Wsparcie z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki umożliwia MŚP postawienie pierwszego kroku w świecie innowacji. Instrument INNOSTART rozwija zdolności badawcze mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, pobudza ich działalność badawczo-rozwojową, daje możliwość zdobycia doświadczenia niezbędnego do ich rozwoju, a także zwiększa liczbę innowacji produktowych i procesowych wdrażanych w sektorze MŚP.
– Chcemy, aby polskie firmy nie bały się inwestować w innowacje. Bo siłą innowacyjnej gospodarki są również przedsiębiorcy. Dlatego uruchomiliśmy INNOSTART, który daje przedsiębiorcom możliwość postawienia pierwszego kroku w działalności badawczo-rozwojowej. Skuteczne wspieranie innowacji wymaga bowiem szerszej perspektywy – nie tylko wspomagania tych, którzy posiadają wiedzę i doświadczenie, lecz przede wszystkim umożliwiania rozwoju organizacjom o dużych ambicjach i potencjale, którym brakuje jeszcze praktycznego zaplecza w obszarze badań i rozwoju – mówi dr inż. Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego. – Tym samym budujemy trwałe fundamenty współpracy między światem nauki a biznesem. Im więcej innowacyjnych firm, tym silniejsza i bardziej odporna gospodarka.
– Innowacyjność często zaczyna się od pomysłu, ale żeby pomysł mógł przekształcić się w konkretne rozwiązanie, potrzebne są możliwości jego sprawdzenia i dalszego rozwoju. INNOSTART, skierowany do absolwentów Innovation Coach, został zaprojektowany właśnie po to, aby ułatwić przedsiębiorcom pokonanie tej pierwszej bariery i przejście od koncepcji do realizacji działań badawczo-rozwojowych. Zależy nam, aby dzięki temu wsparciu coraz więcej polskich firm zdobywało własne doświadczenie w prowadzeniu projektów B+R oraz było gotowych do realizacji w przyszłości bardziej zaawansowanych przedsięwzięć innowacyjnych – podkreśla Grzegorz Orawiec, dyrektor Departamentu Programów Wsparcia Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.
Ścieżka rozwoju firm
Program został pomyślany tak, aby firmy przeszły pełną ścieżkę rozwoju i były w pełni przygotowanie do realizacji projektów B+R. W pierwszej kolejności chętni przedsiębiorcy biorą udział w bezpłatnej usłudze informacyjnej Innovation Coach, realizowanej przez Centrum Projektów Badawczych Unii Europejskiej w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN, gdzie przechodzą przez proces kreowania innowacji wspólnie z coachem, a następnie otrzymują rekomendację do dalszych prac innowacyjnych.
– Wierzymy, że potencjał do innowacji tkwi w wielu polskich firmach – trzeba tylko pomóc przedsiębiorcom go dostrzec i przełożyć na konkretny pomysł. Jako Innovation Coach od lat pomagamy spojrzeć na biznes z nowej perspektywy, zidentyfikować jego potencjał i wspólnie z coachem innowacji wypracować pomysł na dalszy rozwój. Z naszej bezpłatnej usługi skorzystało już ponad 2400 firm, a nasza baza liczy 222 coachów innowacji. Cieszy nas, że doświadczenie zdobyte w ramach Innovation Coach może znaleźć naturalną kontynuację w instrumencie INNOSTART – tłumaczy Katarzyna Walczyk-Matuszyk, zastępczyni kierownika Centrum Projektów Badawczych UE, kierowniczka projektu Innovation Coach z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN.
– Rozpoczęcie działalności innowacyjnej, w szczególności badawczo-rozwojowej, stanowi dla wielu przedsiębiorstw z sektora MŚP istotne wyzwanie. Wynika to nie tylko z ograniczonych zasobów finansowych, ale także z braku odpowiednich kompetencji, doświadczenia w realizacji projektów B+R oraz dostępu do wiedzy eksperckiej i potencjalnych partnerów. Dlatego celem Innovation Coach jest wsparcie przedsiębiorstw na poszczególnych etapach rozwoju ich działalności innowacyjnego innowacyjnej i badawczo-rozwojowej oraz przygotowaniu odpowiedniej ścieżki dalszego rozwoju – dodaje Grzegorz Orawiec, dyrektor Departamentu Programów Wsparcia Innowacji i Rozwoju Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Następnie, w realizowanym przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju programie INNOSTART, każda z tych firm może liczyć na grant w maksymalnej wysokości 320 tys. zł, który pokryje koszty badań przemysłowych i prac rozwojowych. NCBR oczekuje przy tym niskiego wkładu własnego na poziomie 15 proc. W efekcie, po zakończeniu realizacji, firmy mają gotowy produkt, wzmacniający ich pozycję na rynku, a także zespół z kompetencjami do tworzenia kolejnych innowacyjnych projektów.
