Coraz więcej startupów jest wspieranych przez inwestorów na New Connect – Miłosz Mazurkiewicz

Miłosz Mazurkiewicz: Jestem inwestorem, który przez kilkanaście lat aktywnie inwestował na GPW i New Connect. Przez ten czas zajmowałem się także programowaniem algorytmów inwestycyjnych i systemów transakcyjnych – głównie w AmiBrokerze (polski program umożliwiający prowadzenie zaawansowanej analizy technicznej oraz tworzenie i optymalizowanie własnych strategii inwestycyjnych). Byłem m. in. autorem jednego z pierwszych systemów inwestycyjnych, który w trakcie sesji (w ramach daytradingu) autonomicznie zawierał na GPW i NC transakcje w oparciu o bieżącą analizę treści komunikatów ESPI/EBI. Obecnie zajmuję się przede wszystkim inwestowaniem w perspektywiczne, niepubliczne spółki na wczesnym etapie rozwoju.

Jeśli pyta Pani o narzędzia z których korzysta branża VC, to nie znam rozwiązań które mogłyby całkowicie zautomatyzować bardzo złożony proces inwestycyjny (choć zapewne za jakiś czas, na najbardziej rozwiniętych rynkach, mogą takie powstać), ale jest oczywiście szereg narzędzi które mogą w tym wydatnie pomóc. To w jakim zakresie dany fundusz, lub inwestor z tego typu narzędzi korzysta, zależy od osobistych preferencji i stylu inwestycyjnego. Każdy z nas podejmuje decyzje w oparciu o inne kryteria. Dla jednych najważniejsze są twarde dane, inni kierują się intuicją, doświadczeniem, opiniami innych osób. Dla przykładu wśród narzędzi służących do wyszukiwania informacji (także tych tzw. alternatywnych, które w ostatnim czasie bardzo zyskują na znaczeniu) mogę wymienić rozwiązania takie jak: Synaptic, Specter, PhantomBuster, bazy danych dotyczące transakcji na rynku VC: PitchBook, Crunchbase, Dealroom, narzędzia wspomagające i automatyzujące relacje z obecnymi i potencjalnymi klientami: Affinity, Airtable, HubSpot, narzędzia wspomagające: Calendly, Zapier, Notion itp.

Myślę, że po okresie niepewności i zawirowaniach związanych z wybuchem wojny na Ukrainie, wysokimi stopami procentowymi, spadkiem apetytu na inwestycje podwyższonego ryzyka, nadchodzi okres w którym możemy spodziewać się zwiększonej ilości debiutów – szczególnie na mniejszym parkiecie. W tym roku na New Connect zadebiutowało do tej pory jedynie 7 spółek, jednak coraz więcej deklaruje chęć pojawienia się na NC w kolejnych miesiącach. Na parkiecie obserwujemy dobrą passę spółek technologicznych, deeptechowych, rozwijających zaawansowane technologie. Mają one istotną przewagę technologiczną i barierę wejścia dla konkurencji. Kiedyś tego typu spółki – o wysokim potencjale, ale również podwyższonym ryzyku, mogły liczyć przede wszystkim na środki od funduszy VC, które z definicji inwestują w projekty podwyższonego ryzyka. Teraz coraz więcej z tych spółek jest wspieranych przez inwestorów na NC.

Przez lata byłem i nadal jestem inwestorem indywidualnym. Odpowiada mi bycie osobą niezależną. Samodzielne inwestowanie daje dużą elastyczność. Inwestorów możemy podzielić się na tych, którzy działają proaktywnie – starają się samodzielnie wyszukiwać i docierać do ciekawych okazji inwestycyjnych (ja do takich należę) i tych którzy działają bardziej pasywnie – choćby ze względu na ograniczoną ilość czasu, czy brak odpowiedniej wiedzy, wolą powierzyć pracę związaną z wyszukiwaniem inwestycji i przeprowadzeniem transakcji innym.

