nośnikiem wartości, który może reprezentować prawie wszystko – dzieło sztuki, złoto lub nieruchomość. Jedyną granicą jest nasza wyobraźnia. Inwestycja polega więc nie na „inwestowaniu w tokeny”, tylko w to, co token sobą reprezentuje (jakąś konkretną wartość, której sam token jest nośnikiem).

Podsumowując, tokenizacja polega na przenoszeniu wartości rzeczywistych aktywów doświata cyfrowego. W tym celu korzysta się właśnie z technologii blockchain, będącej tematem tego artykułu. To ona zapewnia bezpieczeństwo wartości „ukrytych” za tokenami.

Czyli kryptoaktywa stanowią cyfrowe prawo własności do realnych aktywów. Tokenów – jakocyfrowych praw własności – nie można kopiować, a jedynie przenosić, czyli handlować nimina giełdzie. Tokenizacja niesie ze sobą pewną bardzo ważną korzyść: umożliwia listowanie cyfrowych aktywów na giełdach z całego świata, opierających się na technologii blockchain. Ułatwia tym samym handlowanie w sieci i to bez konieczności przedstawiania papierowych umów zakupu nieruchomości lub udziałów w spółkach. Zamiast papieru, rolę dokumentu odgrywa token. Proces handlu aktywami jest dzięki temu zdecydowanie wydajniejszy, tańszyi szybszy niż drogą tradycyjną.

Co może zostać stokenizowane?

Niemal wszystko – różnego rodzaju aktywa takie jak dzieła sztuki, produkty, pomysły, szlachetne kruszce, nieruchomości, udziały w spółce, a nawet osoby. Wśród najczęściej wybieranych obszarów obejmowanych tokenizacją, wymienia się:

Alkohol

Tokenizacja alkoholu została przeprowadzona przez Ernest & Young (EY) w 2019 roku. Firma stworzyła platformę TATTO Wine opartą na blockchainie, która potwierdza autentyczność wina. Osoby użytkujące platformę kupują cyfrowe tokeny w standardzie ERC-721 (emitowane na blockchainie Etherum). Każdy token reprezentuje butelkę wysokiej jakości wina. Oprócz tego daje nabywcy wgląd w jej historię i pochodzenie. Blockchain zlikwidował w ten sposób ryzyko podrabiania wina, ponieważ każda butelka ma swój własny identyfikator. Efekt? Kupujący ma 100% gwarancji, że trunek jest autentyczny i reprezentuje wysokie standardy.

A co z polskim rynkiem? Pierwsze dywidendy dla inwestorów od spółki crowdfundingową Tenczyńska Okovita S.A. mają zostać wypłacone już w przyszłym roku. Innym polskim przykładem jest tokenizacja whisky, propagowana przez Janusza Palikota we współpracy z Rahimem Blakiem i Mosaico oraz Giełdą Kanga Exchange. Każda osoba chcąca zainwestować w ten alkohol może kupić udział w beczce whisky, wpłacając minimalną kwotę 100 zł. Kryptowalutowa emisja kratowej whisky dała do teraz ponad milion złotych. Inwestorzy mają nadzieję na 50% zysku w przyszłości.

Nieruchomości

W siłę rośnie również popularność tokenizacji nieruchomości. Nie bez przyczyny – jest to proces szybki, bez pośredników, bezpieczny oraz przejrzysty. Transakcja przebiega ekspresowo, a przy tym nie tworzy bariery finansowej wejścia dla inwestorów, którzy dysponują mniejszym kapitałem. Na czym to polega? Tokenizację nieruchomości przeprowadza się w wyniku emisji tokenów na blockchainie, a później są one przypisywane do konkretnych nieruchomości (istniejących lub będących jeszcze w trakcieplanowania/budowy). Czasem tokeny reprezentują też udziały w nieruchomościach.

ICO (Initial Coin Offering) i STO (Security Token Offering)

To dwie formy pozyskiwania kapitału, w przypadku których również korzysta się z tokenizacji. ICO stanowi metodę pozyskiwania kapitału w formie kryptowalut lub tokenów. Stosuje się ją głównie przy finansowaniu startupów i zbiórek crowdfundingowych. Inwestorzy kierują sięwizją zysku poprzez rozwój jakiegoś projektu. Za to STO jest bezpieczniejszą formą ICO,która polega na tym samym. Jednak w przypadku STO tokeny reprezentują konkretne aktywa. W obu formach przedsiębiorca może zebrać duże ilości środków w krótkim czasie. Unika przy tym zawiłych procedur, które byłyby obowiązkowe w ramach postępowania przed instytucją dopuszczającą do obrotu giełdowego. Tokenizacja jest więc dobrze prosperującą, interesującą i nową droga do pozyskiwania kapitału przez inwestorów oraz emitentów.

Blockchain a tokenizacja

Krajowy Rejestr Sądowy oraz Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych to tradycyjnerejestry, będące instytucjami zaufania publicznego. Mają jednak pewne wady, takie jak:wolne działanie, wysokie ryzyko wystąpienia błędów (czynnik ludzki), wysokie koszty, orazproblematyczność korzystania z ich usług. Sposobem na pozbycie się tych niedogodnościjest przeniesienie rejestrów do łańcucha bloków, czyli blockchaina. Doskonale zastępuje odziałania typowo formalne, np. związane ze zmianą nazwy spółki czy jej rejestracją.