Frontem do wnioskodawców. Drugi nabór w ulepszonym kształcie
Drugi nabór INNOSTART już się rozpoczął, a NCBR przyjmuje wnioski do 30 września 2026 r. Skierowany jest do MŚP, które są absolwentami instrumentu Innovation Coach z rekomendacją do dalszych prac B+R, nie prowadziły wcześniej działalności B+R finansowanej ze środków unijnych, spełniają warunki formalne do uzyskania pomocy de minimis, a także prowadzą aktywną działalność gospodarczą na terenie Polski. Budżet drugiego naboru wynosi niemal 60 mln zł.
Dofinansowaniem zostaną objęte projekty badawczo-rozwojowe, będące kontynuacją rekomendacji Innovation Coach. Muszą one wpisywać się w Krajową Inteligentną Specjalizację.
– Efektem pierwszego naboru jest podpisanie 30 umów o dofinansowanie projektów. Mając doświadczenia z realizacji pierwszego naboru, wyszliśmy naprzeciw postulatom wnioskodawców w drugim naborze. Doprecyzowaliśmy i uprościliśmy dokumentację konkursową. Mocniej stawiamy też na działania informacyjne – bardzo szczegółowe instrukcje wypełniania wniosku, nagrania instruktażowe, organizację warsztatów, dyżury eksperckie, które pomogą lepiej przygotować się przedsiębiorcom do aplikowania – wskazuje Bożena Lublińska-Kasprzak, zastępczyni dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Warsztaty informacyjne 3 września
Już 3 września odbędzie się spotkanie informacyjne poświęcone naborowi INNOSTART w formule warsztatowej. Uczestnicy będą mieli okazję zapoznać się z założeniami INNOSTART, w tym kryteriami aplikowania czy oceny. Eksperci NCBR poprowadzą również warsztat finansowy oraz dotyczący prac B+R.
Wydarzenie zostanie przeprowadzone hybrydowo – stacjonarnie w Warszawie oraz online. Warunkiem uczestnictwa jest wypełnienie formularza rejestracyjnego.
Pierwsze projekty ruszają
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przyznało granty na realizację 30 projektów wyłonionych w wyniku pierwszego konkursu INNOSTART. Łączna wartość tych projektów wynosi 11,6 mln zł, a kwota dofinansowania z Funduszy Europejskich to 9,3 mln zł.
Tematyka rozpoczynających się prac B+R jest różnorodna – od edukacji, przez zdrowie, po gospodarkę obiegu zamkniętego i budownictwo. Rozpoczynająca działalność innowacyjną firma SHIPEIRO otrzyma 320 tys. zł na „Opracowanie systemu do automatyzacji obsługi zapytań transportowych i analizy przetargów logistycznych wykorzystującego AI”. Z grantu o takiej samej wysokości skorzysta firma Dotacje Celowe Marcin Adamczyk, która stworzy „Modułowy Silnik Adaptacyjnej Diagnozy i Personalizacji Dydaktycznej dla Pedagogiki Specjalnej”.
Inne pomysły docenione przez ekspertów to np. „Projekt i budowa innowacyjnej niskoemisyjnej maszyny do precyzyjnej dekonstrukcji obiektów wysokościowych”, „Probiotyczny komponent mikrobiologiczny do dodatków paszowych ograniczający kampylobakteriozę: opracowanie technologii produkcji oraz walidacja in ovo/in vivo” czy „Niskoemisyjne kompozyty geopolimerowe PureEarth z surowców odpadowych – opracowanie technologii dla budownictwa i architektury”. W efekcie projektów mają powstać również rozwiązania przydatne w ochronie zdrowia, takie jak autonomiczny system AI do proaktywnej koordynacji badań profilaktycznych i przesiewowych w placówkach POZ oraz system elektrycznego wspomagania klasycznego wózka inwalidzkiego, który ułatwi wykonywanie zadań opiekunom osób potrzebujących takiego wsparcia.
Dłuższe życie olejów tłoczonych na zimno
W gronie dofinansowanych projektów znalazła się również firma EASYTECH Marcin Syperek z województwa podlaskiego. Zgłoszony przez nią projekt pt. „Golden Drop – PoC: walidacja MAP i monitoringu O₂ dla wydłużenia trwałości olejów tłoczonych na zimno” uplasował się na drugim miejscu listy pozytywnie ocenionych wniosków w pierwszym konkursie InnoStart. Kwota dofinansowania to w tym przypadku 319 121,5 zł, a planowane wydatki wyniosą 375 468 zł.