Osoby które zamierzają inwestować w spółki na wczesnym etapie rozwoju, mają do wyboru wiele opcji. Mogą to robić samodzielnie – docierając do spółek bez pośredników, wykorzystując własne doświadczenie, wiedzę, kontakty (tzw. network). Mogą dołączyć do organizacji zrzeszających aniołów biznesu – np Cobin Angels lub Sterling Angels – gdzie uzyskają wsparcie w procesie pozyskiwania i analizowania okazji inwestycyjnych – w tym dostęp do dużej ilości projektów. Mogą także dołączyć jako LP (limited partner) do wybranego funduszu VC – powierzając dobór spółek zarządzającym. Są również opcje pośrednie – takie jak kooinwestycje z funduszem VC. Wariantem który dla mnie jest szczególnie interesujący, jest uczestniczenie w grupie inwestorów/aniołów biznesu (najlepiej jeśli jest to grupa osób które dobrze się znają) którzy łącznie mają silniejszą pozycję negocjacyjną w rozmowach ze spółkami, a dodatkowo wzajemnie się wspierają i uzupełniają w całym procesie. Mam okazję należeć do takiej grupy i bardzo to sobie cenię.

Tak się składa, że większośc spółek z mojego portfela to deeptech. Zgodnie z definicją są to spółki, które opracowują unikalne i nowatorskie rozwiązania technologiczne. Spółki te, z jednej strony wymagają najczęściej sporych nakładów finansowych, ale z drugiej ich produkty są trudne do odtworzenia przez konkurencję, co zapewnia im istotną przewagę rynkową. Inwestowanie w tego typu spółki jest zgodne z moimi zainteresowaniami. Mam również satysfakcję z tego, że wspierając je, mogę dołożyć małą cegiełkę do opracowania nowatorskich rozwiązań, które w przyszłości mogą zmienić nasze życie. Przyjemnością jest także możliwość obcowania z ludźmi pełnymi pasji, których ambicje dotyczą przede wszystkim rozwoju technologii nad którymi pracują, wdrażania nowatorskich rozwiązań, nie sprowadzają się jedynie do zarabiania pieniędzy.

Staram się inwestować w polskie spółki, które mają potencjał do osiągnięcia sukcesu nie tylko w Polsce, ale przede wszystkim na rynkach światowych. Tak jest w przypadku spółki Noctiluca (która opracowuje nowoczesne materiały OLED i której produktami zainteresowane są największe światowe koncerny elektroniczne znane nam wszystkim ze sklepów RTV), Fresh Inset (która opracowała unikalną metodę przedłużania świeżości zebranych warzyw, owoców i kwiatów, a która to we współpracy z topowymi zagranicznymi partnerami, jest w trakcie rejestracji swojego rozwiązania na światowych rynkach), czy MediSensonic który jest o krok od wdrożenia unikalnego w skali światowej bezinwazyjnego glukometru do całodobowego monitorowania poziomu glikemii, wykorzystującego technologię mikrofalową. Jestem również akcjonariuszem QNA Technology (synteza koloidalnych, półprzewodnikowych kropek kwantowych), Scanway (producent instrumentów optycznych dla branży kosmicznej i przemysłowych systemów wizyjnych), a niedawno stałem się udziałowcem spółki która ma szansę wejść przebojem do branży „high security”. W moim przypadku, wyjątkiem potwierdzającym regułę, jest spółka Digital First AI – z branży Martech/SaaS, w którą zainwestowałem ze względu na wysoko oceniany produkt, doświadczony zespół, wysoką dynamikę wzrostu i międzynarodowy akcjonariat.

W przypadku crowdfundingu z definicji akcjonariat jest bardzo rozdrobniony. Ma to swoje plusy, w przypadku firm działających w modelu B2C którym może zależeć na wytworzeniu mody lub hype na swoją markę (np kluby sportowe, browary) ponieważ spółka zyskuje duże grono osób które mogą ją polecać, zachwalać w mediach społecznościowych, wśród znajomych, rodziny itp. jednak w pozostałych przypadkach, takie rozproszenie akcjonariatu może być problematyczne zarówno dla inwestorów jak i samej spółki. W przeszłości pojawiały się problemy związane z niewystarczającą weryfikacją ofert, co w połączeniu z adresowaniem emisji do nieprofesjonalnego inwestora indywidualnego skutkowało w niektórych przypadkach zawyżonymi, oderwanymi od realiów wycenami. Do tej pory niewiele spółek po crowdfundingu zadebiutowało na giełdzie lub w inny sposób umożliwiło dezinwestycję. Widzę natomiast miejsce dla podmiotów organizujących crowdfunding, które dołożą starań by do ich oferty trafiali zweryfikowani, wartościowi emitenci, a nie firmy które nie spełniają wymogów innych form finansowania. Wg mnie obecnie crowdfunding nie stanowi istotnej konkurencji dla VC.