Jak widać, blockchain niesie ze sobą wiele korzyści:

  • Daje więcej możliwości niż rozwiązania tradycyjne, m.in. pozwala na monitorowanie i działanie w ramach cyfrowego prawa własności czy śledzenie kursu giełdowego praw względem kryptowalut.
  • Likwiduje potrzebę angażowania instytucji publicznej w celu potwierdzenia autentyczności transakcji. Jego działanie opiera się na sieci peer-to-peer. Jest to sieć równorzędna, bez centralnego administratora. W rezultacie wszyscy użytkownicy mają takie same uprawnienia, a każda transakcja jest prawdziwa i przejrzysta.

Instytucje zaufania publicznego są na bieżąco zastępowane cyfrowymi rejestrami. Idealnym przykładem tokenizacji jest proces obligatoryjnej cyfryzacji akcji spółek akcyjnych i komandytowo-akcyjnych przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. W wyniku nowelizacji Kodeksu Spółek Handlowych z 30.08.2019 roku, wprowadzono obowiązek digitalizacji akcji w ww. spółkach. Dlatego nie będą mieć już one formy papierowego dokumentu, a zapisu w formie elektronicznej. Dzięki temu cyfrowe papiery wartościowe mogą być swobodnie i szybko przesyłane, sprzedawane i upłynniane na giełdzie. Blockchain likwiduje też ryzyko ich kopiowania lub fałszowania.

Wprowadzenie tej regulacji dostosowuje polskie ustawodawstwo do europejskiego, a przy tym zwiększa bezpieczeństwo obrotu. Nowelizacja powoduje też, że wyjątkowo to prawo wyprzedza praktykę (a nie na odwrót), ponieważ digitalizacja nie jest łatwym zadaniem dla domów maklerskich.

Tokenizacja w przypadku tradycyjnych instytucji zaufania jest rozwiązaniem tańszym,pozbawionym błędów wynikających z czynnika ludzkiego, oraz zwiększającym szybkość iwydajność realizowanych procesów.

Poziom bezpieczeństwa tokenizacji

Czy tokenizacja jest bezpieczna? Tak – właśnie dlatego technologię bloków nazywa siętechnologią zaufania. Zwolennicy przechowywania danych w tej sposób uznają to za najważniejszą zaletę tokenizacji. Według nich bezpieczeństwo w rejestrze rozproszonym to podstawa.

Blockchain jest rozproszonym rejestrem danych. Buduje się go z kolejno dodawanych, zaszyfrowanych bloków. Każdy z tych bloków zawiera jakieś informacje. Wszystkie kopie łańcucha bloków są takie same i ogólnodostępne. Rejestr aktywów znajdujących się wblockchainie jest więc otwarty – każdy ma do niego dostęp. Dane przechowuje się w wielumiejscach jednocześnie, dzięki czemu nie można nimi manipulować, np. zmieniając je,usuwając, albo fałszując.

Rejestr pełni funkcję rozproszonej księgi rozrachunkowej jeśli chodzi o pieniądze. Za to w przypadku aktywów jest zdecentralizowaną bazą danych bez jednego właściciela. Baza tanależy do każdego jednocześnie, a niezmienność obecnych w niej danych oraz transakcji sprawia, że stanowi też atrakcyjne narzędzie dla sektora finansowego.

Na bezpieczeństwo tokenizacji wpływają także smartkontrakty (inteligentne umowy).Pozwalają stronom na realizację bezpośredniej transakcji, eliminując przy tym pośredników.Przykładowo, w realizowanej w ten sposób sprzedaży nieruchomości nie musi uczestniczyćdodatkowo prawnik czy notariusz.

Wykorzystanie technologii blockchain oferuje stabilne, nieodwracalne transakcje bez
pośredników. Zwiększa przejrzystość cyfrowej rzeczywistości, budując zaufanie i wpływającna bezpieczeństwo. Obecnie jest stosowana w wielu gałęziach gospodarki – w administracjipaństwowej, finansach, energetyce, czy handlu. Możliwości korzystania z blockchaina sąniemal nieskończone.

Wnioski

Blockchain to intensywnie rozwijająca się technologia, która daje użytkownikom wiele ciekawych możliwości. Dlatego wciąż rośnie jej popularność, zwłaszcza w kontekście tokenizacji. Tokeny jako cyfrowe nośniki wartości mają niezliczoną ilość zastosowań, a tokenizacja na rejestrze rozproszonym zapewnia wyjątkową wygodę, szybkość oraz bezpieczeństwo. Co więcej, w porównaniu z tradycyjnymi narzędziami, jest zdecydowanie tańsza w obsłudze. Już teraz widać, że cyfryzacja instytucji zaufania jest procesem nieodzownym, który stopniowo przeistacza się w światowy standard.

Autorzy:
Marcin Staniszewski, Hanna Czupajło
Kancelaria Prawna RPMS Staniszewski & Wspólnicy