Projekt jest odpowiedzią na problem ograniczonej trwałości olejów tłoczonych na zimno, które ze względu na swój naturalny charakter są szczególnie podatne na procesy utleniania. Jeden z kluczowych czynników wpływających na pogorszenie ich jakości to obecność tlenu w opakowaniu.
– Sprawdzimy, czy poprzez zastosowanie atmosfery ochronnej oraz monitorowanie obecności tlenu w opakowaniu można skuteczniej zabezpieczyć olej przed niekorzystnymi zmianami i w konsekwencji wydłużyć okres zachowania jego odpowiedniej jakości. INNOSTART jest dla nas szansą na przejście od pomysłu i obserwacji problemu do jego profesjonalnej weryfikacji w ramach prac badawczo-rozwojowych – mówi Marcin Syperek, właściciel firmy i absolwent projektu Innovation Coach. – Chcemy określić, czy nasze podejście pozwoli wydłużyć okres zachowania odpowiedniej jakości oleju, a jednocześnie stworzyć podstawy do opracowania rozwiązania, które w przyszłości będzie mogło zostać zastosowane w warunkach rynkowych.
Przedsiębiorca dostrzega potencjał rynkowy rozwiązania, jednak przed jego wdrożeniem firma potrzebuje uzyskać odpowiedzi na konkretne pytania technologiczne oraz potwierdzenie wyników w badaniach. Dzięki wsparciu programu INNOSTART będzie można przeprowadzić zaplanowane eksperymenty, skorzystać z wiedzy ekspertów i zaplecza badawczego oraz sprawdzić, czy opracowywana koncepcja ma podstawy do dalszego rozwoju i komercjalizacji.
Projekt obejmie przede wszystkim badania różnych wariantów atmosfery ochronnej dla olejów tłoczonych na zimno oraz ocenę ich wpływu na jakość i trwałość produktu. Drugim istotnym elementem będzie opracowanie i przetestowanie sposobu monitorowania obecności tlenu wewnątrz opakowania, a także prace nad prototypowym rozwiązaniem, które umożliwi jego praktyczne zastosowanie.
– W trakcie projektu będziemy wykonywać badania laboratoryjne pozwalające obiektywnie ocenić zachodzące zmiany. Dodatkowo przyjrzymy się możliwości wykorzystania produktów ubocznych powstających podczas tłoczenia oleju, tak aby rozwijana technologia wpisywała się również w ideę bardziej efektywnego wykorzystania surowca i ograniczania odpadów – tłumaczy przedsiębiorca.
Jeżeli wyniki zaplanowanych na11 miesięcy badań potwierdzą przyjęte założenia, rezultaty projektu mogą stanowić podstawę do stworzenia nowego sposobu pakowania i kontroli jakości olejów tłoczonych na zimno. Docelowo rozwiązanie mogłoby pozwolić producentowi lepiej chronić produkt przed utlenianiem, a monitoring tlenu będzie dostarczać dodatkowej informacji o warunkach panujących wewnątrz opakowania.
Marcin Syperek przewiduje, że w dalszej perspektywie wiedza i rozwiązania opracowane podczas projektu mogą zostać wykorzystane przy wdrożeniu technologii do produkcji oraz rozwoju marki Golden Drop, a potencjalnie również znaleźć zastosowanie w innych produktach spożywczych szczególnie wrażliwych na działanie tlenu.
Moduł Dynamicznej Wiedzy Projektowej od Ludus AI
Gliwicka firma Ludus AI w naborze INNOSTART zgłosiła projekt pt. „Opracowanie prototypu systemu AI do multimodalnej analizy i inteligentnego przeszukiwania projektów gier w silniku Unreal Engine (moduł Dynamicznej Wiedzy Projektowej)”. Grant na realizację projektu o łącznej wartości 384 720 zł wyniesie 307 020 zł.
– Unreal Engine jest obecnie jednym z dominujących silników do produkcji gier klasy AAA, stosowanym również w motoryzacji, wizualizacjach architektonicznych i filmie. Projekty realizowane w tym silniku są jednak bardzo złożone: sam silnik zawiera ponad 40 tysięcy plików źródłowych, a logika gry jest rozproszona na przestrzeni kodu, schematów wizualnych, grafik, dźwiękach i scenach 3D – mówi Piotr Penar, prezes Ludus AI.
