Jeszcze w lipcu planowane jest następne przedsięwzięcie, a do końca roku lista ta może powiększyć się o kolejne dwa podmioty. Bank Gospodarstwa Krajowego zamierza w tym roku ulokować w funduszach kwotę rzędu pół miliarda złotych, co stanowi blisko połowę całkowitej alokacji przewidzianej w programie.
Intensywny rok dla zaawansowanych technologii
Inicjatywa wspierająca krajowy ekosystem innowacji technologicznych wchodzi w fazę dynamicznego rozwoju, jak podaje serwis PAP. Od uruchomienia nadrzędnego programu Innovate Poland minęło ponad pół roku. W tym czasie, w ramach komponentu Future Tech Poland, sfinalizowano już operacje z udziałem trzech polskich podmiotów. Finansowanie otrzymały: fundusz typu growth Cogito Fund II oraz dwa fundusze venture capital: Expeditions Fund II oraz Balnord Fund I. Wszystkie te instytucje rozpoczęły już aktywne poszukiwanie rynkowych celów i realizują własne inwestycje.
Przedstawiciele państwowego banku rozwoju zapowiadają, że to dopiero początek tegorocznej ofensywy. W planach na lipiec widnieje kolejna transza, a przed końcem roku kalendarzowego realne jest domknięcie dwóch lub trzech zbliżonych operacji. Łącznie w całym roku kalendarzowym wsparcie ma trafić do pięciu lub sześciu podmiotów. Taki poziom aktywności pozwoli na rozdysponowanie blisko 500 milionów złotych. Standardowo pojedyncze zaangażowanie kapitałowe zamyka się w granicach 100 milionów złotych przypadających na jeden fundusz. W procesie tym regularnie współuczestniczy Europejski Fundusz Inwestycyjny, co pozwala na generowanie znacznych sum zasilających rynek.
Długofalowa strategia i selekcja partnerów
Proces dystrybucji środków opiera się na precyzyjnej weryfikacji dostępnych podmiotów zarządzających kapitałem. Obecnie na celowniku instytucji znajduje się wyselekcjonowana grupa obejmująca około piętnaście funduszy. To właśnie z tego grona zostaną wyłonione ostateczne instytucje, do których popłynie kapitał. Całe przedsięwzięcie ma z założenia charakter długoterminowy. Głównym założeniem autorów projektu jest stabilne wspieranie rozwoju funduszy w wieloletniej perspektywie, co ma przełożyć się na trwałe wzmocnienie rynku. Istnieje również intencja kontynuacji tego programu w przyszłości, choć niewykluczone, że przy nieco mniejszym budżecie.
Future Tech Poland stanowi bezpośredni efekt współpracy pomiędzy dwoma kluczowymi podmiotami finansowymi: Bankiem Gospodarstwa Krajowego oraz Europejskim Funduszem Inwestycyjnym. Całkowita wartość zaangażowania samego państwowego banku w ten projekt wynosi 1 miliard złotych. Z kolei unijna instytucja dokłada do tej puli kolejne 0,5 miliarda złotych. Głównym zadaniem tego wspólnego projektu jest zniwelowanie zdiagnozowanej na polskim rynku luki finansowej, która dotyka segment funduszy Venture Capital. To właśnie te instytucje w największym stopniu odpowiadają za dostarczanie środków podmiotom opracowującym nowoczesne rozwiązania technologiczne.
Rozwój lokalnych kompetencji menedżerskich
Wspomniany program stanowi zaledwie jedną z części składowych szerszej strategii o nazwie Innovate Poland. Drugim istotnym filarem tych działań jest projekt Innovate PL FoF. Jest to program inwestycyjny realizowany w formule funduszu funduszy, za którego bezpośrednie zarządzanie odpowiada podmiot PFR Ventures. Zadaniem tego komponentu jest znaczące rozszerzenie dotychczasowego zasięgu wsparcia, które wykracza poza klasyczny rynek venture capital i obejmuje również segmenty private equity oraz private debt.
Z punktu widzenia strategii państwowej instytucji rozwoju rozwój ten ma przynieść konkretne korzyści strukturalne: kluczowe staje się budowanie specjalistycznych kompetencji wewnątrz organizacji PFR Ventures. Choć obecność zagranicznego partnera instytucjonalnego pozostaje niezwykle ważnym elementem całego układu, nadrzędnym dążeniem jest równoległe rozwijanie potencjału krajowego podmiotu. Celem tych działań jest wykreowanie lokalnego menedżera funduszy, który będzie dysponował dużą skalą operacyjną i zdolnością do samodzielnego działania na rynku kapitałowym.
Potrzeba budowy spójnego systemu finansowania
Pomimo pozytywnych efektów uruchomienia inicjatywy, obecny poziom zasilania rynku nie zaspokaja wszystkich potrzeb rozwijających się przedsiębiorstw technologicznych. Na krajowym rynku wciąż widoczny jest deficyt znacznie większych zasobów finansowych, ze szczególnym uwzględnieniem kapitału o charakterze prywatnym. Środki te powinny napływać w większym stopniu od komercyjnych instytucji finansowych działających na rynku: funduszy emerytalnych, towarzystw ubezpieczeniowych, a w dalszej perspektywie również od sektora bankowego oraz indywidualnych inwestorów prywatnych, w tym aniołów biznesu.
Właściwy rozwój wymaga odpowiedniego zazębiania się komponentów publicznych oraz prywatnych, które wspólnie powinny stworzyć spójny, systemowy mechanizm. Rola środków publicznych, pochodzących zarówno ze źródeł europejskich, jak i krajowych, powinna sprowadzać się przede wszystkim do wyznaczania impulsu startowego lub pełnienia funkcji akceleratora. Nie mogą one stanowić wyłącznego źródła zasilania ekosystemu innowacji. Zbudowanie tak pomyślanego, kompletnego systemu jest warunkiem koniecznym, by uniknąć ryzyka marginalizacji gospodarczej. Brak systematycznego zwiększania nakładów finansowych oraz zaniechanie budowy stabilnych struktur może zepchnąć polski rynek na pozycję peryferyjną. Jest to scenariusz niepożądany dla kraju, który wykazuje aspiracje do wejścia do struktur G20 czy formatu G6 plus.
Wzorce z rynków zagranicznych
Warunkiem powodzenia tak zakrojonych planów jest pełna przejrzystość, profesjonalizm oraz całkowite odpolitycznienie tworzonych programów. Struktury te muszą pozostać trwale odporne na wszelkie zewnętrzne naciski o charakterze politycznym, które mogłyby w negatywny sposób rzutować na merytoryczną jakość podejmowanych decyzji alokacyjnych. Spełnienie tych kryteriów jest w pełni realne, co potwierdzają sprawdzone wzorce wypracowane przez rozwinięte gospodarki zachodnie.
Polska, projektując architekturę programu Innovate Poland, czerpała bezpośrednie inspiracje z rozwiązań funkcjonujących w krajach skandynawskich. Szczegółowej analizie poddano systemy działające w Szwecji oraz Holandii, a także rozwiązania wdrożone we Francji, Niemczech oraz we Włoszech. Doświadczenia tych państw jednoznacznie dowodzą, że osiągnięcie sukcesu rynkowego jest w pełni możliwe. Wymaga to jednak zapewnienia odpowiednich warunków bazowych: wysokiego nasycenia rynku kapitałem, transferu specjalistycznego know-how oraz bezwzględnego utrzymania stabilności i bezstronności całego systemu operacyjnego.
