Co powstrzymuje nas przed pracą dla ukraińskich startupów?

– Ukraińskie startupy w rok po wybuchu wojny przebijają się w Polsce coraz mocniej. Jeśli zastanawiasz się, czy warto dla nich pracować, ale dręczą Cię wątpliwości w związku z sytuacją na Ukrainie… uspokajam. Sama pracuję dla jednego z nich – mówi Karina Kuś, Polka zatrudniona w jednym z ukraińskich startupów działających w Polsce, Mate academy.

Jestem rekruterką w wywodzącym się z Kijowa Mate academy. Wcześniej pracowałam w Bolcie i, prawdę mówiąc, nie dostrzegam fundamentalnych różnic: i tu i tam ceni się różnorodność, współpracę, kompetencje… A co więcej, zarówno Bolt, jak i Mate, mają przedstawicielstwo na Ukrainie. I o ile przestawienie się na wojenne realia trwało tygodnie, o tyle dziś ukraińskie startupy radzą sobie bardzo dobrze. Wątpliwości są, niemniej, powszechne – dlatego postaram się je rozwiać.

Wątpliwość: niepewna przyszłość

Obawiasz się, że firma może wpaść w finansowe kłopoty, że będzie musiała przenieść się z Ukrainy do innego kraju? Zapytaj rekrutera o plany startupu na najbliższe miesiące; o inwestorów finansujących jego rozwój; o to, jak dostosowali się do nowej rzeczywistości.

Wątpliwość: bariera językowa

Jeśli Twój dotychczasowy pracodawca zatrudnia osoby różnych narodowości, prawdopodobnie porozumiewasz się z nimi po angielsku. Wywodzące się z Ukrainy startupy nie są wyjątkiem, bo to naturalny wybór dla każdej firmy działającej na więcej niż jednym rynku.

I nawet jeżeli nie wszyscy są na zmianę gotowi (jak często rozmawiasz po angielsku na co dzień? – tylko szczerze), firmy zapewniają pracownikom dostęp do standardowych kursów doszkalających. Ukraińskie startupy nie są tu wyjątkiem.

A czy to oznacza, że w ukraińskich startupach zrezygnowaliśmy kompletnie z własnych języków? Oczywiście, że nie. W moim startupie ukraiński zespół komunikuje się po ukraińsku, podczas gdy polski, prowadzony przez country managera z Polski, po polsku. Rozmawiamy w ojczystych językach, gdy możemy sobie na to pozwolić – gdy nie utrudnia to pracy innym.

Wątpliwość: fizyczna odległość

Dystans nie jest żadnym problemem, o ile rozbieżności między strefami czasowymi ograniczają się do kilku godzin. Polskę i Ukrainę dzieli tymczasem godzina (gdy u nas jest 15:00, w Kijowie mamy 16:00). Co więcej: dziś komunikacja odbywa się głównie asynchronicznie. Wysyłam na Slacku wiadomość o 8:00, by otrzymać odpowiedź koło 13:00, albo… natychmiast. Istotne jest to, i że mogę pracować z domu.

Wypadałoby też postawić pytanie, czym – de facto – różni się praca zdalna dla firmy, której biuro znajduje się w Polsce, 200, 400, 600 km od nas, a dla startupu z Kijowa czy Lwowa, od którego dzieli nas dodatkowe kilkaset km. Ryzykuję tezę, że różnica ta sprowadza się do zegarka.

Wątpliwość: mniejsze możliwości rozwoju

Korzenie tej czy innej firmy nie mają najmniejszego wpływu na skalę możliwości rozwoju dla jej pracowników. Liczy się pozytywna atmosfera (zupełnie poważnie – toksyczne środowisko nie służy nikomu) i możliwość nabywania nowych umiejętności od zespołu. To, jaki mamy dostęp do inspirujących nas ludzi, do nowych narzędzi, to ile czasu możemy poświęcić na własny rozwój. O samą możliwość awansu – z definicji – w startupach martwić się nie trzeba, zwłaszcza na wczesnych etapach ich rozwoju.

Jeśli miałabym udzielić jakiejś rady: zwracaj uwagę na kulturę firmy, sprawdź kim są założyciele, poznaj filozofię pracy kadry zarządzającej (C-level management). Zorientuj się, czy zachęcają swoich pracowników do podejmowania nowych wyzwań – zwłaszcza osoby bez doświadczenia – czy nabywania nowych umiejętności. A jeśli za cel stawiasz sobie wejście na międzynarodowy rynek pracy, być może relokację do innego kraju, ukraińskie startupy także mają Ci wiele do zaoferowania. Do tego grona należą choćby: Preply, BetterMe, Headway, Petcube czy OBRIO.

By chwycić się jakiegoś konkretu, Mate academy umożliwia swoim pracownikom rozwijanie… własnych startupów – wewnątrz firmy. Tworzą narzędzia, z których później korzysta zarówno firma, jak i zewnętrzni klienci. Wpływają na działalność Mate’a niezależnie od zajmowanego stanowiska; szczebla.

Karina Kuś, starsza rekruterka w Mate academy

…
Ukraińskie startupy w Polsce

Od początku wojny na Ukrainie ukraińskie firmy masowo wybierają Polskę, jako miejsce swojej ekspansji czy nawet przeniesienia swojej głównej siedziby. Dane z raportu „Ukraińskie firmy w Polsce po wybuchu wojny w 2022 r.” opracowanego przez Polski Instytut Ekonomiczny mówią o powstaniu w Polsce ponad dziesięciu tysięcy ukraińskich jednoosobowych działalności gospodarczych (to dane za niecały rok 2022, tylko styczeń-wrzesień) oraz ponad trzech tysięcy spółek z ukraińskim kapitałem. Pierwsza z liczb to ponad połowa wszystkich powstałych w tym okresie w Polsce j.dz.g., a druga ponad 40% wszystkich spółek z kapitałem zagranicznym na pokładzie.

Trudno wskazać konkretną liczbę ukraińskich startupów, które rozpoczęły działalność w Polsce po 24 lutego 2022 roku; nie znamy też pełnego przekroju gałęzi gospodarki, w jakich działają. Dość jednak powiedzieć, że w ramach ubiegłorocznego programu Poland Prize powstało 76 nowych ukraińskich startupów.

W bazie ukraińskiego portalu DOU.eu znajdziemy informację o 17 zarejestrowanych dotychczas w Polsce startupach działających w szeroko pojętym sektorze IT: Mate academy, Plarium, Forte Group, Dev.Pro, NeoGames, Brightgrove, Itera, Techstack, AMC Bridge, Beetroot, Valtech, Apriorit, Erbis, Axon, Viseven, Vakoms i Master of Code Global.

Z kolei w naszych Kreatorach Polskiej Sceny Startupowej za rok 2023 wyróżniliśmy Knopka, Liki24,Mathema, Mindly, 3DLook oraz Mate academy. Jeżeli wśród ww. spółek brakuje Waszym zdaniem jakiegoś ukraińskiego startupy działającego w Polsce, dajcie znać na: [email protected].