Z rozmów firmy z przedstawicielami branży wynika, że od 30 do 80 proc. budżetu produkcji gry pochłania praca, która nie trafia bezpośrednio do finalnego produktu. Źródłem tych kosztów są trzy problemy: ręczne przeszukiwanie tysięcy plików, brak aktualnej dokumentacji (przez co wdrożenie nowego programisty trwa tygodnie, a przy rotacji sięgającej 10 proc. rocznie powtarza się to regularnie), a także to, że zmiana w jednym miejscu potrafi naruszyć działanie kilkudziesięciu innych elementów projektu.
Dostępne dziś narzędzia AI dla programistów nie rozwiązują tego problemu: analizują wyłącznie kod tekstowy, nie rozumieją wewnętrznych formatów silnika, nie interpretują grafiki, dźwięku ani układu scen 3D i nie budują trwałej wiedzy o projekcie – pracują na fragmencie, który akurat widzą.
Ludus AI, młody startup, który tworzy narzędzia AI dla Unreal Engine, chce opracować i wdrożyć prototyp modułu Dynamicznej Wiedzy Projektowej. Mowa o systemie, który buduje kompletną, aktualizowaną czasie rzeczywistym bazę wiedzy o projekcie użytkownika i udostępnia ją sztucznej inteligencji.
– Dzięki temu według założeń AI może odpowiadać na pytania o cały projekt, zamiast analizować za każdym razem pojedyncze pliki od zera – wskazuje Piotr Penar.
Firma Ludus AI jest absolwentem programu Innovation Coach i uzyskała rekomendację do dalszego prowadzenia prac B+R nad swoim pomysłem. Projekt wybrany w wyniku naboru INNOSTART realizuje bezpośrednio ścieżkę wskazaną w tej rekomendacji.
– To rzeczywiście nasz pierwszy projekt badawczo-rozwojowy. Zaplanowany moduł nie jest gotowym rozwiązaniem do prostego wdrożenia. Nie ma dziś opublikowanej wiedzy o tym, jak najskuteczniej opisać i udostępnić modelom AI zawartość projektu w silniku gier – nasza firma musi ją najpierw wypracować eksperymentalnie, a dopiero potem budować produkt – zwraca uwagę przedsiębiorca. – INNOSTART odpowiada dokładnie na taką potrzebę: jest skierowany do małych i średnich firm, a jego forma i zakres wsparcia pozwalają sfinansować cały ten proces – zarówno etap badań, jak i budowę oraz wdrożenie prototypu. Dzięki temu firma może podjąć ambitne przedsięwzięcie badawcze, którego samodzielne sfinansowanie byłoby dla startupu na tym etapie znacznie trudniejsze i bardziej ryzykowne – dodaje prezes Piotr Penar.
Zespół projektowy zamierza zintegrować moduł ze swoim istniejącym już produktem – wtyczką Ludus AI do Unreal Engine, z której skorzystało już ponad 30 tysięcy użytkowników na rynku globalnym. Jego ambicją jest doprowadzenie rozwiązania od poziomu pojedynczych, odizolowanych komponentów do działającego prototypu zademonstrowanego w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Prace zaplanowane są na 8 miesięcy.
Prototyp ma zostać udostępniony jako nowy element oferty Ludus AI w modelu subskrypcyjnym. Dystrybucja będzie cyfrowa i globalna, a firma dysponuje gotowym kanałem dotarcia w postaci istniejącej bazy użytkowników i społeczności.
Firma identyfikuje trzy grupy odbiorców: niezależnych twórców, średnie studia oraz duże studia i przedsiębiorstwa. Potencjalne korzyści dotyczą też branż używających Unreal Engine poza sektorem gamedev – motoryzacji, architektury, symulacji i filmu.
W ocenie szefa Ludus AI, ma to szczególne znaczenie dla polskiego ekosystemu gier, jednego z największych w Europie: moduł obniży barierę wejścia do produkcji w Unreal Engine i pozwoli mniejszym zespołom realizować projekty o złożoności dostępnej dotąd głównie dla dużych studiów.
Po zakończeniu projektu firma planuje dalszy rozwój w kilku kierunkach. Przewiduje skalowanie do projektów liczących setki tysięcy plików, rozszerzenie liczby obsługiwanych typów plików, wykorzystanie zebranych, uporządkowanych danych do stworzenia własnego, wyspecjalizowanego modelu AI oraz rozszerzenie rozwiązania na inne silniki i branże.
Innowacyjny system wchłaniania substancji neuroaktywnych
Większość substancji aktywnych przyjmowana jest dziś w tradycyjnych formach doustnych – tabletkach, kapsułkach czy napojach, które trafiają do przewodu pokarmowego. Projekt „NeuroSnax™ Opracowanie innowacyjnego systemu wchłaniania mikrodawkowanych substancji neuroaktywnych wspierających regulację funkcji neuroprzekaźnikowych” odpowiada na potrzebę opracowania alternatywnej, wygodnej i precyzyjnej formy ich dostarczania.