W skrócie – tak. W Polsce kapitał funduszy VC w 80% był wspierany pieniędzmi publicznymi. W tym momencie zdecydowana większość tych programów dobiega lub dobiegła końca. Jest to bardzo dobry czas nie tylko dla aniołów biznesu ale ogólnie dla prywatnego kapitału. Czas który pozostał do uruchomienia kolejnych programów, można wykorzystać do zbudowania wartościowego portfela spółek nabytych w dobrej cenie. Kiedy za rok – półtora, pojawią się środki z nowych programów, powinno to pozytywnie wpłynąć na wyceny spółek w kolejnych rundach ze względu na zwiększony popyt. Wg moich obserwacji, obecnie spółki są znacznie bardziej otwarte na indywidualnych inwestorów niż 2-3 lata temu. Nie trzeba mieć statusu Inwestora profesjonalnego (lub alternatywnie dysponować kwotą rzędu 100 tys Euro), aby rozmawiać ze spółkami na temat wejścia kapitałowego na wczesnym etapie. Teraz w przypadku wielu spółek ten pułap jest zdecydowanie niższy – 100 lub nawet 50 tys. złotych.

Tutaj znowu warto zauważyć, że wspomniany EIC wspiera innowacyjne rozwiązania, mogące przynieść istotną zmianę technologiczną. Zarówno na świecie jak i w Polsce, środki publiczne w znacznym stopniu zapoczątkowały inwestycje w deeptechowe projekty na najwcześniejszym (seedowym i pre-seedowym) etapie, kiedy ryzyko inwestycyjne jest największe. Umożliwiło to wielu polskim naukowcom wsparcie prac badawczo-rozwojowych. Dzięki tym programom powstał cały ekosystem wspierający finansowanie startupów technologicznych, który na późniejszych etapach jest w istotnym stopniu zasilany przez środki prywatne. Oczywiście pojawiało się wiele problemów związanych z funkcjonowaniem poszczególnych programów, które dla ich beneficjentów były i są uciążliwe, proces uzyskania i rozliczania zwykle jest skomplikowany i czasochłonny, dostępność tego typu programów bywa uzależniona od decyzji politycznych, ale co do zasady jestem za wspieraniem rozwoju nauki i startupów – szczególnie tych pracujących nad nowatorskimi rozwiązaniami technologicznymi, środkami publicznymi.

Przede wszystkim staram się starannie dobierać projekty i dobrze poznawać osoby odpowiedzialne za ich realizację. Najczęściej inwestuję w spółki na trochę późniejszym etapie – gdy prawdopodobieństwo powodzenia danego projektu jest większe (zwykle rundy A, B, rzadziej late Seed). Jestem także zwolennikiem modelu venture builder, w którym obie strony (founderzy i przedstawiciele VC) współpracują bardzo blisko w celu realizacji określonych celów – w mojej ocenie zwiększa to prawdopodobieństwo sukcesu. Oczywiście sam również staram się aktywnie wspierać projekty w których uczestniczę.

Być może jestem nietypowym przypadkiem, ale część swoich środków lokuję bardzo konserwatywnie – w obligacje skarbowe, które są dla mnie zabezpieczeniem i które w razie potrzeby mogą dostarczyć mi płynność, gdy jej potrzebuję. W tym roku oprocentowanie niektórych serii 4-letnich obligacji indeksowanych inflacją, przekroczyło 18-19%, więc osoby które są ich posiadaczami, mogą być zadowolone.