Podczas czwartkowego spotkania w Watykanie papież Leon XIV ponownie zwrócił uwagę na dynamiczne ryzyka związane ze sztuczną inteligencją, porównując jej wpływ do zagrożenia bronią masowego rażenia. Zwrócił uwagę, że niekontrolowana generatywna AI może doprowadzić do głębokich podziałów społecznych i zniszczyć fundamenty relacji międzyludzkich.
Trudniejsza do skontrolowania niż broń atomowa
W swoim wystąpieniu papież Leon XIV wskazał na zasadniczą różnicę między tradycyjnymi zagrożeniami wojskowymi a nowymi technologiami cyfrowymi. O ile broń jądrowa wymaga fizycznych magazynów, a jej zasoby można poddać precyzyjnej kontroli oraz policzyć, o tyle sztuczna inteligencja pozostaje niewidoczna. Zauważył, że jeśli broń nuklearna niesie ze sobą ryzyko fizycznego zniszczenia ludzkości, to manipulacja treściami generatywnymi w przestrzeni społecznej zagraża umiejętności funkcjonowania ludzi jako wspólnoty.
Stolica Apostolska podkreśla, że konsekwencje niekontrolowanego rozwoju algorytmów sięgają znacznie dalej niż kwestie czysto techniczne. Generatywna AI może prowadzić do zawłaszczania ludzkiej tożsamości, wpływania na opinię publiczną oraz nasilania polaryzacji społecznej, co w konsekwencji osłabia spójność społeczeństw na całym świecie.
Etyka i godność człowieka ponad zyskiem Big Techów
Papież sprzeciwił się wizji, w której wąska grupa cyfrowych elit decyduje o kierunku rozwoju technologicznego całej ludzkości. Zwrócił uwagę na konieczność wprowadzenia ścisłych ograniczeń etycznych, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania sztucznej inteligencji w wojskowości, systemach nadzoru oraz na rynku pracy. Głównym kryterium oceny korzyści i ryzyk związanych z AI powinna być obrona godności człowieka, pracy oraz sprawiedliwości społecznej.
Ostrzeżenia ze strony Watykanu wpisują się w dłuższą serię działań mających na celu doprowadzenie do podpisania międzynarodowego traktatu regulującego sztuczną inteligencję. Władze Stolicy Apostolskiej proponują powołanie globalnych mechanizmów nadzoru, które zapobiegłyby sytuacji, w której wartości ludzkie zostają podporządkowane dążeniu do zysku, automatyzacji i zwiększaniu wydajności.
Wizyta w Paryżu i międzynarodowy apel o umiar
Zaplanowane na piątek wystąpienie papieża w paryskiej siedzibie UNESCO stanowi kolejny krok w kampanii na rzecz powstrzymania niekontrolowanego wyścigu technologicznego. Stolica Apostolska wzywa światowych liderów politycznych i gospodarczych do spowolnienia procesów wdrażania zaawansowanych modeli AI, dopóki nie zostaną wypracowane powszechne i wiążące zasady bezpieczeństwa.
Przedstawiciele Watykanu podkreślają, że rozwój naukowy i technologiczny nie może postępować bez refleksji nad jego długofalowymi skutkami. Ochrona społeczeństwa przed cyfrową dezinformacją oraz utratą kontroli nad narzędziami automatyzującymi staje się zdaniem papieża jednym z najważniejszych wyzwań współczesnego świata.