Łączna wartość projektu wynosi 376 000 zł, a na jego realizację firma NeuroSnax sp. z o.o. z Radomia, polski producent neuro-suplementów, otrzyma 319 600 zł grantu z programu INNOSTART.
Celem projektu jest opracowanie innowacyjnej technologii dostarczania mikrodawkowanych substancji neuroaktywnych w postaci szybko rozpuszczających się pasków doustnych NeuroSnax™. Rozwiązanie to ma się opierać na wchłanianiu substancji aktywnych przez błonę śluzową jamy ustnej.
– NeuroSnax™ rozwija cienkie, szybko rozpuszczające się paski doustne, które mają umożliwiać transmukozalne wchłanianie wybranych substancji aktywnych przez błony śluzowe jamy ustnej. Chcemy zbadać potencjał takiego systemu jako alternatywy dla klasycznych form doustnych oraz określić jego parametry i możliwości zastosowania dla mikrodawkowanych substancji neuroaktywnych – mówi Magdalena Szarek, prezes NeuroSnax sp. z o.o.
Dlaczego firma zdecydowała się sięgnąć po wsparcie z Funduszy Europejskich?
– Jesteśmy na etapie, na którym sama koncepcja produktu to za mało. Potrzebujemy badań, które pozwolą nam zweryfikować, jak opracowany przez nas system zachowuje się w praktyce – m.in. pod względem uwalniania substancji aktywnych, stabilności, jakości oraz możliwości ich dostarczania przez błony śluzowe jamy ustnej – wyjaśnia prezes Magdalena Szarek. – INNOSTART daje nam możliwość przeprowadzenia prac badawczo-rozwojowych, które dla młodej, innowacyjnej firmy byłyby trudne do zrealizowania w tak szerokim zakresie wyłącznie ze środków własnych. Dzięki projektowi możemy przejść od koncepcji i prototypów do rozwiązania zweryfikowanego badawczo i przygotowanego do dalszego rozwoju oraz komercjalizacji.
Projekt rozpocznie się od prac badawczo-rozwojowych nad czterema wariantami funkcjonalnymi pasków: BOOST, FOCUS, CALM i RESET. Następnie przygotowane zostaną partie pilotażowe, które zostaną poddane badaniom laboratoryjnym. Specjaliści będą analizować m.in. jakość i stabilność opracowanych produktów, ich bezpieczeństwo mikrobiologiczne oraz parametry związane z uwalnianiem i dostarczaniem substancji aktywnych.
– Szczególnie istotnym elementem projektu będzie weryfikacja właściwości systemu wykorzystującego drogę wchłaniania przez błony śluzowe jamy ustnej. Wyniki tych prac pozwolą nam ocenić rozwiązanie przed jego skalowaniem i wprowadzeniem na rynek – zwraca uwagę przedsiębiorczyni.
Rezultatem projektu firmy NeuroSnax ma być przetestowany system dostarczania mikrodawkowanych substancji aktywnych w formie szybko rozpuszczających się pasków doustnych, wykorzystujący potencjał wchłaniania przez błony śluzowe jamy ustnej. Technologia ta może stać się podstawą nowej kategorii produktów NeuroSnax™ – niewielkich, wygodnych pasków, które można mieć przy sobie i stosować bez konieczności połykania tabletki czy przygotowywania napoju.
Pierwszym zastosowaniem będą warianty BOOST, FOCUS, CALM i RESET. W dalszej perspektywie rezultaty projektu firma chciałaby wykorzystać do rozwoju kolejnych produktów oraz skalowania rozwiązania zarówno na rynku polskim, jak i na rynkach zagranicznych.
Więcej informacji o projekcie INNOSTART: https://www.gov.pl/web/innostart
Zasady II naboru INNOSTART: https://www.gov.pl/web/ncbr/innostart-nabor-2
Warsztaty dla Wnioskodawców projektu INNOSTART: https://www.gov.pl/web/ncbr/narodowe-centrum-badan-i-rozwoju-zaprasza-na-warsztaty-dla-wnioskodawcow-projektu-innostart
Dyżury ekspertów dla wnioskodawców II naboru INNOSTART: https://www.gov.pl/web/ncbr/dyzury-ekspertow-dla-wnioskodawcow-naboru-nr-2
INNOSTART to projekt grantowy realizowany w ramach Działania 02.20 „Środowisko sprzyjające innowacjom” programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.
